VI KO 85/59
UchwałaIzba Karna1959-06-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dyrektor miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego, będący przedmiotem zniewagi lub czynnej napaści w czasie pełnienia obowiązków służbowych, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej udzielił odpowiedzi twierdzącej na przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy kwestię prawną. Uzasadniono, że stanowisko dyrektora miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego, oparte na stosunku służby w organach administracji państwowej, jest stanowiskiem urzędnika. W związku z tym, znieważenie lub czynna napaść na takiego dyrektora w czasie wykonywania czynności służbowych stanowi przestępstwo z art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony prawnej dyrektora miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego. Chodziło o ustalenie, czy zniewaga lub czynna napaść na takiego dyrektora w czasie pełnienia obowiązków służbowych jest objęta ochroną prawną przewidzianą w Kodeksie Karnym. Analiza opierała się na przepisach Konstytucji i ustawy o radach narodowych, a także rozporządzenia dotyczącego powoływania kierowników przedsiębiorstw.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej udzielił odpowiedzi twierdzącej na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym uchwalił na przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy kwestię prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy dyrektor miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego, będący przedmiotem zniewagi lub czynnej napaści w czasie pełnienia obowiązków służbowych, korzysta z ochrony prawnej, którą przewidują przepisy art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k. - udzielić odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktyczneWedle art. 34 ust. 1 Konstytucji rady narodowe są organami władzy państwowej na danym terenie. Art. 37 Konstytucji stanowi, że rady narodowe "kierują w swoim zakresie działalnością gospodarczą, społeczną i kulturalną, wiążąc potrzeby terenu z zadaniami ogólnopaństwowymi". Zasady te wyraża też ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16), zwłaszcza w przepisach art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 i art. 4. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 2, pkt. 4, 5 i 15 tej ustawy, do zakresu działania rad narodowych należą sprawy budownictwa terenowego, inspekcji budowlanej, zabudowy miast i wsi oraz sprawy gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, a także - "inne sprawy administracji państwowej", w zakresie przewidzianym w obowiązujących przepisach. Co do miejskich rad narodowych - w myśl art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 4 wym. ustawy, zakres działania rad narodowych miast, stanowiących powiaty miejskie, obejmuje między innymi sprawy przedsiębiorstw przemysłu terenowego i remontowo - budowlanych. Rady narodowe miast nie stanowiących powiatów mogą działalnością swoją objąć sprawy wspomnianych ostatnio przedsiębiorstw bądź na podstawie oddzielnego upoważnienia ze strony powiatowej rady narodowej (art. 20 ustawy), bądź w ogólności, zgodnie z podstawowym zadaniem miejskich rad, którym jest "prowadzenie gospodarki komunalnej, zaspokojenie potrzeb bytowych i kulturalnych mieszkańców miast" (art. 21 ust. 1 ustawy). Kierownikami przedsiębiorstw podległych radzie narodowej są osoby powołane na te stanowiska w sposób określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 października 1958 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 305), wydanym ma podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o radach narodowych. Rozporządzenie to stanowi, iż w miastach stanowiących powiaty (§ 3 ust. 1 pkt 6) i nie stanowiących powiatów (§ 4 ust. 1 pkt 2) dyrektorów (kierowników) przedsiębiorstw powołuje, odwołuje i awansuje prezydium właściwej miejskiej rady narodowej, przy czym - do tego powołania wymagana jest uprzednia zgoda odpowiednich jednostek w prezydiach nadrzędnych rad narodowych (§ 3 ust. 2 i § 4 ust. 1, zdanie drugie rozporządzenia).Wszystkie te przepisy nakazują przyjąć, iż stanowisko dyrektora miejskiego przedsiębiorstwa remontowo - budowlanego, oparte na stosunku służby w organach administracji państwowej, jest stanowiskiem urzędnika. Znieważenie takiego dyrektora (kierownika) lub czynną na niego napaść w czasie wykonywania czynności należących do niego, jako do dyrektora (kierownika), należy więc uważać za przedsięwzięte względem niego "podczas pełnienia obowiązków służbowych" (art. 132 § 1 i art. 133 § 1 k.k.).
Powiązane orzeczenia
- IV KO 216/57 1958-03-27Czy osoba, której dyrektor Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Odzieżą zlecił pełnienie obowiązku przewodniczącego komisji remanentowej, korzysta z ochrony karnoprawnej przewidzianej przepisami art. 132 i 133 Kodeksu k…
- IV KRn 877/57 1958-06-03Czy znieważenie urzędnika w miejscu jego urzędowania, w czasie bezpośrednio po zakończeniu wykonywania obowiązków służbowych, ale przed opuszczeniem miejsca urzędowania, podlega przepisom o znieważeniu funkcjonariusza pu…
- I KZP 9/01 2001-10-18Czy dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, zarządzający przedsiębiorstwem i reprezentujący je na zewnątrz, pełni funkcję publiczną w rozumieniu art. 228 § 1 k.k.?
- I PKN 271/00 2001-02-27Czy wszczęcie postępowania karnego w sprawie o działanie dyrektora na szkodę przedsiębiorstwa państwowego zobowiązuje sąd pracy do zawieszenia postępowania w sprawie o odprawę, jeżeli wyłączną przyczyną odwołania dyrekto…
- IV KR 220/69 1969-08-12Czy dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, który nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie inwentaryzacji i umów o współodpowiedzialności materialnej, a także zezwolił na połączenie stoisk bez inwentaryzacji, ponosi…
Powołane przepisy
art. 132 § 1art. 133 § 1 KKart. 34 ust. 1Art. 37art. 1 ust. 2art. 3 ust. 1art. 4art. 3 ust. 2art. 19 ust. 1art. 21 ust. 4art. 20art. 21 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.