V KRN 47/67

WyrokIzba Karna1967-06-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obraza funkcjonariusza publicznego (konduktora PKP) i czynna napaść na niego w pociągu, popełnione przez nietrzeźwego pasażera, powinny być kwalifikowane jako chuligaństwo na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyny oskarżonego, polegające na znieważeniu i napaści na konduktorów PKP w pociągu, miały charakter chuligański. Konduktorzy, wykonując obowiązki służbowe związane z ochroną porządku publicznego na kolei, podlegają ochronie przewidzianej w ustawie o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Niezastosowanie tej ustawy przez Sąd Powiatowy stanowiło obrazę prawa materialnego, skutkującą wymierzeniem niewspółmiernie łagodnej kary.
Stan faktyczny
Oskarżony, będąc w stanie nietrzeźwości, w pociągu PKP znieważył i uderzył dwukrotnie w twarz konduktorów wykonujących swoje obowiązki służbowe. Sąd Powiatowy uznał go winnym znieważenia i czynnej napaści, wymierzył karę łączną roku więzienia z zawieszeniem jej wykonania. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego polegającą na niezastosowaniu przepisów o chuligaństwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Kryże (sprawozdawca).Sędziowie: M. Bogusławski i L. Chmielewski.Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Matywiecka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa G., oskarżonego z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Bielsku-Białej z dnia 20 września 1966 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3 oraz art. 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 20 września 1966 r. uznał oskarżonego Józefa G. za winnego, że:I. dnia 7 lipca 1966 r. w pociągu osobowym na trasie K.-B. znieważył będących na służbie konduktorów PKP Stanisława P. i Władysława S., używając pod ich adresem słów powszechnie uznanych za obelżywe,II. w tym samym miejscu i czasie oraz w okolicznościach jak w pkt 1 dopuścił się czynnej napaści na wykonującego obowiązki służbowe konduktora Stanisława P., uderzając go ręką dwukrotnie w twarz,i skazał go: za czyn opisany w pkt I, na zasadzie art. 132 § 1 k.k., na 5 miesięcy aresztu, a za czyn opisany w pkt II, na zasadzie art. 133 § 1 k.k., na 10 miesięcy więzienia, wymierzając karę łączną 1 roku więzienia, przy czym wykonanie kary zawiesił na zasadzie art. 61 k.k. na okres 3 lat, oddając oskarżonego pod dozór ochronny kuratora sądowego.Wyrok powyższy uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go przez strony.Od tego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL na niekorzyść oskarżonego Józefa G. - z zachowaniem okresu przewidzianego w art. 397 k.p.k.Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania - zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na niezastosowaniu przepisów art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) do czynu z art. 132 § 1 k.k. oraz przepisów art. 4 cytowanej ustawy do czynu z art. 133 § 1 k.k., co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia w stopniu rażącym niewspółmiernie łagodnej kary aresztu zamiast kary więzienia za czyn opisany w pkt I i do wymierzenia za czyn opisany w pkt II kary w rozmiarze nie przewidzianym w przepisie art. 4 cytowanej ustawy oraz do niesłusznego zawieszenia wykonania kary pomimo niezaistnienia okoliczności wymaganych przez przepis art. 3 cytowanej ustawy.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL jest zasadna.Z przewodu sądowego wynika, co następuje:Oskarżony wsiadł do pociągu, będąc w stanie nietrzeźwym. Obudzony w czasie jazdy pociągu przez konduktorów, którzy zasadnie domagali się okazania biletu, oskarżony umyślnie uderzył świadka Stanisława P. ręką w twarz, a następnie ubliżył obu konduktorom. Wskutek zadanego mu uderzenia przez oskarżonego świadek Stanisław P. upadł na ławkę. Szczególnie agresywne zachowanie się oskarżonego wywołało oburzenie wśród pasażerów pociągu.Opisane czyny oskarżonego miały charakter chuligański. Oskarżony działając pod wpływem alkoholu, wywołał bez powodu zajście w pociągu, okazując jaskrawe lekceważenie zasad porządku publicznego.Świadkowie Stanisław P. oraz Władysław S., jako konduktorzy PKP, powołani byli do ochrony porządku publicznego na kolejach (art. 40 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach - Dz. U. Nr 54, poz. 311 oraz § 28 pkt 1 rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 13 stycznia 1962 r. - Dz. U. Nr 8, poz. 39) i dlatego podlegają ochronie z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Sąd Powiatowy dopuścił się więc obrazy przepisów prawa materialnego przez niezastosowanie ich do czynu opisanego w pkt I art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) oraz do czynu opisanego w pkt II art. 4 cytowanej ustawy, które to przepisy należałoby zastosować po uprzedzeniu oskarżonego stosownie do art. 324 § 2 k.p.k.Wskutek powyższej obrazy prawa materialnego Sąd Powiatowy wymierzył oskarżonemu za czyn opisany w pkt II karę w rozmiarze nie przewidzianym w przepisie art. 4 cytowanej ustawy, a za czyn opisany w pkt I niewspółmiernie łagodną w stopniu aż rażącym karę aresztu. Ze względu na niskie pobudki działania sprawcy Sąd powinien był wymierzyć mu karę więzienia, a nie karę aresztu (art. 57 § 1 k.k.).Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 132 § 1art. 394art. 388 § 1 KPKart. 132 § 1 KKart. 133 § 1 KKart. 61 KKart. 397 KPKart. 1art. 4art. 3art. 40art. 324 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.