VI KO 39/60

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy podwyższenie wymiaru grzywny, zastosowanej obok kary aresztu, a zarazem warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary aresztu jest dopuszczalne i czy ma to być uważane za złagodzenie kary w wypadku, gdy rewizją założono wyłącznie na korzyść oskarżonego"uchwalił udzielić odpowiedzi, jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego oskarżony za zagarnięcie w celu przywłaszczenia mienia społecznego wartości 191 złotych został skazany z mocy art. 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, na 6 tygodni aresztu i 200 złotych grzywny z zamianą w razie jej nieściągalności na 10 dni aresztu zastępczego.Od powyższego wyroku założył rewizję oskarżony, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie z zarzutu oskarżenia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w wypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków, o zmianę zaskarżonego wyroku w orzeczeniu o karze, przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary aresztu.Sąd Wojewódzki, uznając za celowe wydatne podwyższenie orzeczonej kary grzywny przy jednoczesnym warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu przez Sąd Powiatowy kary pozbawienia wolności, odroczył wydanie wyroku do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wyżej opisanej kwestii prawnej.W uchwale z dnia 25 marca 1961 r., VI KO 54/60, powziętej w składzie Całej Izby Karnej, Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:I. "Nie stanowi naruszenia określonego przez ustawę zakazu reformationis in peius wymierzenie oskarżonemu takich kar poszczególnych (zasadniczych, dodatkowych, zastępczych) lub kary łącznej, które w konkretnym przypadku nie powodują realnego obostrzenia dolegliwości, wynikających z kar orzeczonych uprzednio w stosunku do oskarżonego.II. W świetle powyższego nie narusza zakazu reformationis in peius w szczególności orzeczenie lub podwyższenie grzywny przy równoczesnym obniżeniu kary pozbawienia wolności pod warunkiem, że kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny łącznie z obniżoną karą pozbawienia wolności, nie przekroczy okresu poprzednio orzeczonej kary pozbawienia wolności.III. Przy wymiarze kary z ograniczeniami, wynikającymi z zakazu reformationis in peius, sąd powinien kierować się oceną realnych korzyści i dolegliwości wynikających dla oskarżonego ze zmiany kary".W omawianym wyżej przypadku podwyższenie przez sąd rewizyjny wymiaru kary grzywny przy jednoczesnym warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności, jeżeli zajdzie następnie konieczność wykonania zawieszonej kary - spowoduje obostrzenie ogólnej dolegliwości kary, co przy braku rewizji oskarżonych na niekorzyść oskarżonego stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 388 § 3 i 4 k.p.k.).