V KRN 560/67

WyrokIzba Karna1967-06-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny łącznej może być wyższa od sumy kar zastępczych na wypadek nieuiszczenia grzywien poszczególnych, a opłaty sądowe przy orzekaniu kary łącznej podlegają zsumowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny łącznej nie może być wyższa od sumy kar zastępczych na wypadek nieuiszczenia grzywien poszczególnych, zgodnie z art. 31 § 2 k.k. Jednocześnie, opłaty sądowe przy orzekaniu kary łącznej podlegają zsumowaniu, zgodnie z art. 12 ust. 2 dekretu o opłatach sądowych w sprawach karnych. Zaskarżone wyroki zostały uchylone w części dotyczącej orzeczenia kary zastępczej i opłaty sądowej z powodu naruszenia tych przepisów.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku łącznego Sądu Powiatowego w Wadowicach i utrzymującego go wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie. Zarzucono obrazę przepisów dotyczących orzekania kary zastępczej na wypadek nieuiszczenia grzywny oraz opłaty sądowej. Skazany Bolesław L. otrzymał karę łączną więzienia i grzywny, z karą zastępczą i opłatą sądową orzeczonymi w sposób niezgodny z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki w części dotyczącej orzeczenia o karze więzienia zastępczego i opłacie sądowej, zamienił łączną grzywnę na wypadek jej nieuiszczenia na odpowiednią karę więzienia zastępczego, zsumował opłaty sądowe i przejął koszty związane z rewizją nadzwyczajną na rachunek Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: W. Dąbrowski, T. Majewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Matywiecka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława L. dotyczącej wyroku łącznego, po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonego od wyroku łącznego Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 23 czerwca 1966 r. i od utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 10 listopada 1966 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2, 388 § 1 i 432 k.p.k.1) uchylił oba zaskarżone wyroki w części dotyczącej orzeczenia o karze więzienia zastępczego i opłacie sądowej; 2) wymierzoną Bolesławowi L. łączną grzywnę w kwocie 5.000 zł zamienił na wypadek jej nieuiszczenia w terminie na 50 dni więzienia zastępczego; 3) opłaty sądowe wymierzone Bolesławowi L. wyrokami, które uległy połączeniu, zsumował na kwotę 2.050 zł; 4) przejął na rachunek Skarbu Państwa koszty związane z rewizją nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroku łącznego Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 23 czerwca 1966 r. i wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 10 listopada 1966 r., założona na korzyść Bolesława L., zarzuciła tym wyrokom na podstawie art. 371 pkt 1 i 2 k.p.k. obrazę przepisu art. 31 § 2 k.k. wobec orzeczenia kary zastępczej na wypadek nieuiszczenia grzywny wbrew jego zasadom oraz obrazę przepisu art. 12 ust. 2 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. z 1960 r. Nr 51, poz. 299) wobec orzeczenia opłaty przewyższającej sumę opłat poszczególnych i wniosła o zmianę zaskarżonych wyroków w wymienionym zakresie przez orzeczenie kary zastępczej na wypadek nieuiszczenia wymierzonej kary grzywny oraz opłaty sądowej zgodnie z treścią obrażonych przepisów.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżonymi wyrokami wymierzona została Bolesławowi L. kara łączna w wysokości 2 lat i 3 miesięcy więzienia oraz 5.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 100 dni więzienia zastępczego. Jednocześnie zasądzono od skazanego koszty postępowania oraz opłatę sądową w kwocie 2.950 zł, z czego 250 zł miało pochodzić ze sprawy II Kp 740/65 i 2.700 zł ze sprawy II Kp 274/65.Jak wynika jednak z załączonych akt, Bolesław L. skazany został przez Sąd Powiatowy w Wadowicach:1) w sprawie II Kp 274/65 wyrokiem z dnia 5 maja 1965 r., zmienionym następnie przez wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 1965 r. i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1966 r., za 3 przestępstwa z art. 264 § 1 k.k. na łączną karę 2 lat więzienia i 5.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 50 dni więzienia zastępczego (1 dzień więzienia = 100 zł), w związku z czym opłaty za obie instancje zasądzono w kwocie 1.800 zł.2) w sprawie II Kp 740/65 wyrokiem z dnia 7 września 1965 r. za czyn z art. 264 § 1 k.k. na 6 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 20 dni więzienia zastępczego i zasądzeniem opłaty sądowej w kwocie 250 zł.Płynie stąd wniosek, że zaskarżony wyrok łączny jest wadliwy co do orzeczenia kary zastępczej na wypadek nieuiszczenia w terminie grzywny oraz co do opłaty sądowej. Skoro bowiem przy orzekaniu kary łącznej grzywny Sąd Powiatowy zastosował pełną absorpcję, to powinno to dotyczyć także kary zastępczej, jako kary pochodnej, nierozerwalnie z grzywną związanej. W żadnym zaś razie kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny łącznej nie mogła być wyższa od sumy kar zastępczych na wypadek nieuiszczenia grzywien poszczególnych (art. 31 § 2 k.k.).Natomiast opłaty przy orzekaniu kary łącznej podlegają zsumowaniu, jak to wyraźnie stanowi przepis art. 12 ust. 2 dekretu o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. z 1960 r. Nr 51, poz. 299).Ponieważ Sąd Powiatowy zarówno karę zastępczą, jak i opłatę sądową orzekł wbrew wymienionym przepisom, a Sąd Wojewódzki uchybień tych nie naprawił, choć miał taką możliwość i obowiązek - przeto orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 394art. 371 pkt 1art. 31 § 2 KKart. 12 ust. 2art. 264 § 1 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.