V KRN 227/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: M. Bogusławski, W. Ostrowski.Prokurator Generalnej Prokuratury. S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka Z., Władysława B. i Genowefy B., oskarżonych z art. 255 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonych rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 14 września 1966 r., na podstawie art. 394-396, 400 i 378 § 1 lit. b) i § 2 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 14 września 1966 r., założona na korzyść Franciszka Z., Władysława B. i Genowefy B., zarzuciła temu wyrokowi na podstawie art. 371 pkt 2 k.p.k. obrazę art. 18 § 2 k.p.k. przez rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego zamiast w składzie trzech sędziów i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie, jako rewizyjnemu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd Powiatowy w Chrzanowie wyrokiem z dnia 27 czerwca 1966 r. uznał Franciszka Z., Władysława B. i Genowefę B. za winnych tego, że dnia 30 listopada 1965 r. w D. pomówili Zofię P. o postępowanie mogące ją poniżyć w opinii publicznej, twierdząc mianowicie, że jest złodziejką, że nocą chodzi po polach i kradnie, a ponadto Franciszek Z. i Władysława B. twierdzili, że Zofia P. zamordowała księdza, przy czym wszyscy oskarżeni wypowiadali pod adresem oskarżycielki prywatnej słowa powszechnie uznane za obelżywe, obrażając tym samym jej godność osobistą, i na mocy art. 255 § 1 k.k. skazał: Franciszka Z. i Genowefę B. na kary po 3 miesiące aresztu i po 500 zł grzywny, a Władysława B. na 5 miesięcy aresztu i 1.000 zł grzywny, zawieszając Franciszkowi Z. warunkowo wykonanie kary aresztu na 2 lata.Po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji oskarżonych Sąd Wojewódzki w Krakowie utrzymał powyższy wyrok w mocy.Nie wdając się w merytoryczną zasadność powyższych wyroków, stwierdzić należy, że wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 14 września 1966 r. nie może się ostać. W myśl art. 18 § 2 k.p.k. Sąd Wojewódzki, jako rewizyjny, rozpoznaje środki odwoławcze (zażalenia i rewizje) w składzie trzech sędziów.Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 348) stanowiąc, że "w szczególnych wypadkach w sprawach mniej zawiłych prezes sądu wojewódzkiego może zarządzić rozpoznanie rewizji przez jednego sędziego".Warunkiem rozpoznania rewizji przez sąd wojewódzki w składzie jednoosobowym jest zatem wydanie w każdym wypadku zarządzenia prezesa sądu wojewódzkiego, jeśli uzna on sprawę za mniej zawiłą.Sprawę niniejszą Sąd Wojewódzki rozpoznawał dwa razy, a mianowicie pierwszy raz wyrokiem z dnia 3 maja 1966 r., w którym pierwszy wyrok Sądu Powiatowego uchylił i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, i drugi raz wyrokiem zaskarżonym przez rewizję nadzwyczajną.Oba te wyroki Sąd Wojewódzki wydał w składzie jednego sędziego. Pierwszy raz nastąpiło to zgodnie z artykułem 4 wymienionej wyżej ustawy, gdyż prezes Sądu Wojewódzkiego zarządził rozpoznanie rewizji wniesionej od pierwszego wyroku Sądu Powiatowego przez jednego sędziego. Natomiast rozpoznanie rewizji wniesionych w tej sprawie od drugiego wyroku Sądu Powiatowego nastąpiło z naruszeniem cytowanego wyżej przepisu, gdyż prezes Sądu Wojewódzkiego nie zarządził rozpoznania rewizji wniesionych od tego wyroku w składzie jednego sędziego.W razie uchylenia wyroku sądu powiatowego i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd rewizyjny, ten ostatni sąd może rozpoznać przez jednego sędziego rewizję od drugiego wyroku sądu powiatowego tylko na podstawie nowego zarządzenia prezesa sądu wojewódzkiego, pierwsze bowiem zarządzenie prezesa co do tego nie uprawnia sądu wojewódzkiego do jednoosobowego rozpoznania sprawy. Wynika to z tego, że sprawa, która przy pierwszym zarządzeniu prezesa była mniej zawiła, może stracić ten charakter po jej ponownym rozpoznaniu przez sąd powiatowy. Prezes więc musi za każdym razem wydać osobne zarządzenie.Z tych zatem względów, skoro zaskarżony rewizją nadzwyczajną drugi wyrok Sądu Wojewódzkiego został wydany w składzie jednoosobowym bez zarządzenia prezesa z art. 4 cytowanej wyżej ustawy, wyrok ten podlega uchyleniu (art. 378 § 1 lit. b) k.p.k.), a sprawa przekazaniu temuż Sądowi do ponownego rozpoznania (por. wyrok SN z dnia 10 lipca 1965 r. V KRN 651/65 - OSNKW zesz. 11 z 1965 r., poz. 132).