VI KO 58/61
UchwałaIzba Karna1961-12-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w szczególności czy podlega odpowiedzialności z art. 286 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego i podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników (art. 46 m.k.k.). Uzasadniono to tym, że kółka rolnicze, mimo iż są dobrowolnymi organizacjami, wykonują zlecone im przez Państwo czynności w zakresie zarządu państwowego, co wynika m.in. z ustawy o radach narodowych i zarządzeń Ministra Rolnictwa.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą statusu prezesa kółka rolniczego jako urzędnika w rozumieniu kodeksu karnego i jego odpowiedzialności z art. 286 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy prezes kółka rolniczego jest urzędnikiem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego (rozdz. XLI), w szczególności czy podlega odpowiedzialności z art. 286 k.k."uchwalił udzielić odpowiedzi, jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKółko rolnicze jest dobrowolną, powszechną, społeczno-gospodarczą organizacją chłopską (p. Statut Kółka Rolniczego, wyd. Centralnego Związku Kółek Rolniczych w Warszawie, Państw. Wyd. Rolne i Leśne, Warszawa 1959 r.).W myśl art. 46 m.k.k. odpowiedzialności karnej, przewidzianej dla urzędników, ulegają oprócz osób wymienionych w art. 292 k.k. również funkcjonariusze organizacji mających zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego.Wprawdzie nie ma osobnego aktu normatywnego, tworzącego i określającego stanowisko kółek rolniczych, jednak postanowienia co do nich są zawarte w szczególności w ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16). Ustawa ta, określająca w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 zakres działania powiatowych rad narodowych w dziedzinie rolnictwa, upoważniła je zarazem do kontrolowania m.in. działalności kółek rolniczych w zakresie spraw zleconych im przez Państwo. Ustawa nie określa przy tym ani zakresu spraw, jakie będą przekazane kółkom rolniczym, ani nie wskazuje organu kompetentnego do decydowania w tym przedmiocie. Z tego płynie wniosek, że ustawodawca kwestię zlecania im pewnych spraw należących do działalności Państwa pozostawił do decyzji właściwych organów państwowych. Takie przekazanie szeregu spraw należących do działalności Państwa już nastąpiło - w szczególności na podstawie zarządzeń Ministra Rolnictwa: nr 12 z dnia 17.I.1958 r. i z dnia 27.VI.1958 r. oraz 27.VI.1958 r. oraz w związku z utworzeniem funduszu Rozwoju Rolnictwa.W konkluzji uznać należy, że prezes kółka rolniczego należy do rzędu osób podlegających odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników (art. 46 m.k.k.).
Powiązane orzeczenia
- II K 21/63 1963-03-04Czy funkcjonariusze kółek rolniczych, którzy nie wykonują czynności zleconych w zakresie zarządu państwowego, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników za przekroczenie władzy lub niedopełnienie obo…
- II KR 76/68 1968-10-28Czy funkcjonariusze kółek rolniczych, którym powierzono czynności z zakresu zarządu państwowego, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników?
- VI KO 76/59 1959-10-09Czy kierownik państwowego gospodarstwa rolnego korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędnika w art. 129-132 Kodeksu karnego?
- III K 922/61 1964-03-13Czy funkcjonariusz organizacji, której powierzono wykonywanie czynności z zakresu zarządu państwowego, może być uznany za urzędnika w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego, a jego czyny kwalifikowane jako przestępstwa urz…
- V KK 318/13 2014-03-07Czy osoby zajmujące kierownicze stanowiska w Izbie Rolniczej, realizującej projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, mogą być uznane za funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 4 i 6 k.k. w…
Powołane przepisy
art. 286 KKart. 46art. 292 KKart. 19 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.