I KO 165/65

PostanowienieIzba Karna1966-04-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania karnego z mocy amnestii jest ważne, jeśli sprawa znajdowała się już w rozpoznaniu sądu drugiej instancji (rewizyjnego)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał za nieważne postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania karnego z mocy amnestii, ponieważ sprawa znajdowała się już w rozpoznaniu sądu drugiej instancji (rewizyjnego). Zgodnie z przepisami dekretu o amnestii, tylko sąd drugiej instancji był właściwy do zastosowania amnestii w takiej sytuacji. W związku z tym, postanowienia wydane przez sąd pierwszej instancji po wniesieniu rewizji, w tym postanowienie o kosztach postępowania, również zostały uznane za nieważne.
Stan faktyczny
Antoni S. został skazany wyrokiem sądu pierwszej instancji. Od wyroku wniósł rewizję do sądu drugiej instancji. Po wejściu w życie dekretu o amnestii, akta sprawy zostały zwrócone do sądu pierwszej instancji, który umorzył postępowanie z mocy amnestii. Następnie sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o kosztach postępowania, a sąd drugiej instancji utrzymał je w mocy. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie nadzwyczajnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał za nieważne postanowienia sądów niższych instancji dotyczące umorzenia postępowania i kosztów, a sprawę przekazał do dalszego rozpoznania sądowi właściwemu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo (sprawozdawca). Sędziowie: E. Binkiewicz, F. Karolus.Prokurator Generalnej Prokuratury: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy Antoniego S., oskarżonego z art. 255 § 1 k.k., na podstawie art. 12 § 1 k.p.k.1. uznał za nieważne postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 25 lipca 1964 r. umarzające z mocy amnestii postępowanie karne przeciwko Antoniemu S., oskarżonemu z art. 255 § 1 k.k.;2. uznał za nieważne postanowienie tegoż Sądu z dnia 19 października 1964 r. w tejże sprawie ustalające koszty postępowania, jak również uznał za nieważne postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla. m. Łodzi z dnia 7 grudnia 1964 r. utrzymujące w mocy powyższe postanowienie;3. przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. Łodzi, jako rewizyjnemu, w celu załatwienia.Uzasadnienie faktyczneW sprawie rozpoznawanej przez Sąd Powiatowy dla m. Łodzi przeciwko Antoniemu S. o przestępstwo z art. 255 § 1 k.k., wszczętej z oskarżenia prywatnego wniesionego przez Aleksandra T., zapadł w dniu 14 listopada 1963 r. wyrok skazujący Antoniego S. Od tego wyroku oskarżony wniósł rewizję do Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi, która wpłynęła do Sądu w dniu 11 marca 1964 r. Rozprawa rewizyjna wyznaczona na dzień 12 maja 1964 r. uległa odroczeniu, a następnie, jak to wynika z pisma Przewodniczącego Wydziału V Karnego Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 5 października 1965 r., skierowanego do Sądu Najwyższego, akta powyższej sprawy, po wejściu już w życie dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, zostały zwrócone Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi w celu rozważenia możliwości zastosowania przepisów tego dekretu. W związku z tym Sąd Powiatowy dla m. Łodzi postanowieniem z dnia 25 lipca 1964 r. postępowanie karne w stosunku do Antoniego S. na podstawie art. 5 cytowanego dekretu umorzył, obciążając jednocześnie kosztami postępowania oskarżyciela prywatnego.Następnie Sąd Powiatowy dla m. Łodzi w dniu 29 października 1964 r., przed uprawomocnieniem się powyższego postanowienia o umorzeniu postępowania, które uprawomocniło się dopiero w dniu 17 listopada 1965 r., wydał postanowienie uzupełniające, w którym ustalił wysokość kosztów poniesionych przez oskarżyciela prywatnego i zasądził te koszty od oskarżonego Antoniego S. na rzecz oskarżyciela prywatnego Aleksandra T. Na postanowienie to oskarżony Antoni S. wniósł zażalenie, które Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 7 grudnia 1964 r. pozostawił bez uwzględnienia.W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 25 lipca 1964 r. o umorzeniu postępowania z mocy amnestii wydane zostało z obrazą przepisów o właściwości i jest z mocy prawa nieważne, albowiem na skutek wniesienia rewizji od wyroku Sądu Powiatowego sprawa znajdowała się w rozpoznaniu Sądu Wojewódzkiego, jako sądu rewizyjnego, i stosownie do przepisu art. 11 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. sądem uprawnionym do zastosowania w tej sprawie amnestii był tylko Sąd Wojewódzki.Dekret z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) nie przewiduje żadnych wyjątków co do stosowania przepisu art. 11 pkt 1, określającego właściwość sądu do stosowania amnestii, toteż przekazanie przez Sąd Wojewódzki sprawy, w której toczyło się już postępowanie rewizyjne, Sądowi Powiatowemu dla zastosowania amnestii nie może rodzić żadnych skutków prawnych w postaci rozszerzenia właściwości tego Sądu w zakresie stosowania amnestii.W związku z powyższym należy również uznać za nieważne z mocy prawa dodatkowe postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 29 października 1964 r., uzupełniające postanowienie o umorzeniu postępowania karnego w sprawie co do wysokości kosztów, oraz postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 7 grudnia 1964 r., nie uwzględniające zażalenia oskarżonego Antoniego S., wniesionego na to dodatkowe postanowienie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 255 § 1 KKart. 12 § 1 KPKart. 5art. 11 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.