V KRN 69/69

SentencjaSąd Powiatowy w T. prawomocnym wyrokiem z dnia 4.V.1966 r. skazał m.in. J.S. z mocy art. 4 § 1 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. (poz. 228) na karę 6 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat i 1.000 zł grzywny za to, że dnia 15.III.1966 r. w T. nabył od współoskarżonego E.R. 2 butelki wina wartości 98 zł - wiedząc, że pochodzi ono z kradzieży na szkodę Centralnych Piwnic Win Importowanych. J.S. grzywnę uiścił.Następnie Sąd Powiatowy w T. postanowieniem z dnia 1.VIII.1968 r. "cofnął" zawieszenie wykonania kary 6 miesięcy więzienia, orzeczonej w niniejszej sprawie (prawidłowo powinno być "zarządził wykonanie") - na podstawie art. 63 § 1 k.k.Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że w dniu 13.VIII.1967 r. J.S. dokonał nowego przestępstwa (kradzieży mienia społecznego), za które został skazany wyrokiem tegoż Sądu Powiatowego w T. z dnia 28.XII.1967 r. - z art. 6 lit. "a" ustawy z dnia 18.VI.1959 r. (poz. 228) - na karę 1 roku więzienia i grzywny.Sąd Powiatowy w T. wydał to postanowienie po wejściu w życie ustawy z dnia 17.VI.1966 r. (poz. 149) o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego. Wspomniana ustawa stworzyła nowy stan prawny. Z chwilą wejścia jej w życie, przestępstwo za które J.S. był skazany w niniejszej sprawie, stało się - zgodnie z art. 3 § 1 tej ustawy - wykroczeniem.W myśl przepisu art. 2 prawa o wykroczeniach - do wykroczeń nie stosowało się przepisów art. 61-64 k.k., dotyczących warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, zaś art. 25 cyt. ustawy z dnia 17.VI.1966 r. przewiduje odpowiednie stosowanie we wskazanych przez nią przypadkach - przepisów prawa o wykroczeniach.Wprawdzie ustawa z dnia 15.XII.1951 r. (w brzmieniu jednolitym - Dz. U. Nr 39 z 1966 r., poz. 233) o orzecznictwie karno-administracyjnym wprowadziła w art. 12 możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary aresztu, orzeczonej za wykroczenia, jednakże na nieco odmiennych aniżeli w art. 61 k.k. warunkach. Przewidziane w art. 12 warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu następuje na okres próby, nie krótszy niż 6 miesięcy i nie dłuższy niż 1 rok. Art. 13 tejże ustawy przewiduje też zarządzenie wykonania zawieszonej kary, jeżeli w okresie próby ukarany popełni nowe, tego samego rodzaju przestępstwo lub wykroczenie (art. 13 pkt 1). Ukaranie zaś takie uważa się za niebyłe, jeżeli w ciągu 2 miesięcy po upływie okresu próby nie zarządzono wykonania kary zawieszonej (art. 13 pkt 3).Sąd Powiatowy w T. wydał postanowienie w dniu 1.VIII.1968 r., po wejściu zatem w życie ustawy z dnia 17.VI.1966 r. Zarządził nim wykonanie kary więzienia, wymierzonej oskarżonemu J.S. za przestępstwo, które w stanie prawnym istniejącym obecnie, uznać należy za wykroczenie. Podstawą tego orzeczenia stało się popełnienie przez J.S. nowego przestępstwa w dniu 3.VIII.1967 r., a więc po upływie ponad 1 roku i 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, którym była orzeczona kara - warunkowo zawieszona.W tej sytuacji trzeba uznać, że Sąd Powiatowy w T. nie miał podstaw do oparcia swego orzeczenia na przepisie art. 63 § 1 k.k., nie mającym zastosowania do wykroczeń, gdyż art. 2 § 1 k.k. nakazuje stosowanie ustawy nowej, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy, a przez ustawę należy rozumieć cały nowy stan prawny (vide wyrok SN z dnia 31.X.1967 r., sygn. I KR 22/67 - "OSN Prok. Gen.", z. 2/1968, poz. 17).Sąd nie mógłby zresztą zarządzić wykonania tej kary w oparciu o przepis art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 15.XII.1951 r. (cyt. wyżej), gdyż J.S. popełnił nowe przestępstwo po dłuższym czasie aniżeli najdłuższy przewidziany tym przepisem okres próby (co już wyżej wspomniano).Intencją ustawodawcy przy wydawaniu ustawy z dnia 17.VI.1966 r. było zresztą przekazanie tych wszystkich drobnych przestępstw - jako wykroczeń - do orzecznictwa karno-administracyjnego, które jako czyny o niewielkim ciężarze gatunkowym, nie przysparzające większej szkody społeczeństwu, nie wymagają surowego karania sprawców. W ustawie tej przyjęto przy tym grzywnę jako podstawowy środek karania, przewidując decydującą rolę dla czynnika represji ekonomicznej.Z tych wszystkich przyczyn nie było podstaw do zarządzenia wykonania kary, wymierzonej J.S. w niniejszej sprawie.