VI KZP 58/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Kubec, M. Paluch.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wacława G., oskarżonego z art. 2 § 3 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171) i z art. 9 dekretu z dnia 29 października 1952 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 30 oraz Dz. U. z 1956 r. Nr 54, poz. 244), po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 11 listopada 1962 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku jednoczesnego skazania za czyn określony w artykułach l-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego (Dz. U. Nr 23, poz. 149) oraz za czyn podległy innej ustawie karnej, należący wyłącznie do orzecznictwa sądu, ma zastosowanie przepis części ogólnej kodeksu karnego, tj. art. 31 k.k., bądź art. 14 cytowanej wyżej ustawy, czy też, bez orzekania kary łącznej, każda z tych kar podlega odrębnemu wykonaniu?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwaliłudzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneI. Przedstawionej w pytaniu sytuacji nie dotyczy ani art. 31 k.k., ani art. 14 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym (jednolity tekst: Dz. U. z 1966 r. Nr 39, poz. 233). W tym wypadku bowiem chodzi o art. 14 tej ustawy, a nie - jak mylnie wskazano w pytaniu - ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego (Dz. U. Nr 23, poz. 149).Przepis art. 31 k.k. stanowi o wymiarze kary łącznej w razie jednoczesnego skazania na karę pozbawienia wolności (podobnie jak i art. 35 k.k. w razie skazania na grzywny) za kilka przestępstw, wykroczenia zaś nie można utożsamiać z pojęciem przestępstwa. Przepis ten nie dotyczy zaś wypadku, gdy skazano jednocześnie za kilka wykroczeń (art. 2 prawa o wykroczeniach - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 572 z późniejszymi zmianami). W razie zbiegu wykroczeń nie mają zresztą zastosowania także odpowiednie przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu karno-administracyjnym z dnia 12 marca 1928 r., ogłoszonego w Dz. U. Nr 38, poz. 365 (patrz art. 15 prawa o wykroczeniach i art. 64 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym).Przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym dotyczą spraw, które należą z mocy ustawy do postępowania karno-administracyjnego (art. 1), a więc spraw o wykroczenia przekazane do tego postępowania. Z tego względu przepisy art. 14 tej ustawy odnoszą się do wszystkich wykroczeń w sprawach rozpoznawanych przez kolegia karno-administracyjne. Sąd stosuje przepisy art. 14 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy w wypadkach określonych w art. 22-24 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego, a to na mocy art. 25 tej ustawy.Dlatego też - w razie zbiegu czynów - sąd (w powołanych wypadkach) stosuje przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym tylko wtedy, gdy przedmiotem jego osądu jest kilka wykroczeń podpadających pod przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw do orzecznictwa karno-administracyjnego. W takiej więc sytuacji sąd nie orzeka kary za każde ze zbiegających się wykroczeń, lecz stosuje przepis przewidujący karę najsurowszą.Jak z powyższego wynika, ustawodawca nie przewidział łączenia kar w wypadku opisanym w pytaniu i dlatego wykonanie tych kar następuje odrębnie. Sąd Najwyższy zajął już stanowisko, że przepisy kodeksu karnego o łączeniu kar nie mają zastosowania, gdy chodzi o zbiegające się przestępstwa i wykroczenia (patrz wyrok SN z dnia 30 czerwca 1960 r. V K 344/60 - OSN z 1961 r. z. I, poz. 7).II. W związku ze sprawą, w której Sąd Wojewódzki wystąpił z pytaniem, należy podnieść, co następuje:1.Oskarżonemu zarzucono dwa przestępstwa:a)z art. 2 § 3 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji i ochronie interesów nabywców oraz producentów rolnych w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 39, poz. 171),b)z art. 9 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301 oraz z 1956 r. Nr 54, poz. 244).Sąd Powiatowy w Bielsku-Podlaskim rozpoznał sprawę w ramach postawionych oskarżonemu zarzutów.Właściwym do rozpoznania sprawy o obydwa zarzucone czyny jest sąd. Wobec tego w razie jednoczesnego skazania oskarżonego za oba przestępstwa miałyby zastosowanie przepisy art. 31-34 k.k. o karze łącznej, co jest oczywiste i nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Dlatego też w tym ujęciu podniesiona przez Sąd Wojewódzki kwestia jest bezprzedmiotowa.2. Gdyby ustalono (do czego dotychczasowe postępowanie nie daje podstaw), że zarzucona oskarżonemu sprzedaż z zyskiem wódki, nabytej uprzednio w tym celu w przedsiębiorstwie handlu uspołecznionego, dotyczyła wartości łącznej nie przekraczającej kwoty 300 zł, to i tak przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie byłoby bezprzedmiotowe wtedy, gdyby czyn ten naruszał jednocześnie art. 5 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) i art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), albowiem w sytuacji takiej sprawca odpowiadałby karno-administracyjnie za wykroczenie z art. 5 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., a niezależnie od tego karnie za występek z art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (uchwała 7 sędziów SN z dnia 12 maja 1967 r. VI KZP 24/67 - OSNKW z 1967 r. z. 7, poz. 66).Zagadnienie przedstawione w pytaniu Sądu Wojewódzkiego byłoby aktualne jedynie w razie ustalenia, że zarzucone oskarżonemu działanie, polegające na sprzedaży z zyskiem napojów alkoholowych wartości łącznej nie przewyższającej kwoty 300 zł, naruszało tylko art. 5 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., powstałby bowiem wówczas zbieg wykroczenia z art. 5 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. z drugim czynem stanowiącym przestępstwo.