VI KO 58/59
UchwałaIzba Karna1959-05-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa rozpoznana w pierwszej instancji w trybie uproszczonym (jeden sędzia i dwaj ławnicy) powinna być rozpoznana w drugiej instancji w składzie trzech sędziów, czy też jednoosobowo, a także czy postępowanie, w którym częściowo zastosowano tryb uproszczony, zachowuje ten charakter?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchwalił, że rozpoznanie sprawy podlegającej trybowi uproszczonemu w zwykłym składzie (sędzia i dwaj ławnicy) powoduje utratę charakteru postępowania uproszczonego od momentu przejścia sprawy do rozpoznania przez zwykły skład sądu. W konsekwencji, prezes sądu wojewódzkiego nie ma prawa zarządzić rozpoznania rewizji przez jednego sędziego od wyroku wydanego w takiej sprawie, co skutkuje koniecznością rozpoznania rewizji w składzie trzech sędziów.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Łodzi przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące trybu rozpoznawania spraw w drugiej instancji. Dotyczyło ono spraw, które mogły być rozpoznawane w pierwszej instancji w trybie uproszczonym, a zostały rozpoznane w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Wątpliwości budziło, czy takie sprawy powinny być rozpoznawane w drugiej instancji przez trzech sędziów, czy jednoosobowo. Ponadto, analizowano, czy postępowanie, w którym częściowo zastosowano tryb uproszczony, zachowuje swój charakter.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu zawartego w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Łodzi zagadnienia prawnego:"Czy sprawa, która według art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. mogła być rozpoznawana w I instancji w trybie uproszczonym a została rozpoznana w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, powinna być rozpoznana w II instancji w komplecie trzech sędziów, czy też może być rozpoznana jednoosobowo (art. 4);Czy postępowanie w sprawie, do której w dochodzeniu i postępowaniu sądowym w I instancji częściowo zastosowano tryb uproszczony (akt oskarżenia został sporządzony przez MO i odpis aktu oskarżenia nie został oskarżonemu doręczony), a która została rozpoznana w składzie sędziego i 2 ławników, - zachowuje charakter trybu uproszczonego, czy też traci ten charakter" - uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneStosownie do brzmienia art. 16 § 1 k.p.k. sąd powiatowy orzeka we wszystkich sprawach na rozprawie głównej w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 6 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. poz. 76), stanowiący, iż sąd powiatowy, rozpoznając sprawy w trybie uproszczonym, rozpoznaje je w składzie jednego sędziego bez udziału ławników. I to jest cechą istotną i charakterystyczną postępowania uproszczonego. Rozpoznanie przeto sprawy podlegającej rozpoznaniu w trybie uproszczonym - w trybie zwykłym, tj. w składzie sędziego i 2 ławników, bez względu na to czy to nastąpiło na zarządzenia prezesa sądu powiatowego (art. 6 powołanej ustawy), czy z inicjatywy sądu, działającego w takim składzie powoduje, iż postępowanie sądowe straciło charakter postępowania uproszczonego i to od momentu przejścia sprawy do rozpoznania przez zwykły skład sądu.Stosownie do brzmienia przepisu art. 4 ustawy z 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. poz. 76) prezes sądu wojewódzkiego może zarządzić rozpoznanie rewizji przez jednego sędziego tylko w sprawach rozpoznanych przez sąd powiatowy w trybie uproszczonym. Rozpoznanie zatem sprawy podlegającej temu trybowi - przez skład zwykły, a więc nie w trybie uproszczonym, pozbawia prezesa sądu wojewódzkiego prawa wydania zarządzenia rozpoznania przez jednego sędziego rewizji od wyroku wydanego w takiej sprawie a co za tym idzie, powoduje rozpoznanie tej rewizji tylko w składzie trzech sędziów.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 127/70 1970-12-07Czy sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w pierwszej instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w wyroku rewizyjnym innego składu tego samego sądu wojewódzkiego co do właściwości rzeczowej sądu?
- V K 263/60 1960-03-26Czy rozpoznanie sprawy karnej w trybie uproszczonym przez sąd jednoosobowy, gdy oskarżony jest aresztowany, stanowi obrazę prawa?
- I KZP 16/07 2007-07-26Czy po uchyleniu wyroku przez sąd odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać sprawę w postępowaniu zwyczajnym, czy też w trybie uproszczonym, jeśli pierwotnie spr…
- IV KZ 127/70 1970-12-05Czy sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w pierwszej instancji jest związany poglądem wyrażonym przez sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w trybie rewizyjnym co do właściwości rzeczowej?
- I KO 4/19 2019-08-08Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie sądu równorzędnego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
Powołane przepisy
art. 5art. 4art. 16 § 1 KPKart. 6§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.