V KZ 9/20
PostanowienieIzba Karna2020-05-13
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Marek Pietruszyński, Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, który nie zawiera żadnych okoliczności uzasadniających wznowienie, może zostać odrzucony na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. jako oczywisty bezzasadny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, który nie powołuje żadnych okoliczności wskazujących na istnienie podstaw do wznowienia, może zostać odrzucony na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. jako oczywisty bezzasadny. Wyznaczenie obrońcy z urzędu w takiej sytuacji byłoby bezprzedmiotowe, a przepis ten dopuszcza odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeżeli z jego treści wynika oczywista bezzasadność.Stan faktyczny
Skazany P. W. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Sąd Najwyższy, traktując ten wniosek jako wniosek o wznowienie postępowania, odmówił jego przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Skazany złożył zażalenie, w którym ponowił wniosek o wyznaczenie obrońcy i powołał się na przepisy procedury karnej. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 9/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie P. W. skazanego z art. 148 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2020 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 r., V KO 17/20, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania – w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt XVI K (…) – wobec jego oczywistej bezzasadności, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE P. W. złożył w Sądzie Najwyższym w dniu 20 stycznia 2020 r. (data wpływu) wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w P. pod sygn. akt XVI K (…), zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II AKa (…).
2 Postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r., V KO 17/20, Sąd Najwyższy, traktując przedmiotowy wniosek o ustanowienie obrońcy jako wniosek o wznowienie postępowania, odmówił jego przyjęcia w oparciu o przepis art. 545 § 3 k.p.k. Orzeczenie to zaskarżył P. W. . W zażaleniu ponowił wniosek o wyznaczenia mu obrońcy z urzędu wskazując przy tym osobę konkretnej adwokat prowadzącej kancelarię na terenie P.. Nadto przytoczył przepisy art. 540 § 1 i 2 k.p.k. i art. 542 § 3 k.p.k. czyniąc je postawą swojego żądania i odwołał się do nieuwzględnionej – w jego ocenie – przez Sąd Apelacyjny w (…) zasady określonej w art. 5 § 2 k.p.k. przy ocenie zeznań świadka A. K., wnosząc o uwzględnienie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie jest zasadne. Przepis art. 545 § 3 k.p.k. przewiduje możliwość odmowy przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 art. 545 k.p.k. (obrońca lub pełnomocnik) bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Powołana wyżej regulacja prawna stała się podstawą wydania przez Sąd Najwyższy kwestionowanego przez skazanego postanowienia, ponieważ P. W. , poza żądaniem wyznaczenia mu obrońcy z urzędu nie powołał jakiekolwiek okoliczności wskazującej na istnienie podstaw do wznowienia postępowania przewidzianych w przepisach Rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego. Tego stanowiska wniesione zażalenie nie podważyło, ponieważ nie można za skuteczne w tym przedmiocie uznać ponowienie wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu, czy też samo powołanie przepisów procedury karnej, które zdaniem skazanego powinny znaleźć zastosowanie, bez jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. Nie stanowi jej w szczególności twierdzenie skarżącego o błędnym niezastosowaniu przez Sąd Apelacyjny w (…) art. 5 § 2 k.p.k. przy rozpoznawaniu wniesionej na jego korzyść przez obrońcę apelacji. Sąd Najwyższy w dotychczas prowadzonych postępowaniach wznowieniowych wywołanych wnioskami skazanego P. W. wielokrotnie wskazywał
3 na podstawy przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania, w tym i na to, że podstawą taką nie może być ponowna kontrola poprawności procedowania sądów w postępowaniu merytorycznym. Skazany argumentacji tej nie przyjmuje do wiadomości co nie oznacza, że możliwe jest uznanie zasadności kolejnych składanych wniosków. Sąd Najwyższy rozważył także, chociaż takiego zarzutu w zażaleniu nie podniesiono, czy orzekanie na podstawie przepisu art. 545 § 3 k.p.k. jest możliwe w sytuacji, gdy skazany wraz z wnioskiem o wznowienie lub też samodzielnie złożył również wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a więc nie wchodziła w grę możliwość rezygnacji z wyzywania go do usunięcia braku formalnego wniosku w zakresie przymusu adwokacko – radcowskiego (art. 545 § 2 k.p.k.). Wnioskując wszelako na zasadzie a maiori ad minus możliwość taką należy dopuścić, bowiem wyznaczenie obrońcy z urzędu, przy oczywistej bezzasadności samego wniosku o wznowienie, byłoby przecież bezprzedmiotowe. Skoro więc można wydać decyzję ostateczną (o odmowie przyjęcia wniosku) bez podejmowania czynności określonych w art. 120 § 1 k.p.k., to tym bardziej dopuszczalne jest takie rozstrzygnięcie – przy spełnieniu warunku „oczywistej bezzasadności wniosku” – w sytuacji, gdy wzywanie do usunięcia braku formalnego wniosku i tak nie mogłoby mieć zastosowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2015 r., III KO 112/15, niepubl.). Nie znajdując podstaw do podważenia zaskarżonego postanowienia, które znajduje swoją prawidłową podstawę w treści wielokrotnie powoływanego art. 545 § 3 k.p.k. (skutecznej argumentacji w tym przedmiocie zażalenie skazanego nie zawiera), należało postanowić, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 66/19 2019-10-30Czy wniosek skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, który nie zawiera żadnych okoliczności uzasadniających wznowienie, może być uznany za oczywiście bezzasadny w ro…
- V KZ 65/20 2021-02-25Czy wniosek skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w sytuacji oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- I KZ 54/24 2025-02-13Czy wniosek o wznowienie postępowania, który jest oczywiście bezzasadny, może być podstawą do ustanowienia obrońcy z urzędu?
- III KO 14/17 2017-04-07Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie zawiera żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających jego złożenie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.?
- I KZ 1/23 2023-03-08Czy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności może zostać utrzymane w mocy, gdy wnioskodawca domaga się wyznaczenia obrońcy z urzędu?
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 540 § 1art. 542 § 3 KPKart. 5 § 2 KPKart. 545 KPKart. 545 § 2 KPKart. 120 § 1 KPK§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy