V KRN 197/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Gruber. Sędziwoie: M. Mizio (sprawozdawca), F. Wołek.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 września 1983 r. sprawy Jerzego C., oskarżonego z art. 235, 236 i 256 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 14 lutego 1983 r. zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że uchylił orzeczenie:a) o karze łącznej,b) w części skazującej Jerzego C. za popełnienie czynu określonego w art. 235 k.k., i postępowanie w tym zakresie - na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 7 i art. 3 pkt 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń (Dz. U. Nr 29, poz. 158) - umorzył (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 14 lutego 1983 r. uznał Jerzego C. za winnego tego, że:1) w dniu 18 listopada 1981 r. w Ł., będąc pozbawiony wolności na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P., uwolnił się sam z miejsca pracy w systemie zmniejszonego dozoru na terenie bazy PKP, i za to na podstawie art. 256 § 1 k.k. skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności;2) w dniu 18 listopada 1981 r. w Ł. używał przemocy w stosunku do funkcjonariusza służby więziennej Zbigniewa M. w ten sposób, że szarpał go za odzież i ugryzł w nogę w celu zmuszenia wymienionego do zaniechania prawnej czynności służbowej, tj. zatrzymania go po ucieczce z zakładu karnego, i za to - na podstawie art. 235 k.k. - skazał go na 1 rok pozbawienia wolności.Na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzona została Jerzemu C. kara łączna 1 roku pozbawienia wolności.Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.W związku z tym pisemne uzasadnienie tego wyroku nie zostało sporządzone.Stwierdzić jednak należy, że materiał dowodowy zebrany w sprawie stwarzał podstawę do ustalenia, że oskarżony Jerzy C. dokonał przypisanych mu czynów, co nie oznacza, że, jak to uczyniono w niniejszej sprawie, można było wszcząć postępowanie o czyn określony w art. 235 k.k. po dniu 12 grudnia 1981 r. Uchwalony bowiem w tym dniu przez Radę Państwa dekret o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń (Dz. U. Nr 29, poz. 158) przewiduje przebaczenie i puszczenie w niepamięć popełnionych przed dniem 13 grudnia 1981 r. m. in. przestępstw przewidzianych w art. 235 k.k. (art. 1 ust. 1 pkt 7 tego dekretu). W związku z tym - zgodnie z art. 5 ust. 1 tego dekretu - nie należało wszczynać o ten czyn postępowania karnego. Abolicja bowiem jest tzw. ujemną przesłanką procesową, która wyłącza możliwość prowadzenia procesu karnego.Wbrew temu w dniu 1 kwietnia 1982 r. Jerzemu C. postawiono zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 235 k.k., następnie oskarżono go o ten czyn i skazano w dniu 14 lutego 1983 r.Zasadnie więc Minister Sprawiedliwości wniósł od tego wyroku rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego, w której zarzucił obrazę art. 1 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń (Dz. U. Nr 29, poz. 158), polegającą na niezastosowaniu tych przepisów w odniesieniu do czynu dokonanego w dniu 18 listopada 1981 r. i wyczerpującego znamiona przewidziane w art. 235 k.k. - mimo istnienia przesłanek ku temu - i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i umorzenie postępowania przeciwko Jerzemu C. w części dotyczącej popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przewidziane w art. 235 k.k.Wprawdzie wspomniany dekret z dnia 12 grudnia 1981 r., zakazując w art. 5 ust. 1 wszczynania postępowania karnego, wprost nie mówi nic o tym, jak należy postąpić, gdy organ prowadzący to postępowanie naruszy ten zakaz, ale w art. 11 postępowanie "w przedmiocie stosowania przepisów dekretu" poddaje przepisom postępowania obowiązującym "przed organem, który je prowadzi".Przepisem takim w odniesieniu do omawianej tu kwestii jest art. 11 k.p.k., nakazujący umorzenie wszczętego postępowania, gdy zachodzi wyłączająca je okoliczność.W niniejszej sprawie jest nią abolicja.Nadmienić należy, że umorzenie tego postępowania nie jest uwarunkowane szczególnymi wymaganiami przewidzianymi w art. 5 ust. 2 cytowanego dekretu, gdyż postanowienie o przedstawieniu zarzutu wydane zostało po dniu 13 grudnia 1981 r. (...).