VI KO 94/59

UchwałaIzba Karna1959-10-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie kryteria należy przyjąć za miarodajne przy ustaleniu, że zebranie organizacji politycznej, społecznej lub zakładowej miało charakter publiczny w rozumieniu art. 5 § 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego?
Ratio decidendi
Zebranie ma charakter publiczny w rozumieniu art. 5 § 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego, jeśli nie ma ono charakteru wyłącznie prywatnego, np. spotkania w gronie rodziny lub towarzyskim. Do zebrań publicznych zalicza się zgromadzenia, o których stanowi ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o zgromadzeniach, zarówno publiczne, jak i niepubliczne, pod warunkiem, że nie mają one charakteru wyłącznie prywatnego. Nawet spotkanie towarzyskie lub rodzinne może być uznane za zebranie publiczne, jeśli ma charakter masowego skupienia przypominającego zjazd.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Wojewódzki dotyczące kryteriów ustalenia publicznego charakteru zebrania organizacji w rozumieniu art. 5 § 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego. Przepis ten dotyczy spraw o zniesławienie popełnione w okolicznościach sprzyjających szerokiemu rozpowszechnieniu się wiadomości uwłaczającej czci. Ustawa ta stawia na równi zniesławienie popełnione drukiem i na zebraniu publicznym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki zagadnienia prawnego:"Jakie sprawdziany należy przyjąć za miarodajne przy ustaleniu, że zebranie organizacji politycznej, społecznej lub zakładowej miało charakter publiczny w rozumieniu przepisu art. 5 § 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego w obecnym brzmieniu (Dz. U. z 1958 r. Nr 18, poz. 76)" -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 5 § 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (w brzmieniu ustalonym w ustawie z 28 marca 1958 r., Dz. U. Nr 18, poz. 76) zabezpiecza między innymi rozpoznanie w trybie zwykłym, a nie uproszczonym, spraw o zniesławienie (art. 255 k.k.), dokonane w okolicznościach szczególnie sprzyjających szerokiemu rozpowszechnieniu się wiadomości uwłaczającej czci danej osoby, instytucji lub zrzeszenia. Wspomniany przepis ustawy z 20 lipca 1950 r. stawia na równi zniesławienie popełnione drukiem i zniesławienie, którego dopuszczono się na zebraniu publicznym. To ostatnie wyrażenie oznacza, iż w razie dokonania zniesławienia na zebraniu, postępowanie uproszczone jest jedynie wówczas możliwe, gdy zebranie miało postać zwykłego spotkania się w gronie własnej rodziny lub we własnym kółku towarzyskim. Tak więc do rzędu zebrań publicznych w rozumieniu omawianego przepisu należeć będą wszystkie zgromadzenia, o których stanowi ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o zgromadzeniach (Dz. U. Nr 48, poz. 450), bez względu na to czy są publiczne (art. 1/1 lit a) wym. ustawy), czy niepubliczne, czyli zebrania (art. 1/1 lit. b) wym. ustawy), byle nie miały owego charakteru wyłącznie prywatnego (por. art. 27/1 lit. c) wym. ustawy z dnia 11 marca 1932 r.). Towarzyskiemu, a nawet rodzinnemu spotkaniu wypada jednak nadawać, na tle spraw o zniesławienie, przymiot zebrania publicznego, jeżeli spotkanie wyraziło się w skupieniu masowym, noszącym znamiona zjazdu (por. art. 21 wym. ustawy z 11 marca 1932 r.). Dodać należy, że zebranie publiczne z natury swojej, jako zebranie, wymaga uczestnictwa w nim pewnej ilości osób, jednakże ścisłego kryterium liczbowego określić się tutaj nie da. Przyjąć wypada jedynie, iż w każdym razie "zebrania" nie tworzą dwie tylko osoby. Poza tym - wskazówką w tej mierze może być w szczególności liczba uczestników, niezbędna w myśl przepisów statutowych danej organizacji do odbycia się zebrania w ogóle (zagadnienie wymaganego "quorum").

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 § 4art. 255 KKart. 1art. 27art. 21§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.