V KRN 632/67

WyrokIzba Karna1967-09-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieudzielenie przez sprawcę wypadku drogowego pomocy ofierze tegoż wypadku może być uznane za odrębne przestępstwo, czy też stanowi jedynie okoliczność obciążającą przy wymiarze kary za wypadek?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nieudzielenie przez sprawcę wypadku drogowego pomocy ofierze nie może być uznane za odrębne przestępstwo. Stanowi ono jedynie istotną okoliczność obciążającą przy wymiarze kary za wypadek drogowy, zgodnie z wytycznymi Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r.
Stan faktyczny
Oskarżony nieumyślnie spowodował wypadek drogowy, prowadząc nieoświetlony motocykl w nocy bez uprawnień, co skutkowało obrażeniami u pieszego. Następnie nie udzielił pomocy poszkodowanemu, którego stan zagrażał życiu. Sąd pierwszej instancji skazał go za oba czyny jako odrębne przestępstwa i wymierzył karę łączną. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędne zakwalifikowanie nieudzielenia pomocy jako odrębnego przestępstwa oraz rażącą łagodność kary za wypadek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej oskarżonego za nieudzielenie pomocy, uniewinniając go od tego zarzutu. Zmienił wyrok w części dotyczącej wymiaru kary za spowodowanie wypadku, podwyższając ją, i utrzymał w mocy orzeczenie o powództwie cywilnym.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaZgodnie z wytycznymi Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r. nieudzielenie przez sprawcę wypadku drogowego pomocy ofierze tegoż wypadku nie może być uznane za odrębne przestępstwo, a stanowi istotną okoliczność obciążającą przy wymiarze kary.Sąd Najwyższy w sprawie Bronisława P., oskarżonego z art. 236 § 2 i 247 k.k. po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w Wieluniu z dnia 12 stycznia 1967 r. na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.:1)uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej oskarżonego z art. 247 k.k. za czyn opisany w punkcie II sentencji powyższego wyroku i oskarżonego od tego zarzutu uniewinnił;2)zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary za przypisany oskarżonemu czyn z art. 236 § 2 k.k. opisany w punkcie I sentencji tegoż wyroku w ten sposób, że skazał go za ten czyn na podstawie powyższego przepisu na karę 10 miesięcy aresztu z zaliczeniem na jej poczet okresu dotąd odbytej kary od dnia 15 lutego 1967 r.;3)utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w części dotyczącej zasądzonego od oskarżonego powództwa cywilnego (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Wieluniu z dnia 12 stycznia 1967 r. oskarżony został skazany:I.na mocy art. 236 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy aresztu za to, że w dniu 14 września 1966 r. w Z. nieumyślnie spowodował u Stefana S. obrażenia ciała w postaci złamań szczęki górnej, kości jarzmowej, kości nosa i dziesiątego żebra po stronie lewej, naruszające czynności tych części ciała na okres powyżej dni 20 przez to, iż nie posiadając zezwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych, jechał w godzinach nocnych nieoświetlonym motocyklem lewą stroną jezdni, w wyniku czego wpadł na idącego swoją prawą stroną Stefana S., który upadając na jezdnię doznał obrażeń ciała;II.na mocy art. 247 k.k. - na karę 1 roku aresztu za to, że w tym samym czasie i miejscu, po najechaniu motocyklem na Stefana S., którego stan zagrażał bezpośrednio jego życiu, nie udzielił mu pomocy, chociaż mógł to uczynić nie narażając się na niebezpieczeństwo osobiste.Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną w rozmiarze 1 roku i 6 miesięcy aresztu.Od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny PRL rewizję nadzwyczajną, która w oparciu o przepis art. 371 § 1, 2 i 4 k.p.k. zarzuca:I.naruszenie wytycznych połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r. w sprawach przestępstw drogowych (VI KO 54/61 OSNKW 1963/10 poz. 179) przez błędne przypisanie oskarżonemu Bronisławowi P. obok przestępstwa drogowego, polegającego na nieumyślnym najechaniu motocyklem na Stefana S., skutkiem czego ten doznał szeregu obrażeń ciała odpowiadającym wymaganiom art. 236 k.k., odrębnego przestępstwa określonego w art. 247 k.k., polegającego na nieudzieleniu temuż Stefanowi S. pomocy;II.obrazę art. 320 k.p.k. w związku z powołanymi wyżej wytycznymi Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r. przez nieuwzględnienie w związku z wymiarem kary zastosowanym względem oskarżonego Bronisława P. za przestępstwo określone w art. 236 § 2 k.k. istotnej okoliczności obciążającej, polegającej na nieudzieleniu pomocy ofierze wypadku drogowego Stefanowi S.W konkluzji rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek:I.o uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej oskarżonego Bronisława P. za przestępstwo określone w art. 247 k.k. oraz w części dotyczącej kary wymierzonej temuż oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo określone w art. 236 § 2 k.k., jak również w części orzekającej karę łączną;II.o orzeczenie co do istoty sprawy przez wymierzenie oskarżonemu Bronisławowi P. za przestępstwo określone w art. 236 § 2 k.k. kary znacznie surowszej od orzeczonej zaskarżonym wyrokiem.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 maja 1965 r. VI KZP 20/65 - zawarte w wytycznych połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r. w sprawach przestępstw drogowych (VI KO 54/61 OSNKW 1963/10 poz. 179) stwierdzenie, że nieudzielenie pomocy ofierze wypadku drogowego stanowi istotną okoliczność obciążającą (pkt VI wytycznych), wyraźnie mieści w sobie uznanie, iż nieudzielenie przez sprawcę wypadku drogowego pomocy jego ofierze nie podlega ukaraniu jako odrębne przestępstwo.Zgodnie zatem z powołanymi wyżej wytycznymi Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1963 r. nieudzielenie przez sprawcę wypadku drogowego pomocy ofierze tegoż wypadku nie może być uznane za odrębne przestępstwo, a stanowi istotną okoliczność obciążającą przy wymiarze kary.Z powyższych względów należało oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 247 k.k. uniewinnić i w konsekwencji uchylić zaskarżony wyrok również i w orzeczeniu o karze łącznej.Słuszny jest także zarzut rewizji rażącej łagodności wymiaru kary za przypisany oskarżonemu czyn z art. 236 § 2 k.k.Sąd Najwyższy, mając na uwadze właśnie owo wysoce naganne zachowanie się oskarżonego polegające na nieudzieleniu pomocy ofierze wypadku drogowego Stefanowi S., uznał za stosowne wymierzyć oskarżonemu za powyższe przestępstwo karę pozbawienia wolności w górnych granicach ustawowego zagrożenia.Ponieważ oskarżony nie kwestionował na rozprawie roszczenia powoda cywilnego, należało zaskarżony wyrok w tej części utrzymać w mocy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 236 § 2art. 394art. 247 KKart. 236 § 2 KKart. 371 § 1art. 236 KKart. 320 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.