V KRN 46/72

UchwałaIzba Karna1972-03-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego, nawet jeśli nastąpiło w trybie publicznoskargowym, a następnie zmieniono tryb ścigania na prywatnoskargowy, przerywa bieg terminu przedawnienia ścigania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wszczęcie postępowania karnego, niezależnie od późniejszej zmiany trybu ścigania z publicznoskargowego na prywatnoskargowy, przerywa bieg terminu przedawnienia ścigania. Wszczęcie postępowania następuje niezależnie od tego, czy złożono zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania. Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia, gdy termin 5-letni od popełnienia przestępstwa nie upłynął, stanowi obrazę prawa.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy uznał Władysławę J. za winną uderzenia Marianny K. kamieniem, powodując obrażenia poniżej 7 dni rozstroju zdrowia, a Stefana S. za winnego podżegania do tego czynu. Sąd skazał ich z art. 237 § 1 k.k. z 1932 r. i art. 26 w zw. z art. 235 § 1 k.k. z 1932 r. Sąd Wojewódzki uchylił wyrok Sądu Powiatowego i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając wadliwe umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu Sądowi jako rewizyjnemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: I. Kazimierczak, T. Krokosz (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 marca 1972 r. sprawy Władysławy J. i Stefana S., oskarżonych z art. 237 § 1 k.k. z 1932 r. i innych, z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 1971 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi jako rewizyjnemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Garwolinie wyrokiem z dnia 13 maja 1971 r. uznał za winnych: Władysławę J. tego, że w dniu 16 sierpnia 1969 r. w B., uderzyła kilka razy kamieniem Mariannę K., powodując u niej ranę tłuczoną skóry na lewym policzku i wylew krwawy pod lewym okiem, które to obrażenia spowodowały u niej rozstrój zdrowia na okres poniżej 7dni, a Stefana S. tego, że w tym samym czasie i miejscu jak wyżej podżegał Władysławę J. do pobicia Marianny K., i skazał, przy zastosowaniu art. 2 § 1 k.k. i art. XIII przepisów wprowadzających k.k.: 1) oskarżoną Władysławę J. z mocy art. 237 § 1 k.k. z 1932 r. - na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie tej kary na okres 2 lat; 2) oskarżonego Stefana S. z mocy art. 26 w związku z art. 235 § 1 k.k. z 1932 r. - na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie tej kary na okres 2 lat.Od wyroku tego wnieśli rewizje oskarżycielka prywatna oraz oskarżeni.Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie jako rewizyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 1971 r. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie.Od wymienionego wyżej wyroku Sądu Wojewódzkiego Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucając obrazę art. 11 pkt 6 k.p.k., polegającą na wadliwym umorzeniu postępowania z powodu przedawnienia, jakkolwiek wszczęcie postępowania karnego, przerywające bieg przedawnienia ścigania, nastąpiło przed upływem 3 miesięcy od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobach sprawców zarzucanych przestępstw, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna, z podkreśleniem jednak tego, że w istocie sprowadza się ona do zarzutu obrazy art. 105 § 2 k.k.Pokrzywdzona Maria K. wniosła w dniu 22 sierpnia 1969 r. skargę do Prokuratora Powiatowego w G., w której oskarżyła Władysławę J. o umyślne zadanie w dniu 16 sierpnia 1969 r. ciężkiego uszkodzenia ciała, a Stefana S. o podżeganie Władysławy J. do popełnienia tego przestępstwa.W dniu 2 września 1969 r. pokrzywdzona Marianna K. złożyła ponadto ustne zawiadomienie w Posterunku MO w P. o popełnieniu tych przestępstw.Posterunek MO w P. w dniu 2 września 1969 r. wszczął dochodzenie w tej sprawie, jednakże Prokurator Powiatowy postanowieniem z dnia 11 grudnia 1969 r. umorzył dochodzenie "wobec niestwierdzenia czynu przestępnego ściganego z oskarżenia publicznego". Prokurator Wojewódzki postanowieniem z dnia 9 marca 1970 r. pozostawił bez uwzględnienia zażalenie Marianny K. wniesione na postanowienie Prokuratora Powiatowego.Z przytoczonych danych wynika, że wszczęcie postępowania karnego w niniejszej sprawie przerwało bieg przedawnienia ścigania, a późniejsza zmiana trybu ścigania z publicznoskargowego na prywatnoskargowy, która nastąpiła zresztą już po upływie 3-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 105 § 2 k.k., nie może spowodować ustania karalności czynu z powodu wcześniejszego przedawnienia.Wbrew poglądowi Sądu rewizyjnego, "wszczęcie postępowania następuje niezależnie od tego, czy złożono zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania" (uchwała SN z dnia 6 września 1967 r. VI KZP 39/67, OSNKW z 1967 r., nr 11, poz. 121).Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że umorzenie postępowania nastąpiło z obrazą art. 105 § 2 k.k., gdyż określony w tym przepisie i mający tutaj zastosowanie termin 5-letni od czasu popełnienia przestępstwa nie upłynął, a tylko to mogłoby mieć w tej sprawie znaczenie dla kwestii ustania karalności zarzucanych oskarżonym czynów.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 237 § 1 KKart. 2 § 1 KKart. 26art. 235 § 1 KKart. 11 pkt 6 KPKart. 105 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.