VII KZP 8/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski. Sędziowie: F. Kozłowski, W. Żebrowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Elżbiety S., skazanej z art. 174 § 2 i art. 221 § 3 k.k. oraz art. 60 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 15 lutego 1978 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) o czyn określony w art. 221 § 2 i 3 k.k. w sytuacji, gdy wyrok skazujący sądu pierwszej instancji zapadł przed wejściem w życie cytowanego dekretu o amnestii, a uprawomocnił się w związku z cofnięciem rewizji przez oskarżoną po jego wejściu w życie?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił:1) sprawę przejąć do swego rozpoznania,2) zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 czerwca 1977 r. oskarżona Elżbieta S., urodzona w dniu 1 sierpnia 1923 r., została skazana za przestępstwa określone w art. 174 § 2 i art. 221 § 3 k.k. oraz w art. 60 § 1 u.k.s., popełnione w czasie od 1972 r. do września 1976 r. W dniu wejścia w życie dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii powyższy wyrok nie był prawomocny, ponieważ obrońca oskarżonej złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wniesiona następnie przez tegoż obrońcę rewizja została przez niego i oskarżoną cofnięta, a Sąd Wojewódzki w Katowicach - jako rewizyjny - postanowieniem z dnia 9 listopada 1977 r. pozostawił ją bez rozpoznania. W związku z tym wyrok uprawomocnił się.Wnioskiem z dnia 26 listopada 1977 r. obrońca skazanej zwrócił się do Sądu Rejonowego w Rybniku o umorzenie postępowania o przestępstwo określone w art. 174 § 2 i art. 221 § 3 k.k. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii. Sąd Rejonowy w Rybniku postanowieniem z dnia 30 stycznia 1978 r. nie uwzględnił powyższego wniosku, a Sąd Wojewódzki - rozpoznając wniesione zażalenie - przekazał Sądowi najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone na wstępie zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneW tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał za celowe przejąć sprawę do swego rozpoznania (art. 390 § 5 k.p.k.), a rozpoznając ją zważył, co następuje:Z treści art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) wynika, że przwidziane w nim umorzenie postępowania jest obligatoryjne. W związku z zawartym w art. 2 ust. 1 tego dekretu nakazem umorzenia postępowania należy stwierdzić, że obowiązek taki istnieje także w wypadku, gdy wchwili wejścia w życie dekretu wyrok w sprawie o przestępstwo wymienione w powołanym przepisie nie był prawomocny w związku z zaskarżoeniem go przez oskarżonego. Postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu powinien wówczas podjąć sąd właściwy do rozpoznania sprawy, którym w wypadku przekazania sprawy do postępowania odwoławczego był sąd rewizyjny. Jeżeli jednak sąd w wyniku błędnej wykładni przepisów ustawy lub przeoczenia nie podjął takiego postanowienia, to następne uprawomocnienie się wyroku wobec pozostawienia rewizji bez rozpoznania w związku z jej cofnięciem, mimo jego nieprawidłowości, uniemożliwia umoruzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 cytowanego dekretu. Oczywiste bowiem jest to, że umorzyć, także na podstawie przepisów cytowanego dekretu o amnestii, można tylko takie postępowanie, które jeszcze jest w toku, nie zaś takie, które już prawomocnie jest zakończone. Z tego właśnie powodu niesłuszny jest wniosek obrońcy z dnia 26 listopada 1977 r. i niezasadne jest wniesione przez niego następnie zażalenie na postanowienie z dnia 30 stycznia 1978 r.Ponadto nietrafne są powody wskazane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 stycznia 1978 r., na podstawie których przyjęto, że do przestępstw określonych w pkt II i III wyroku z dnia 29 czerwca 1977 r. (art. 221 k.k. i art. 60 u.k.s.) nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102).Naprawienie jednak ewentualnych uchybień co do niezastosowania w stosunku do skazanej Elżbiety S. art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii może nastąpić dopiero po uchyleniu prawomocności wyroku z dnia 29 czerwca 1977 r., czyli w trybie przewidzianym dla rewizji nadzwyczajnej.