V KRN 133/81
WyrokIzba Karna1981-07-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie zabezpieczenia otworu studni, które doprowadziło do śmierci dziecka, stanowi przestępstwo z art. 152 w zw. z art. 191 § 2 k.k. w przypadku, gdy zabezpieczenie zostało zniszczone przez ciężki sprzęt budowlany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego nie była zasadna. Analiza materiału dowodowego wykazała, że studzienka, w której utonął chłopiec, była zabezpieczona kołpakiem ze sklejki, który chronił przed wpadnięciem. Przyczyną wypadku było lekkomyślne zniszczenie tego zabezpieczenia przez ciężki sprzęt budowlany. W związku z tym, po stronie oskarżonego (kierownika budowy) nie można było dopatrzyć się zaniedbania, które bezpośrednio doprowadziło do śmierci dziecka.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku uniewinniającego kierownika budowy, Aleksandra Z., od zarzutu nieumyślnego niedopełnienia obowiązku zabezpieczenia otworu studni, w wyniku czego utonął 7-letni chłopiec. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, twierdząc, że zaniechanie zabezpieczenia było przestępstwem. Sąd Najwyższy ustalił, że studzienka była zabezpieczona kołpakiem, który został zniszczony przez ciężki sprzęt budowlany. Przyczyną wypadku było zniszczenie zabezpieczenia przez operatora spycharki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. Kosztami postępowania związanymi z rewizją nadzwyczajną obciążył Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Mochtak (spraw.).Sędziowie SN: O. Cieślak, W. Sutkowski.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 1981 r. sprawy A.Z. oskarżonego z art. 191 § 2 i art. 152 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k. z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 grudnia 1980 r., sygn. II K 1162/80.rewizję nadzwyczajną oddala, a kosztami postępowania związanymi z rewizją nadzwyczajną obciąża Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 grudnia 1980 r. uniewinniony został Aleksander Z. od zarzutu, że:"w okresie od 4 do 7 lipca 1980 r. w W. pełniąc obowiązki kierownika budowy miejscowego Kombinatu Budownictwa, obiektu przy ul. D. z racji zajmowanego stanowiska odpowiedzialny za prawidłowe zabezpieczenie terenu budowy, działając nieumyślnie nie dopełnił obowiązku prawidłowego zabezpieczenia otworu (rury - drenu), w wyniku czego w dniu 7 lipca 1980 r. 7-letni M.J. wpadł do rowu i w następstwie utonął", tj. przestępstwa z art. 152 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k.Wyrok wobec niezaskarżenia go przez strony uprawomocnił się w dniu 10 grudnia 1980 r.Wyrok ten zaskarżył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść A.Z. Prokurator Generalny PRL, zarzucając: obrazę przepisów prawa materialnego przez wyrażenie błędnego poglądu, że zaniechanie zabezpieczenia otworu studni, co stało się powodem śmierci 7-letniego Marka J., nie jest przestępstwem z art. 152 w zw. z art. 191 § 2 k.k. i w konsekwencji uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu,i wnosząc:o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania rewizja uzasadnia twierdzeniem, że oskarżony nie dopełnił obowiązku zabezpieczenia otworu, znajdującego się na terenie budowy nadzorowanej przez oskarżonego, które to zaniedbanie doprowadziło do utopienia się w niezakrytym otworze 7-letniego M.J.Rewizja nadzwyczajna nie jest zasadna. Rewizja pomija zupełnie obszerny materiał dowodowy, z którego wynika, że studzienka, w której utonął chłopiec, była zabezpieczona kołpakiem ze sklejki. Kołpak taki w rzeczywistości winien być metalowy. Rodzaj kołpaka nie miał jednak w tej sprawie znaczenia, skoro kołpak drewniany również chronił przed wpadnięciem do studni.Przyczyną wypadku było lekkomyślne zniszczenie zabezpieczenia studni przez ciężki spychacz, niwelujący teren lub przez operatora spycharki, który z polecenia oskarżonego Z. przepychał rury betonowe z trasy przyszłego wykopu.Z zeznań świadków Z.O., C.N. i H.N. (...) wynika, że studzienka, w której utonął chłopiec, była zabezpieczona, gdyż tydzień przed wypadkiem widział ją śwd. S. Rura odwodnieniowa wystawiała na około pół metra i była dobrze widoczna. Zdaniem świadków wystającą część studzienki mógł ściąć jedynie ciężki sprzęt. Spychacz zawadził o studzienkę, zerwał jej górną część i pozostał lej. Ponieważ studzienka ta przysypana została niewielką ilością ziemi była do tego stopnia niewidoczna, że na lej powstały po jej zniszczeniu zwrócono dopiero uwagę po wielogodzinnej penetracji terenu przez ekipę pracowników i funkcjonariuszy MO, którzy przy użyciu psa tropiącego poszukiwali zaginionego chłopca (...).W tej sytuacji winę za niezabezpieczenie studzienki ponosić może jedynie pracownik, który ją zniszczył. W tym przedmiocie śledztwo nie poczyniło ustaleń.W tej sytuacji nie istnieje po stronie oskarżonego zaniedbanie, które w konsekwencji stało się przyczyną śmierci nieletniego Marka J. O jego winie można by mówić wówczas, gdyby studzienka znajdująca się na terenie budowy, bądź w ogóle nie było zabezpieczona, bądź też gdyby oskarżony wiedząc o zniszczeniu zabezpieczenia studzienki zaniedbał jej natychmiastowego zabezpieczenia i w następstwie tego zaniedbania oskarżonego chłopiec poniósł śmierć. Ponieważ jednak stan faktyczny, jak podano wyżej, był inny, przeto wyrok Sądu Rejonowego w W. uznać należało za słuszny.Z powyższych względów orzekł Sąd Najwyższy jak w części dyspozytywnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 395/65 1965-05-31Czy niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez kierownika budowy, które doprowadziło do śmierci pracownika, powinno być kwalifikowane z art. 130 § 1 Kodeksu Karnego Wojskowego, czy z art. 2…
- V KK 409/15 2016-03-02Czy brak bezpośredniego zagrożenia zawaleniem się budynku lub jego części, stwierdzony na podstawie opinii biegłego, wyklucza odpowiedzialność karną z art. 164 § 2 k.k. w sytuacji, gdy doszło do uszkodzenia elementów kon…
- IV KK 247/18 2018-11-29Czy sąd odwoławczy prawidłowo uznał, że członek zarządu spółki pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, co skutkowało jego uniewinnieniem od odpowiedzialności za sp…
- IV KK 25/23 2024-01-09Czy właściciel firmy wypożyczający wadliwy podest ruchomy, który następnie uległ wypadkowi, może ponosić odpowiedzialność karną za narażenie pracowników na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrow…
- 1 CR 205/61 1961-11-07Czy posiadacz budynku ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z zawalenia się budynku, jeśli nie udowodni, że nastąpiła ona z innej przyczyny niż wady budynku lub brak jego należytego utrzymania, nawet j…
Powołane przepisy
art. 191 § 2art. 152 KKart. 10 § 2 KKart. 191 § 1 KKart. 152art. 191 § 2 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.