V KR 175/76
WyrokIzba Karna1976-05-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną przez małoletniego pokrzywdzonego w wyniku czynu nierządnego może być zasądzone bezpośrednio na rzecz jego matki jako przedstawiciela ustawowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną przez małoletniego pokrzywdzonego, w tym za uszkodzenie ciała, na rzecz jego matki jako przedstawiciela ustawowego, stanowi obrazę art. 445 § 1 k.c. Podkreślono, że pokrzywdzonym, który doznał krzywdy, jest sam małoletni, a nie jego matka. Orzeczenie w tej części było niesprawiedliwe, ponieważ nie zamykało drogi do procesu cywilnego dla małoletniego o zasądzenie zadośćuczynienia.Stan faktyczny
Wojciech B. został skazany za czyny nierządne wobec 7-letniego Sławomira K. Sąd Wojewódzki zasądził od oskarżonego na rzecz matki małoletniego, Jadwigi K., kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję od wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzenia roszczenia cywilnego, przyjmując za jego podstawę art. 445 § 1 k.c. i ustalając, że zasądzenie następuje na rzecz małoletniego Sławomira K. do rąk jego matki Jadwigi K. W pozostałych częściach wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner. Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), L. Kowalska (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wojciecha B., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 15 czerwca 1976 r.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzenia roszczenia cywilnego w ten sposób, że za jego podstawę przyjął art. 445 § 1 k.c. oraz ustalił, iż zasądzenie następuje na rzecz nieletniego Sławomira K. do rąk jego matki Jadwigi K., a w pozostałych częściach wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 15 czerwca 1976 r. oskarżony Wojciech B. został uznany za winnego tego, że w dniu 8 grudnia 1975 r. w C. w sposób szczególnie okrutny dwukrotnie doprowadził 7-letniego Sławomira K. do poddania się czynowi nierządnemu (...). Czyn ten został zakwalifikowany z art. 168 § 2 i 176 k.k. Na podstawie pierwszego z tych przepisów oskarżony został skazany na karę 8 lat pozbawienia wolności.Ponadto, uwzględniając powództwo cywilne wytoczone przez prokuratora, Sąd Wojewódzki zasądził od oskarżonego na podstawie art. 445 k.c. kwotę 10.000 zł z 8% od dnia 5 kwietnia 1976 r. na rzecz Jadwigi K., matki małoletniego pokrzywdzonego.Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w postaci uszkodzenia ciała na rzecz matki małoletniego pokrzywdzonego nastąpiło z obrazą art. 445 § 1 k.c., gdyż tym, który doznał tej krzywdy, był sam małoletni, a nie jego matka, która jest jedynie jego przedstawicielem ustawowym (art. 98 § 1 k.r.o.).Orzeczenie w tej części na podstawie art. 389 k.p.k. należało zmienić na korzyść oskarżonego, jako oczywiście niesprawiedliwe, gdyż orzeczenie w postaci przyjętej przez Sąd Wojewódzki nie zamykało drogi procesu cywilnego małoletniemu pokrzywdzonemu o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wywołaną spowodowaniem uszkodzenia ciała (...).
Powiązane orzeczenia
- II KK 119/23 2024-03-21Czy matka małoletnich pokrzywdzonych, będąca jednocześnie przedstawicielem ustawowym tych pokrzywdzonych, jest uprawniona do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko ich ojcu, który jest oskarżony o czyny popeł…
- II CSK 565/18 2019-12-18Czy małoletniemu wnukowi, który w chwili śmierci babci miał 2,5 roku, przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 446 § 4 k.c. za doznaną krzywdę, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- 3 CR 173/60 1960-02-09Czy kwota 25.000 zł stanowi stosowne zadośćuczynienie za krzywdę moralną małoletniego, który utracił matkę w wyniku wypadku przy pracy, gdy ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej i nie interesuje się syne…
- IV KK 124/23 2023-10-25Czy matka małoletniego pokrzywdzonego, która wniosła prywatny akt oskarżenia przeciwko drugiemu rodzicowi, może być obciążona kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia oskarżonego, skoro nie była stroną postępowani…
- I CSK 389/10 2011-03-24Czy wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną przez zmarłe dziecko, którego roszczenie zostało nabyte przez spadkobierców w drodze wyjątku przewidzianego w art. 445 § 3 k.c., powinna być ustalana na podsta…
Powołane przepisy
art. 168 § 2 KKart. 445 § 1 KCart. 168 § 2art. 445 KCart. 98 § 1 KROart. 389 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.