IV KR 3/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski (sprawozdawca). Sędziowie: K. Mochtak, J. Pustelnik.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Twardowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Edmunda K. oskarżonego z art. 169 i 152 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 18 października 1977 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSprawa Edmunda K. i Zbigniewa K. rozpoznana została po raz pierwszy przez Sąd Rejonowy w Nowej Soli, który wyrokiem z dnia 5 sierpnia 1976 r. skazał obu tych oskarżonych na kary łączne po 2 lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat i po 15.000 zł grzywny za to, że:1) w nocy na dzień 2 lutego 1976 r. w S., działając wspólnie i w porozumieniu, dopuścili się czynu nierządnego z będącą w stanie silnego upojenia alkoholowego i tym samym pozbawioną zdolności rozpoznania znaczenia tegoż czynu i pokierowania swoim postępowaniem Barbarą G., odbywjaąc z nią dwukrotnie stosunek płciowy (art. 169 k.k. - kara po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności);2) w tym samym czasie i miejscu, jak wyżej opisano, narazili Barbarę G. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego rozstroju zdrowia, pozbawiając ją dolnych części odzieży i pozostawiając ją następnie bez opieki w parku, mimo że znajdowała się ona w stanie silnego zamroczenia alkoholowego, a temperatura powietrza wynosiła poniżej -10°C (art. 160 § 1 k.k. - kara po 10 miesięcy pozbawienia wolności).Powyższy wyrok Sądu Rejonowego w Nowej Soli uprawomocnił się w pierwszej instancji, a następnie zaskarżony został rewizją nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonych i uchylony wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1977 r. z przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Nowej Soli do ponownego rozpoznania.Sprawa została jednak przejęta do rozpoznania w pierwszej instancji przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze na podstawie art. 17 § 2 k.p.k. ze względu na jej zawiłość pod względem faktycznym i prawnym, a także dlatego, że nie można było wyłączyć zastosowania kwalifikacji z art. 148 § 1 k.k. (...).Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze obrońcy obu oskarżonych złożyli wnioski adresowane do Prokuratora Generalnego PRL za pośrednictwem tegoż Sądu o umorzenie postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 dekretu z dnia19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102).Wnioskom tym nie nadano biegu, natomiast w dniu 16 sierpnia 1977 r. Sąd Wojewódzki przystąpił do rozpoznania sprawy w składzie określonym w art. 19 § 2 k.p.k. (dwóch sędziów i trzech ławników) (...).1) w nocy na dzień 2 lutego 1976 r. w S., działając wspólnie, dopuścili się czynu nierządnego, dobywając każdy trzykrotnie stosunki płciowe z Barbarą G. jako pozbawioną wtedy co najmniej w znacznym stopniu zdolności rozpoznania znaczenia tego czynu oraz pokierowania swym postępowaniem, i za to na podstawie art. 169 k.k. skazał każdego z nich na kary po 3 lata pozbawienia wolności;2) w nocy na dzień 2 lutego1976 r. w S. nieumyślnie spowodowali śmierć Barbary G., którą w stanie nietrzeźwości pod odbyciu z nią stosunków płciowych, częściowo rozebraną, w nocy, gdy temperatura powietrza wynosiła poniżej -10°C, i bez opieki pozostawili w parku, w następstwie czego nastąpiła śmierć na skutek zamarznięcia, i za to na podstawie art. 152 k.k. skazał każdego z nich na kary po 2 lata pozbawienia wolności;3) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. jako karę łączną wymierzył obu oskarżonym po 4 lata pozbawienia wolności.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego Edmunda K. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Bezzasadny jest zarzut obrazy prawa procesowego z pwoodu nienadania biegu wnioskom o umorzenie sprawy na podstawie dekretu o amnestii, adresowanym do Prokuratora Generalnego PRL.Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) amnestię stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a uprawnienia prokuratora w zakresie stosowania amnestii odnoszą się jedynie do stadium postępowania przygotowawczego (z ograniczeniami wymienionymi w art. 11 ust. 2 pkt 1 i 2 dekretu).Powyższej ogólnej regulacji nie narusza art. 2 ust. 2 dekretu o amnestii, na podstawie którego Prokurator Generalny PRL po porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości może umorzyć postępowanie w sprawie o przestępstwo zagrożone karą nie wyższą niż 10 lat pozbawienia wolności. Z treści tego przepisu wynikają uprawnienia Prokuratora Generalnego PRL do umorzenia postępowania w trybie dekretu o amnestii, gdy szczególne okoliczności za tym przemawiają, nie wynika natomiast, by sądy miały obowiązek przesyłania Prokuratorowi Generalnemu PRL akt sprawy w celu ewentualnego skorzystania z przysługujących mu uprawnień.