VI KO 1/60

UchwałaIzba Karna1960-11-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o wykroczenia, przekazanych przez kolegia przy prezydiach rad narodowych sądowi powiatowemu w myśl art. 47 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym, mają zastosowanie przepisy art. 13-18 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w sprawach o wykroczenia przekazanych przez kolegia orzekające na drogę postępowania sądowego, mają zastosowanie przepisy art. 13-18 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym. Uzasadniono to tym, że po przekazaniu sprawy na drogę postępowania sądowego, ustaje dalsze stosowanie ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r., a w szczególności zyskują moc odpowiednie normy rozporządzenia z 1928 r.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną dotyczącą zastosowania przepisów rozporządzenia o postępowaniu karno-administracyjnym w sprawach o wykroczenia przekazanych przez kolegia przy prezydiach rad narodowych do sądu powiatowego. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywało na stosowanie tych przepisów po przekazaniu sprawy. Analizowano również zmiany w przepisach wprowadzonych ustawą z dnia 2 grudnia 1958 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając zastosowanie przepisów art. 13-18 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym w sprawach o wykroczenia przekazanych przez kolegia przy prezydiach rad narodowych sądowi powiatowemu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca). Sędziowie: A. Pyszkowski, L. Chmielewski, J. Dziowgo, A. Janowski, S. Kalinowski, A. Kafarski. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ireny R. oskarżonej z art. 28 prawa o wykroczeniach, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k.,uchwa1ił przedstawioną przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy w sprawach o wykroczenia, przekazanych przez kolegia przy prezydiach rad narodowych sądowi powiatowemu w myśl art. 47 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. (Dz. U. Nr 66, poz. 454) o orzecznictwie karno-admistracyjnym, mają zastosowanie przepisy art. 13-18 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym (Dz. U. Nr 37, poz. 365)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW postanowieniu z dnia 18 października 1956 r. II KO 44/55 (ogł. w "Państwie i Prawie", 1957 r., z. 2, w "Nowym Prawie", 1957 r., nr 2, w "Orzecznictwie Sądów Polskich", 1957 r., z. 2, i w "Orzecznictwie Sądu Najwyższego", 1957 r., z. II, poz. 12) Sąd Najwyższy uznał, że w razie przekazania sprawy o wykroczenie przez kolegium orzekające na drogę postępowania sądowego w myśl art. 47 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. (według ówczesnego tekstu) ustaje w tej sprawie dalsze stosowanie cytowanej ustawy i że w szczególności, stosownie do art. 53 pkt 1 wymienionej ustawy, zyskują moc odpowiednie normy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym. Przytoczony przepis art. 53 pkt 1 stanowił bowiem, że do spraw "rozpoznanych według przepisów" tej ustawy "nie stosuje się" norm rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., nie zaś, że normy te zostają uchylone. Po przekazaniu sprawy o wykroczenie przez kolegium karno-administracyjne na drogę postępowania sądowego sprawa nie toczy się już dalej "według przepisów" ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. (zob. wyrok S.N. z 16.7.1959 r. V K 643/59, dotyczący postanowienia sądu powiatowego z czasu obowiązywania ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. w pierwotnym brzmieniu).W świetle tych wypowiedzi należy przyjąć, że wymienione w obecnym pytaniu Sądu Najwyższego art. 13-18 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. mają zastosowanie w wypadkach przekazania sprawy o wykroczenie przez kolegium orzekające na drogę postępowania sądowego.W dzisiejszym stanie prawnym (na który zresztą pytanie S.N. w żadnej mierze nie wskazuje), tj. od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r., zmieniającej ustawę z dnia 15 grudnia 1951 r. (jednolity tekst: Dz. U. z 1959 r. Nr 16, poz. 79), dawny przepis art. 47, upoważniający do owego przekazania, nosi numerację 44, normy zaś dotychczasowego art. 49 ust. 2 znalazły w obecnym art. 46 ust. 2 uzupełnienie głoszące, że w wypadku przekazania, o którym tu mowa, "przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się". Tym samym przytoczona wyżej norma art. 53 pkt 1, dzisiaj pozostawiona co do treści bez zmiany a oznaczona jako art. 50 pkt 1, usuwa teraz wszelkie, mogące przedtem powstawać w tym zakresie wątpliwości co do mocy obowiązującej przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. w wypadku, gdy sprawą o wykroczenie rozpoznaje sąd powiatowy, któremu przekazało ją kolegium orzekające.Kwestia zastosowania art. 18 tego rozporządzenia w niniejszej sprawie nie wchodzi w rachubę. Decyduje wskazany w rewizji nadzwyczajnej art. 17 wymienionego rozporządzenia, gdzie - w zdaniu drugim - powiedziano: "Jeżeli w którejkolwiek ze zbiegających się spraw orzekał sąd, jest on właściwy do wydania orzeczenia uzupełniającego". Nie jest istotne, na jakiej podstawie prawnej sąd stał się właściwy. Wymieniony w uzasadnieniu pytania Sądu Najwyższego art. 18 ma znaczenie przepisu interpretacyjnego, który wyjaśnia, że przepisy art. 13-17 mają również zastosowanie do postępowania sądowego wszczętego wskutek żądania obwinionego, by przekazać sprawę do postępowania sądowego w myśl art. 34 rozporządzenia (zastąpionego obecnie normami art. 500 k.p.k.).Dodać jeszcze należy, że pytanie Sądu Najwyższego pomija art. 15 prawa o wykroczeniach, na który, jako na przepis nie uwzględniony przez Sąd Powiatowy obok art. 17 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., wskazuje rewizja nadzwyczajna. Wspomniany przepis art. 15 obowiązuje stosownie do art. 53 ust. 2 dawnego, a art. 50 ust. 2 obecnego (jednolitego) tekstu ustawy z 15 grudnia 1951 r.W tym stanie rzeczy rozstrzygnięto jak w konkluzji uchwały.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 28art. 390 § 1 KPKart. 47art. 13art. 53 pkt 1art. 49 ust. 2art. 46 ust. 2art. 50 pkt 1art. 18art. 17art. 34art. 500 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.