V KRN 233/68

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława G. oskarżonego z art. 2 § 2 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 8 czerwca 1967 r. na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 2 i 3 oraz 388 § 1 k.p.k. - uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Władysława G. i sprawę tego oskarżonego przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi dla Nieletnich w Kłodzku.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Ząbkowicach Śląskich wyrokiem z 8 czerwca 1967 r. - uznał m.in. nieletniego Władysława G., urodzonego 25 kwietnia 1951 r., za winnego tego, że działając wspólnie z Adamem O. I. w nocy z 30 września na 1 października 1966 r. w K., po uprzednim włamaniu się do miejscowej szkoły podstawowej zabrał w celu przywłaszczenia kupon materiału o wartości 350 zł oraz gotówkę w kwocie 23,50 zł,II. w nocy z 4 na 5 października 1966 r. w Z., po uprzednim zerwaniu zabezpieczenia i wybiciu szyby wystawowej kiosku "Ruch" zabrał w celu przywłaszczenia różne towary o łącznej wartości około 500 zł. i skazał tegoż nieletniego Władysława G. na podstawie art. 70 k.k. w związku z art. 2 § 2 lit. b i § 3 ustawy z 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) na umieszczenie w zakładzie poprawczym, przy czym na zasadzie art. 73 § 1 i § 2 k.k. Sąd zawiesił umieszczenie skazanego w tym zakładzie na 3 lata, oddając nieletniego ma okres próby pod dozór ochronny kuratora sądowego.Ponadto Sąd zasądził od obu oskarżonych Władysława G. i Adama O. na zasadzie art. 3311 § 1 k.p.k. solidarnie na rzecz Szkoły Podstawowej w K. 23,50 zł oraz na rzecz Przedsiębiorstwa "Ruch" kwotę 500 zł.Od tego wyroku, który w części dotyczącej nieletniego Władysława G. uprawomocnił się w pierwszej instancji, założył Prokurator Generalny PRL rewizję nadzwyczajną na korzyść tegoż oskarżonego, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi w powyższym zakresie:1) obrazę prawa materialnego, polegającą na skazaniu nieletniego Władysława G. na umieszczenie w zakładzie poprawczym bez ustalenia, czy działał on z rozeznaniem,2) obrazę art. 3311 § 4 k.p.k., polegającą na zasądzeniu od nieletniego Władysława G. odszkodowania w trybie § 1 tego przepisu i wnosząc na tej podstawie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego Władysława G. i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi Powiatowemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Podniesione w rewizji nadzwyczajnej zarzuty należało uznać za zasadne.Przepisy rozdziału XI kodeksu karnego przewidują, że nieletniego, który po ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat, dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary, skazuje się na umieszczenie w zakładzie poprawczym tylko w wypadku stwierdzenia, iż popełnił on ten czyn z rozeznaniem.Wbrew temu wymogowi sentencja zaskarżonego wyroku nie zawiera ustalenia, iż nieletni Władysław G. popełnił przypisane mu czyny, działając z rozeznaniem| w rozumieniu art. 70 k.k. Z protokołu rozprawy głównej nie wynika, by Sąd Powiatowy badał kwestię stopnia rozwoju umysłowego tegoż nieletniego i jego rozeznania.Zaskarżony wyrok, jako zapadły w tej części z oczywistym naruszeniem przepisu art. 70 k.k. nie mógł sie więc ostać, należało zatem wyrok ten w zaskarżonej j części uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.Nieletni Władysław G. nie ukończył jeszcze 17 lat toteż przekazano sprawę do ponownego rozpoznaj właściwemu terytorialnie Sądowi dla Nieletnich Kłodzku.Również drugi zarzut rewizji nadzwyczajnej był zasadny.Przepis art. 3311 § 4 k.p.k. wyłącza stosowanie przepisu art. 3311 S 1 k.p.k. w postępowaniu w sprawach nieletnich, stanowiąc niejako konsekwencję określonej w art. 475 § 1 k.p.k. zasady niedopuszczalności powództwa cywilnego w sprawach przeciwko nieletnim.Zasądzenie przez Sąd Powiatowy zaskarżonym wyrokiem na podstawie art. 3311 § 1 k.p.k. odszkodowania pieniężnego na rzecz pokrzywdzonej szkoły i przedsiębiorstwa w ramach solidarnej odpowiedzialności również od oskarżonego Władysława G. jako nieletniego, nastąpiło więc z oczywistym naruszeniem art. 3311 § 4 k.p.k.