V KRN 45/74
WyrokIzba Karna1974-04-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy naruszył prawo oskarżonego do obrony, rozpoznając rewizję w jego nieobecności, mimo usprawiedliwionej choroby i wyrażonej przez niego woli osobistego stawiennictwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie rewizji w nieobecności oskarżonego, który był usprawiedliwiony chorobą i wyraził chęć osobistego stawiennictwa, stanowi naruszenie jego prawa do obrony. Prawo to, zagwarantowane konstytucyjnie i rozwinięte w przepisach k.p.k., obejmuje możliwość składania wyjaśnień przed sądem rewizyjnym, co zostało uniemożliwione przez rozpoznanie sprawy w jego nieobecności.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał oskarżonego Michała Stefana K. za przestępstwo z art. 145 § 3 k.k. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok w mocy. Oskarżony nie stawił się na rozprawie odwoławczej z powodu choroby, ale jego obrońca złożył wniosek o odroczenie, motywując to wolą oskarżonego osobistego złożenia wyjaśnień. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku i rozpoznał sprawę w nieobecności oskarżonego. Pierwszy Prezes SN wniósł rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: H. Kempisty, Z. Nyczaj.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Zięba.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Michała Stefana K., skazanego z art. 145 § 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 16 października 1973 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Ciechanowie z dnia 26 kwietnia 1973 r.,uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Ciechanowie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 1973 r. skazał oskarżonego Michała Stefana K. za przestępstwo określone w art. 145 § 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.Na skutek rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie wyznaczył termin rozprawy na dzień 16 października 1973 r.Na rozprawę w dniu 16 października 1973 r. oskarżony Michał Stefan K. nie stawił się, nadsyłając za pośrednictwem swego obrońcy zaświadczenie lekarskie o chorobie. Obrońca oskarżonego w związku z tym złożył wniosek o odroczenie rozprawy, motywując to tym, że oskarżony pragnie osobiście złożyć wyjaśnienie przed sądem rewizyjnym.Sąd Wojewódzki wniosku obrońcy nie uwzględnił i po rozpoznaniu rewizji oskarżonego zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 16 października 1973 r.).Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie wniósł rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego na korzyść oskarżonego.Rewizja zarzuciła obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść wyroku, wyrażającą się w pozbawieniu oskarżonego prawa osobistego uczestnictwa w rozprawie rewizyjnej obok obrońcy i uniemożliwieniu korzystania z uprawnień wynikających z art. 403 § 2 k.p.k. na skutek rozpoznania sprawy w czasie nieobecności oskarżonego usprawiedliwionej chorobą.W konkluzji rewizja wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie i przekazanie sprawy oskarżonego Michała Stefana K. do ponownego rozpoznania przez sąd rewizyjny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna.Sąd Wojewódzki rozpatrując, w przedstawionych wyżej warunkach, rewizję oskarżonego Michała Stefana K. naruszył prawo do obrony tegoż oskarżonego zagwarantowane w Konstytucji i rozwinięte w przepisach kodeksu postępowania karnego.W szczególności przepis art. 403 § 2 k.p.k. uprawnia strony, a więc i oskarżonego, do składania przed sądem rewizyjnym wyjaśnień, oświadczeń i wniosków ustnie lub na piśmie.Kwestia naruszenia prawa oskarżonego do obrony na skutek rozpoznania rewizji oskarżonego w jego nieobecności, chociaż nieobecność ta był usprawiedliwiona i oskarżony - mimo obecności na rozprawie rewizyjnej obrońcy - wyrażał wolę uczestniczenia w tej rozprawie, została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego między innymi w wyroku z dnia 9 sierpnia 1958 r. - III KRn 864/58 (OSN 1959, z. III, poz. 38), dotyczącym stosowania przepisu art. 381 § 2 k.p.k. z 1928 r., będącego w zasadzie odpowiednikiem art. 403 § 2 k.p.k. z 1969 r.Pogląd prawny zawarty w wyżej powołanym orzeczeniu Sądu Najwyższego jest w pełni aktualny.W tym stanie rzeczy należało zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie uchylić i sprawę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.
Powiązane orzeczenia
- III KRn 864/58 1958-09-08Czy sąd drugiej instancji może rozpoznać rewizję oskarżonego w jego nieobecności, mimo usprawiedliwionego wniosku o odroczenie rozprawy, bez naruszenia prawa do obrony?
- V KRN 355/73 1973-09-18Czy rozpoznanie przez sąd rewizyjny rewizji wniesionej przez obrońcę, z pominięciem rewizji wniesionej w terminie przez samego oskarżonego, stanowi obrazę przepisów postępowania, która może mieć wpływ na treść orzeczenia…
- I KRn 355/54 1954-03-05Czy pozbawienie oskarżonego prawa do obrony poprzez niezawiadomienie go o przyjęciu rewizji oskarżyciela publicznego, mimo zmiany miejsca zamieszkania, stanowi obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ n…
- III KK 12/17 2017-05-30Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy, który usprawiedliwił swoje niestawiennictwo zaświadczeniem lekarskim i złożył wniosek o odroczenie rozprawy, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
- V KRN 102/80 1980-05-27Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał rewizję obrońcy, która została cofnięta za zgodą oskarżonego, a następnie została pozostawiona bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 145 § 3 KKart. 403 § 2 KPKart. 381 § 2 KPK§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.