VI KO 58/61

UchwałaIzba Karna1961-12-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w szczególności czy podlega odpowiedzialności z art. 286 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego i podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników (art. 46 m.k.k.). Uzasadniono to tym, że kółka rolnicze, mimo iż są dobrowolnymi organizacjami, wykonują zlecone im przez Państwo czynności w zakresie zarządu państwowego, co wynika m.in. z ustawy o radach narodowych i zarządzeń Ministra Rolnictwa.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą statusu prezesa kółka rolniczego jako urzędnika w rozumieniu kodeksu karnego i jego odpowiedzialności z art. 286 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego (rozdz. XLI), w szczególności czy podlega odpowiedzialności z art. 286 k.k."uchwalił udzielić odpowiedzi, jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKółko rolnicze jest dobrowolną, powszechną, społeczno-gospodarczą organizacją chłopską (p. Statut Kółka Rolniczego, wyd. Centralnego Związku Kółek Rolniczych w Warszawie, Państw. Wyd. Rolne i Leśne, Warszawa 1959 r.).W myśl art. 46 m.k.k. odpowiedzialności karnej, przewidzianej dla urzędników, ulegają oprócz osób wymienionych w art. 292 k.k. również funkcjonariusze organizacji mających zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego.Wprawdzie nie ma osobnego aktu normatywnego, tworzącego i określającego stanowisko kółek rolniczych, jednak postanowienia co do nich są zawarte w szczególności w ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16). Ustawa ta, określająca w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 zakres działania powiatowych rad narodowych w dziedzinie rolnictwa, upoważniła je zarazem do kontrolowania m.in. działalności kółek rolniczych w zakresie spraw zleconych im przez Państwo. Ustawa nie określa przy tym ani zakresu spraw, jakie będą przekazane kółkom rolniczym, ani nie wskazuje organu kompetentnego do decydowania w tym przedmiocie. Z tego płynie wniosek, że ustawodawca kwestię zlecania im pewnych spraw należących do działalności Państwa pozostawił do decyzji właściwych organów państwowych. Takie przekazanie szeregu spraw należących do działalności Państwa już nastąpiło - w szczególności na podstawie zarządzeń Ministra Rolnictwa: nr 12 z dnia 17.I.1958 r. i z dnia 27.VI.1958 r. oraz 27.VI.1958 r. oraz w związku z utworzeniem funduszu Rozwoju Rolnictwa.W konkluzji uznać należy, że prezes kółka rolniczego należy do rzędu osób podlegających odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników (art. 46 m.k.k.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 KKart. 46art. 292 KKart. 19 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.