V KRN 296/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Bodecki.Sędziowie SN: L. Nowak, M. Szczepański (spr.).Przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej: K. Kozakiewicza.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu sprawy Mariusza H., oskarżonego z art. 212 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego (sygn. akt K III 632/2314/88) od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 10 maja 1988 r. (sygn. akt II K (...)/88)uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 10 maja 1988 r. uznał Mariusza H. za winnego tego, że "w dniu 15 września 1987 r. w W. w woj. p. będąc w stanie nietrzeźwości oraz działając bez żadnego racjonalnego i uzasadnionego powodu uszkodził dach, pokrywę silnika i bagażnika, łącznie z lakierem, w samochodzie m-ki Peugot 604 D w ten sposób, że przebiegł przez pokrywę bagażnika, dach samochodu i pokrywę silnika, czym działał na szkodę Andrzeja D., a szkoda ta wyniosła, co najmniej 200.000 zł" i na podstawie art. 212 § 1 skazał go na rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na trzy lata i z oddaniem go pod dozór kuratora.Na podstawie art. 59 § 3 i 59a pkt 2 k.k. orzeczono od oskarżonego na rzecz A. D. dwie nawiązki w wysokości 20.000 zł.Wyrok ten uprawomocnił się w I instancji wobec niezaskarżenia go przez strony.Od wyroku tego rewizję nadzwyczajną na korzyść M.H. wniósł Minister Sprawiedliwości i zarzucając "obrazę art. 429 k.p.k. polegającą na rozpoznaniu sprawy w składzie jednoosobowym, pomimo braku wymaganego przez ustawę zarządzenia prezesa Sądu", w konkluzji wniósł "o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. w celu ponownego rozpoznania".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:1. Wyżej opisany zarzut nie mógł być uznany za trafny z uwagi na to, iż sformułowany w oderwaniu od dokumentu z k. (...) akt. Na karcie tej znajduje się zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy głównej, z którego wynika, że Prezes Sądu Rejonowego w T. J.U. podjął decyzję o rozpoznaniu rozprawy w składzie jednoosobowym. Świadczy o tym zakreślenie pozycji "Sędziowie ławnicy" i wymienienie nazwiska tegoż Prezes SR w pozycji "Przewodniczący".W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej zaprezentowano zgodny z treścią art. 429 k.p.k. pogląd, iż koniecznym warunkiem rozpoznania sprawy podlegającej tzw. trybowi uproszczonemu w składzie jednoosobowym jest zarządzenie prezesa Sądu o takim składzie sądu orzekającego. Nietrafnie jednak wskazano, że ma to być zarządzenie "specjalne"; chodzi tu chyba o zarządzenie odrębne, poza zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy.Pogląd ten nie znajduje oparcia w treści art. 429 k.p.k., którego wykładnia dokonana przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu V KRN 235/80 sprowadza się do stwierdzenia, że zarządzenie w trybie art. 429 § 1 k.p.k. nie musi być wydane odrębnie od zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy i że warunek zawarty w cyt. przepisie jest spełniony, jeżeli z owego zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy głównej wynika, iż osoba uprawniona (prezes sądu lub upoważniony przez niego sędzia) zarządził rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego (vide teza 7 do art. 429 k.p.k., Komentarz do k.p.k. J. Bafii i in. Wydawnictwo Prawnicze z 1976 r.). Tak więc brak było podstaw do podzielenia podstawowego zarzutu zawartego w rewizji nadzwyczajnej.2. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy wniosku zawartego w tejże rewizji nastąpiło z uwagi na to, że w uzasadnieniu jej zawarto zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, która to obraza mogła mieć wpływ na treść wyroku. Brak uzasadnienia wyroku uniemożliwia zapoznanie się z dokonaną przez tenże sąd oceną materiału dowodowego, ale wydaje się, że Sąd nie wyjaśnił podstawowych sprzeczności w zeznaniach pokrzywdzonego na temat osoby sprawcy dokonanych zniszczeń. W pierwszej relacji (...) św. A.D. podał, że po jego samochodzie chodził (przebiegł) jeden mężczyzna, ten właśnie, którego on zatrzymał. Jednak w zeznaniach odnotowanych na (...) zeznał, że mężczyzn było dwóch i nie wie, czy złapał tego osobnika, który chodził po dachu jego samochodu, czy też tego, który w tym czasie stał obok pojazdu. Po upływie kilku miesięcy i po kontaktach z rodziną drugiego z podejrzanych J.P., św. A.D. zmienił zeznania i wprowadził do nich element różnicy wzrostu, wskazując na M.H. jako sprawcę czynu (...). Przesłuchiwany przez prokuratora świadek w ogóle odmawiał odpowiadania na pytania - (...). Z zeznań złożonych na rozprawie wydaje się wynikać, że św. A.D. dopiero wtedy, gdy poznał J.P., nabrał przekonania, że to oskarżony M.H. przebiegł po jego samochodzie. Inaczej także przedstawił okoliczności, w jakich doszło do zatrzymania oskarżonego. Zachodziła więc konieczność wyjaśnienia tych rozbieżności, weryfikacji twierdzenia, że podstawą tego przekonania była ocena, iż gdyby to J.P. przebiegł po samochodzie, jak twierdził oskarżony M.H., to spowodowałby większe uszkodzenia. Wskazuje to na brak pewności św. A.D., czy rzeczywiście zatrzymał właściwego sprawcę.Nie zostało również wyjaśnione, dlaczego św. A.D. prowadził negocjacje w sprawie uzyskania odszkodowania za uszkodzenie samochodu z rodziną J.P., a nie z rodziną oskarżonego, którego przecież zatrzymał jako sprawcę szkody. W tej kwestii nie zadano świadkowi stosownych pytań.W sytuacji wyżej opisanej, gdy oskarżony M.H. i św. J.P. pomawiali się wzajemnie o spowodowanie uszkodzenia samochodu należącego do pokrzywdzonego, ocena wymienionych okoliczności mogła mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.Mając na uwadze wyżej przytoczone argumenty, w świetle których obraza art. 337 § 3, a także - art. 3 § 1 k.p.k., w związku z zasadą dążenia do wykrycia prawdy, mogła mieć wpływ na treść wyroku, a nadto - konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, Sąd Najwyższy uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 i 387 pkt 2 k.p.k.).Marginesowo należy zauważyć, co następuje: W rewizji nadzwyczajnej zaprezentowano pogląd, iż zawarty w niej zarzut obrazy art. 429 § 1 k.p.k. należy do tak zwanych bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co w nin. sprawie oznacza, że w rachubę wchodziłoby zastosowanie art. 388 pkt 2 k.p.k. Przy takim poglądzie istniałaby podstawa do spowodowania wznowienia postępowania z urzędu (por. art. 474 § 2 w związku z art. 476 § 1 k.p.k. zdanie ostatnie), bez potrzeby sięgnięcia do nadzwyczajnego środka, jakim jest rewizja nadzwyczajna.