V KRN 148/70

WyrokIzba Karna1970-06-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji, zaniechając rozważenia, czy przestępstwo nieumyślnego spowodowania śmierci miało charakter chuligański, naruszył przepisy postępowania, w tym art. 8 i 320 d.k.p.k., co mogło mieć wpływ na zastosowanie amnestii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 8 i 320 d.k.p.k., poprzez zaniechanie rozważenia, czy przestępstwo nieumyślnego spowodowania śmierci miało charakter chuligański. Miejsce i sposób działania oskarżonego, a także jego stan nietrzeźwości, mogły przemawiać za takim zakwalifikowaniem czynu, nawet jeśli był to występek nieumyślny, o ile oskarżony dopuścił się umyślnego zamachu na nietykalność człowieka. Brak rozważenia tej kwestii miał istotne znaczenie, ponieważ od tego zależało stosowanie amnestii.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał oskarżonego za nieumyślne spowodowanie śmierci, łagodząc karę na mocy ustawy o amnestii. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów postępowania przez zaniechanie rozważenia, czy przestępstwo miało charakter chuligański. W opisie zdarzenia wskazano na wzajemne przepychanie się, uderzenie w twarz i potrącenie, które doprowadziły do śmierci ofiary. Oskarżony był w stanie nietrzeźwym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec, Sędziowie: M. Budzianowski, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Rzeszewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 1970 r. sprawy Tadeusza K., oskarżonego z art. 230 § 1 d.k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 14 października 1969 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 14 października 1969 r. Tadeusz K. został skazany z mocy art. 230 § 1 d.k.k. na karę 3 lat więzienia za to, że dnia 6 lipca 1969 r. w K. nieumyślnie spowodował śmierć Ryszarda Z. w ten sposób, iż uderzył go pięścią w podbródek, na skutek czego Ryszard Z. upadł na chodnik, doznając złamania kości podstawy i sklepienia czaszki oraz stłuczenia mózgu, w następstwie których to obrażeń zmarł. Na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) wymierzona kara więzienia została jednocześnie złagodzona o połowę, tj. do 1 roku i 6 miesięcy.Od tego wyroku, który się uprawomocnił wobec niezaskarżenia przez strony, Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego.Rewizja nadzwyczajna zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 8 i 320 d.k.p.k., przez zaniechanie rozważenia, czy przestępstwo nie miało charakteru chuligańskiego.Podnosząc powyższy zarzut, rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok Sądu Powiatowego został uzasadniony na wniosek obrońcy oskarżonego, który następnie nie założył jednak rewizji. Z uzasadnienia tego wynika, że Sąd Powiatowy z obrazą art. 8 i 320 d.k.p.k. w ogóle nie rozważył kwestii chuligańskiego charakteru przypisanego oskarżonemu przestępstwa, co miało znaczenie tym istotniejsze, że od tego zależało stosowanie amnestii.Zajście miało miejsce na stacji kolejowej w K. Na ławce siedzieli bracia przyrodni Jan S. i Ryszard Z. Oskarżony usiadł między nimi i wtedy doszło między Ryszardem Z. a oskarżonym do wzajemnego przepychania się, w następstwie czego oskarżony Tadeusz K. przygniótł Jana S. do poręczy ławki, a na zwrócone uwagi zareagował uderzeniem Jana S. ręką w twarz. Wkrótce potem na peronie Tadeusz K. potrącił przechodzącego obok Ryszarda Z. i uderzył go ręką w twarz. Ryszard Z. upadł, doznając obrażeń, które doprowadziły do jego śmierci.Miejsce i sposób działania oskarżonego, który był wówczas w stanie nietrzeźwym, mogły przemawiać za uznaniem, że przestępstwo miało charakter chuligański. Nie stała temu na przeszkodzie okoliczność, że występek z art. 230 § 1 d.k.k. jest przestępstwem nieumyślnym, albowiem oskarżony dopuścił się umyślnego zamachu na nietykalność człowieka, który to czyn został tak zakwalifikowany zgodnie z art. 36 d.k.k. jedynie ze względu na skutek objęty winą nieumyślną. Analogiczne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w pkt II ust. 4 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie przestępstw o charakterze chuligańskim (OSNKW z 1966 r., zesz. 7, poz. 68). Należy uznać, iż stanowisko to w nowym stanie prawnym pozostaje nadal aktualne.Z tych względów oraz biorąc pod uwagę, że oskarżony nie został uprzedzony o możliwości uznania przestępstwa za mające chuligański charakter oraz o grożącej mu w związku z tym surowszej odpowiedzialności, Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna jest zasadna i dlatego nie przesądzając kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przy ponownym jej rozpoznaniu, orzekł jak wyżej (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 1art. 6 pkt 1art. 8art. 36§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.