V KS 23/20

Sygn. akt V KS 23/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 października 2020 r., skargi obrońcy oskarżonego R. S., na wyrok Sądu Okręgowego w S., z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt IV Ka (...), p o s t a n o w i ł 1) oddalić skargę; 2) obciążyć oskarżonego R.S. kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE R. S. został oskarżony o to, że w dniu 24 lipca 2016 r. w W. przy ul. G., w rejonie sklepu „K.”, ręką zaciśniętą w pięść uderzył w lewy policzek A. A., powodując u niej złamanie zęba 6 z lewej strony, w części dolnej, wywołujące naruszenie czynności narządu ciała, jakim jest narząd żucia pokrzywdzonej na okres trwający dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II K (…), uniewinnił oskarżonego R. S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. Wyrok ten został zaskarżony apelacjami wniesionymi przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w całości niekorzyść oskarżonego. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt IV Ka (...), Sąd Okręgowy w S. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego R.S. przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 2 Od wskazanego wyroku skargę wniósł obrońca oskarżonego. Zarzucił w niej naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. wskutek uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy nie zaistniały ku temu przesłanki wskazane w tym przepisie, co także wynika z braku ich przywołania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W związku z tak sformułowanym zarzutem obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w S. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zwrot opłaty od skargi. W odpowiedzi na skargę prokurator oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wnieśli o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wbrew sformułowanemu przez obrońcę zarzutowi, Sąd Okręgowy w S. w prawidłowy sposób wskazał przyczyny uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. W części 5.3.1.4.1 uzasadnienia tego wyroku (na jego s. 7) Sąd II instancji zaznaczył jako podstawę prawną uchylenia wyroku art. 454 § 1 k.p.k. Przypomnieć należy, że przepis ten stanowi, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Uzasadniając tę decyzję Sąd podał, że w badanej sprawie przy dokonywaniu oceny dowodów doszło do naruszenia art. 7 kpk. Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego, które wynikały nie tylko z zeznań A. A., ale także innych świadków, którzy widzieli moment uderzenia pokrzywdzonej w twarz przez oskarżonego, jak również tych, którzy dowiedzieli się o tym fakcie bezpośrednio po zdarzeniu. Sąd stwierdził również, że bezkrytycznie ocenione zostały zeznania świadków wskazujących na przypadkowy charakter uderzenia pokrzywdzonej przez jej partnera W.T. Doprowadziło to do błędnych ustaleń faktycznych i uniewinnienia R. S. Przyznać należy, że w treści uzasadnienia zabrakło wprost stwierdzenia, iż ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd II instancji doprowadziła go do wniosku, że istnieją podstawy do skazania oskarżonego. Sąd odniósł się do tej kwestii w sposób negatywny, gdyż z uzasadnienia jego wyroku wynika, że decyzja 3 o jego uniewinnieniu nie była decyzją trafną. Przedstawione wcześniej argumenty wskazane przez Sąd II instancji jako uzasadnienie jego decyzji o uchyleniu wyroku Sądu I instancji, a przede wszystkim powołanie na art. 454 § 1 k.p.k., nie pozostawiają jednak wątpliwości, że w ocenie Sądu istniały podstawy do skazania oskarżonego. W związku z tym, że został on w I instancji uniewinniony, Sąd musiał uchylić wyrok Sądu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi obrońca podniósł, że brak wyraźnego stwierdzenia, iż istnieją podstawy do skazania oskarżonego może budzić wątpliwości, czy Sąd II instancji rozważył warunkowe umorzenie postępowania karnego. Przyznać należy rację skarżącemu, że w razie istnienia podstaw do warunkowego umorzenia postępowania, Sąd nie powinien na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. uchylać wyroku Sądu I instancji. Pomimo braku odniesienia do możliwości podjęcia decyzji o warunkowym umorzeniu postępowania przez Sąd II instancji, w badanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. postępowanie karne można warunkowo umorzyć w odniesieniu do sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne. Tymczasem jak wynika ze znajdującej się aktach karty karnej, oskarżony R. S. został wyrokiem Sądu Rejonowego w G., VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Ł., sygn. akt VII K (...), skazany za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k., co wynika z danych zawartych w aktualnej karcie karnej. Wprawdzie charakter orzeczonej wobec oskarżonego w tej sprawie kary może sugerować, że skazanie to uległo zatarciu z mocy prawa, niemniej jednak zważywszy na treść wspomnianej karty karnej , nie można kategorycznie w niniejszym postępowaniu uznać, że sam brak w uzasadnieniu skarżonego wyroku rozważań co do możliwości warunkowego umorzenia postępowania stanowi argument dowodzący zasadności przedmiotowej skargi , tym bardziej , gdy uwzględni się okoliczności przywołane powyżej argumentujące jej przeciwną ocenę. Nadto zauważyć należy (o czym pisze Sąd Okręgowy w pkt 5.3.2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku ) , że „w wypadku ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego, Sąd Rejonowy mając na uwadze stopień zawinienia oskarżonego i społecznej szkodliwości jego czynu , podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie co do ewentualnej sankcji karnej”, a to oznaczać może także i to, iż Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania 4 wobec oskarżonego instytucji warunkowego umorzenia postępowania - w oparciu o analizę dotychczas zgromadzonych w sprawie dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.