VI KO 29/62
UchwałaIzba Karna1962-09-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia wyroku skazującego z warunkowym zawieszeniem kary i wydania nowego, łagodniejszego wyroku, okres zawieszenia kary należy liczyć od daty uprawomocnienia się uchylonego wyroku, czy od daty wydania nowego wyroku, oraz czy takie liczenie od daty nowego wyroku narusza zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku uchylenia wyroku skazującego z warunkowym zawieszeniem kary i wydania nowego, łagodniejszego wyroku, początek biegu okresu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności powinien być liczony od dnia, w którym według uchylonego wyroku rozpoczął się bieg tego zawieszenia. Przyjęcie daty wydania nowego wyroku jako początku biegu okresu zawieszenia naruszałoby zakaz reformationis in peius, ponieważ opóźniałoby moment zatarcia skazania i związane z tym korzystne skutki dla oskarżonego.Stan faktyczny
Stefan P. został skazany z art. 257 § 1 k.k. z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności. Wniesiono rewizję nadzwyczajną, która doprowadziła do uchylenia wyroku i ponownego skazania na podstawie łagodniejszego przepisu, również z warunkowym zawieszeniem kary. Powstała wątpliwość prawna dotycząca początku biegu okresu zawieszenia kary w nowym wyroku oraz potencjalnego naruszenia zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że początek biegu okresu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w opisanej sytuacji należy liczyć od dnia uprawomocnienia się uchylonego wyroku, a liczenie od daty nowego wyroku narusza zakaz reformationis in peius.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: Z. Chełmicki, T. Krokosz (sprawozdawca), A. Kafarski (współsprawozdawca), A. Pyszkowski, M. Stępczyński, K. Wagner.Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana P. oskarżonego z art. 257 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego - w trybie art. 390 § 1 k.p.k. - kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:1) "Czy w razie wniesienia rewizji nadzwyczajnej po upływie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i uchylenia w jej wyniku zaskarżonego wyroku oraz skazania oskarżonego na podstawie względniejszego dla niego przepisu ustawy na łagodniejszą karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania można liczyć początek okresu tego zawieszenia od dnia uprawomocnienia się uchylonego następnie wyroku?2) Czy w wypadku niemożności takiego liczenia początku okresu zawieszenia i w związku z tym konieczności przyjęcia daty wydania nowego wyroku, jako początku biegu okresu zawieszenia wykonania kary, orzeczenie takie narusza zakaz reformationis in peius, jeżeli koniec nawet ustawowo najkrótszego okresu zawieszenia wykonania nowej kary pozbawienia wolności wypadłby później niż według uchylonego wyroku?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWarunkowe skazanie w myśl przeważającego w tym względzie i słusznego orzecznictwa Sądu Najwyższego jest częścią orzeczenia o karze. Podobnie stanowisko zajął również Najwyższy Sąd Wojskowy ("Wojskowy Przegląd Prawniczy" 1960 r., z. 3, s. 387) stanowiąc, że "warunkowe zawieszenie kary stanowi integralną część orzeczenia o karze".Zasada zaliczania odbytej już kary pozbawienia wolności w razie uchylenia prawomocnego wyroku i skazania na nową karę pozbawienia wolności powinna się zatem odnosić w takiej samej mierze również do tej części okresu warunkowego zawieszenia wykonania kary, który upłynął już w sposób korzystny dla oskarżonego - po uprawomocnieniu się wyroku - do chwili uchylenia tego wyroku w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej i orzeczenia na nowo okresu zawieszenia.W myśl więc tej zasady początek biegu okresu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w sytuacji przedstawionej w pytaniach powinien się liczyć od dnia, w którym według uchylonego wyroku rozpoczął się bieg okresu tego zawieszenia.Stanowisko odmienne, które nakazywałoby liczyć ten termin od daty wydania wyroku w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej mogłoby, jak w sprawie niniejszej, doprowadzić do przeistoczenia rewizji nadzwyczajnej, której intencją było uzyskanie łagodniejszego skazania oskarżonego, w rewizję nadzwyczajną na jego niekorzyść. Nic ulega bowiem wątpliwości, że przesuniecie zakończenia okresu zawieszenia wykonania kary na termin późniejszy, niż to oznaczono w wyroku uchylonym, pociągałoby za sobą opóźnienie momentu zatarcia skazania i integralnie z tym związanych korzystnych skutków dla oskarżonego. Wydanie orzeczenia zawierającego podobną decyzję stanowiłoby zatem przekroczenie zakazu reformationis in peius.
Powiązane orzeczenia
- VI KRN 106/78 1978-07-18Czy w przypadku uchylenia wyroku na skutek rewizji oskarżonego, ponowne orzeczenie kary w jakimkolwiek zakresie surowszej od kary poprzednio wymierzonej jest dopuszczalne, nawet jeśli jednocześnie odstąpiono od nałożenia…
- V K 497/62 1962-11-08Czy uchylenie wyroku skazującego na karę aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i orzeczenie w jego miejsce kary grzywny (z zamianą na areszt w razie nieuiszczenia) stanowi niedopuszczalne zaostrzenie kary (refo…
- IV KK 52/22 2023-05-23Czy utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kary łącznej w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, mimo wcześniejszego złagodzenia tej kary przez Sąd Okręgowy do 2 lat pozbawienia wolności w wyroku…
- WK 19/06 2006-08-17Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a jednocześnie utrzymując w mocy wyrok w części dotyczącej skazania za jedno z przestępstw, narusza zasa…
- VI KO 39/60 1961-09-11Czy podwyższenie wymiaru grzywny, zastosowanej obok kary aresztu, przy jednoczesnym warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary aresztu, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius, gdy rewizja została wniesion…
Powołane przepisy
art. 257 § 1 KKart. 390 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.