V KO 88/25
Izba Karna2025-05-28
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżonym jest sędzia orzekający w tym samym sądzie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia orzekający w danym sądzie, a sprawa dotyczy jego czynności służbowych, rozpoznanie jej w tym samym sądzie może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania w odbiorze społecznym. Należy brać pod uwagę nie tylko subiektywne przeświadczenie sędziego czy środowiska sędziowskiego, ale także szerszy kontekst społeczny i odczucia przeciętnego obywatela.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego oraz prokuratorowi do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżonym zarzucono popełnienie przestępstwa zniesławienia, przy czym działanie sędziego było związane z wydaniem orzeczenia w przedmiocie środków zapobiegawczych. Sędzia jest powszechnie znany w swoim środowisku i pełni liczne funkcje.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę przeciwko X. Y. oraz X.Y.1., prowadzoną pod sygn. akt II K 1692/24 przez Sąd Rejonowy […], do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 88/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 maja 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego […] z dnia 29 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II K 1692/24), o przekazanie sprawy przeciwko X. Y. oraz X.Y.1., prowadzonej pod sygn. akt II K 1692/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę, X. Y. oraz X.Y.1., prowadzonej pod sygn. akt II K 1692/24 przez Sąd Rejonowy […] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu. [PŁ] UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego […], z dnia 29 kwietnia 2025 roku (sygn. akt II K 1692/24) na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko X. Y. i X.Y.1. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczy aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela prywatnego K. I. przeciwko: · X. Y., sędziemu Sądu Rejonowego […], · X.Y.1., Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej […].
V KO 88/25 2 Obojgu oskarżonym zarzuca się popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k. (pomówienie). Z uzasadnienia aktu oskarżenia wynika, że pomówienie dokonane przez sędzię X. Y. było ściśle związane z wydaniem orzeczenia w przedmiocie środków zapobiegawczych oraz treścią jego uzasadnienia. Do aktu oskarżenia nie dołączono zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego na ściganie sędzi X. Y. ani Prokuratora X.Y.1. Oskarżyciel wniósł natomiast o skierowanie wniosku do właściwych sądów dyscyplinarnych o uzyskanie takiej zgody. K. I. wniósł również o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy wszystkich sędziów orzekających w sądach rejonowych w okręgu Sądu Okręgowego w […] z uwagi na okoliczności wywołujące wątpliwości co do ich bezstronności. Sędziowie pionu karnego Sądu Rejonowego […] zostali już wyłączeni od rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może, z inicjatywy właściwego sądu, przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Pod pojęciem "dobra wymiaru sprawiedliwości" rozumie się potrzebę przeprowadzenia postępowania z odstąpieniem od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu, w sytuacjach, które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sędzia X. Y. od wielu lat orzeka w Sądzie Rejonowym […]. Pełni również funkcję Zastępcy Przewodniczącej […] Wydziału Karnego oraz sędziego sądu dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. Jest aktywnie zaangażowana w prace Okręgowej Komisji Wyborczej w […], co sprawia, że jest powszechnie znana w swojej jednostce. Rozpoznanie sprawy przeciwko sędziemu X. Y. w tym samym sądzie, w którym orzeka i jest powszechnie znana, może u osób postronnych zrodzić przekonanie o braku bezstronności postępowania. Sędzię łączą liczne relacje koleżeńskie, a z częścią sędziów również relacje służbowe. Te okoliczności mogą w odbiorze społecznym budzić przeświadczenie, że obiektywne i bezstronne rozpoznanie sprawy jest możliwe wyłącznie w innej jednostce.
V KO 88/25 3 Ocena zdolności sędziego do bezstronnego rozpoznania sprawy nie może ograniczać się jedynie do subiektywnego przeświadczenia samego sędziego lub środowiska sędziowskiego. Należy ją rozpatrywać w szerszym kontekście społecznym i odnosić do odczuć przeciętnego obywatela. Obiektywna bezstronność sędziego powinna skutkować przekonaniem zasadniczej części opinii publicznej, że dany sędzia jest zdolny do rozpoznania sprawy w sposób wolny od osobistych uprzedzeń, sympatii, antypatii czy innego rodzaju pozamerytorycznego nastawienia. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy, w trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości i zapewnienie percepcji obiektywizmu, postanowił przekazać przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sądowi Rejonowemu w Elblągu. [PŁ] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I KO 111/23 2024-01-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest biegłym współpracującym z sądem właściwym do rozpoznania spraw…
- III KO 63/18 2018-06-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sądu orzekającego?
- IV KO 77/18 2018-09-20Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy występują okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego?
- IV KO 85/18 2018-11-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na znajomość sędziów z oskarżonymi lub potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania?
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 212 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy