V KRN 138/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tobera, Sędziowie: L. Jax (sprawozdawca), Z. Kwiecień.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Bolesława P., skazanego z art. 203 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego od postanowienia sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 30 stycznia 1979 r.zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zastępczą karę pozbawienia wolności określił na 1 rok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Elblągu wyrokiem z dnia 15 lutego 1978 r. uznał oskarżonego Bolesława P. za winnego tego, że w dniu 8 listopada 1977 r. w E. dokonał kradzieży kurtki skóropodobnej wartości 1300 zł na szkodę Mirosława I., i ustalając, iż jest to wypadek mniejszej wagi, skazał na podstawie art. 203 § 2 k.k. z zastosowaniem art. 34 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania w tym okresie nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 35 pkt 1 k.k. Sąd ten zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w drodze zapłaty na rzecz Mirosława I. 1.300 zł w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku.Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.Postanowieniem z dnia 26 czerwca 1978 r., wydanym na podstawie art. 84 § 2 k.k. i art. 122 § 1 k.k.w., Sąd Rejonowy w Elblągu określił w stosunku do Bolesława P. zastępczą karę grzywny w wysokości 36.000 zł, przyjmując jeden miesiąc ograniczenia wolności za równoważny 2.000 zł grzywny - w zamian za nie wykonaną karę ograniczenia wolności w wymiarze 1 rok i 6 miesięcy.Skazany nie wniósł zażalenia na to postanowienie i uprawomocniło się ono bez postępowania odwoławczego.Postanowieniem z dnia 30 stycznia 1979 r. - wydanym na podstawie art. 84 § 3 k.k. i 122 § 1 k.k.w. - Sąd Rejonowy w Elblągu zarządził w stosunku do Bolesława P. wykonanie zastępczej kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc pozbawienia wolności odpowiada miesiącowi ograniczenia wolności, i uwzględniając, że Bolesław P. skazany został na 1 rok i 6 miesięcy ograniczenia wolności wyrokiem z dnia 15 lutego 1978 r.Postanowienia tego skazany nie zaskarżył i uprawomocniło się ono bez postępowania odwoławczego.Odbywanie zastępczej kary pozbawienia wolności Bolesław P. rozpoczął z dniem 9 marca 1979 r.Rewizja nadzwyczajna, wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego, zaskarżyła wyżej wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 30 stycznia 1979 r., zarzucając obrazę art. 84 § 2 k.k. wskutek określenia zastępczej kary pozbawienia wolności w wysokości przekraczającej górną granicę kary pozbawienia wolności przewidzianej za przypisane przestępstwo, i wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez określenie zastępczej kary pozbawienia wolności w wysokości 1 roku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W związku z tym, że skazany Bolesław P. uchylał się od wykonywania kary ograniczenia wolności, Sąd Rejonowy w Elblągu zasadnie określił - stosując art. 84 § 2 k.k. - zastępczą karę grzywny, a następnie - gdy skazany grzywny tej w zakreślonym terminie nie uiścił, przy czym okazało się, że grzywny nie można także ściągnąć w drodze egzekucji - zarządził na podstawie art. 84 § 3 k.k. wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności.Jak słusznie jednak podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, rozstrzygnięcie określające karę zastępczą pozbawienia wolności na 1 rok i 6 miesięcy wydane zostało z obrazą art. 84 § 2 k.k., w myśl którego kara zastępcza pozbawienia wolności nie może przekroczyć górnej granicy kary pozbawienia wolności przewidzianej za przypisany czyn.Wprawdzie ograniczenie wysokości zastępczej kary przewidziane w art. 84 § 2 k.k. odnosi się do wypadków, gdy sąd zamienia karę ograniczenia wolności bezpośrednio na karę pozbawienia wolności, ale zasada ta rozciąga się również na wypadki określone w § 3 tegoż artykułu. Przepisy bowiem § 2 i 3 - jako zawarte w jednym artykule - należy interpretować łącznie, a ponadto odmienna interpretacja byłaby sprzeczna z art. 37 § 2 k.k., według którego kara zastępcza za grzywnę nie może przekroczyć górnej granicy kary pozbawienia wolności, przewidzianej za dane przestępstwo.Skoro więc Bolesław P. skazany został za przestępstwo określone w art. 203 § 2 k.k., to kara zastępcza nie może być wyższa niż 1 rok pozbawienia wolności, gdyż takie zagrożenie jest w tym przepisie przewidziane (...).