VI KRN 259/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca). Sędziowie: A. Hapon, A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 października 1976 r. między innymi sprawy Anatola P., Jana G. i Janusza S., skazanych z art. 54 § 1 w związku z art. 70 § 2 u.k.s. i innych przepisów tejże ustawy, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść skazanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 9 lutego 1976 r.zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego co do Anatola P., Jana G. i Janusza S. w ten sposób, że w związku ze skazaniem ich na podstawie art. 54 § 1 u.k.s. z zastosowaniem art. 70 § 2 u.k.s. orzekł - na podstawie art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s. - wobec nich karę dodatkową konfiskaty całości ich mienia, a ponadto wymierzył tym oskarżonym opłatę po 300 zł za postępowanie związane z rewizją nadzwyczajną i obciążył kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrokiem Sądu Powiatowego w Katowicach z dnia 30 czerwca 1975 r. orzeczono na podstawie art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s. konfiskatę mienia oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S. (bez wskazania, czy chodzi o mienie w całości, czy w części).Sąd Wojewódzki w Katowicach, po rozpoznaniu rewizji prokuratora oraz obrońców oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S. wyrokiem z dnia 9 lutego 1976 r. powyższy wyrok Sądu Powiatowego zmienił w ten sposób, że: 1) przyjął, iż podstawą skazania oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S. za czyny określone w pkt II, V, VIII i IX aktu oskarżenia jest przepis art. 54 § 1 u.k.s. w związku z art. 70 § 2 u.k.s. i art. 58 k.k., 2) złagodził karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu Anatolowi P. za przestępstwo określone w art. 54 § 1 u.k.s. w związku z art. 70 § 2 u.k.s. i art. 58 k.k. (pkt II aktu oskarżenia) do 3 lata pozbawienia wolności, 3) złagodził karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu Januszowi S. za przestępstwo określone w art. 54 § 1 w związku z art. 70 § 2 u.k.s. i art. 58 k.k. (pkt I aktu oskarżenia) do 2 lat i karę tę darował na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (...), 4) uchylił orzeczenie o konfiskacie mienia oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego na niekorzyść oskarżonych Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną, która zarzuca rażącą niewspółmierność (łagodność) kary, wynikającą z niesłusznego uchylenia orzeczenia Sądu Powiatowego w Katowicach z dnia 30 czerwca 1975 r. o konfiskacie mienia oskarżonych, chociaż orzeczenie tej dodatkowej kary było uzasadnione ze względu na znaczny stopień niebezpieczeństwa społecznego czynów przypisanych wymienionym oskarżonym, i domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez orzeczenie na podstawie art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s. wobec oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S. kary dodatkowej konfiskaty ich mienia w całości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna w części dotyczącej oskarżonych Anatola P., Jana G. i Janusza S.Sąd Powiatowy w Katowicach orzekł wobec oskarżonych konfiskatę mienia bez wskazania, czy chodzi o mienie w całości, czy w części, podkreślając w uzasadnieniu wyroku, że: "(...) wziął pod uwagę sytuację materialną oskarżonych, wobec których orzeczono karę dodatkową konfiskaty."Uchylając orzeczenie tego Sądu co do konfiskaty mienia oskarżonych, Sąd Wojewódzki stanowisko swe uzasadnił w następujący sposób:"Sąd Wojewódzki mając jednak na względzie dość znaczną wysokość orzeczonych wobec wszystkich oskarżonych za poszczególne występki kar grzywien oraz fakt, że wszyscy oni przebywają już w zakładach karnych przez około 2 lata i 6 miesięcy uznał, iż te dolegliwości zwłaszcza ekonomiczne są już dla oskarżonych dostateczne, i dlatego też wobec wszystkich czterech oskarżonych uchylił orzeczenie o konfiskacie ich mienia, które zresztą w niniejszej sprawie było - zgodnie z art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s. - fakultatywne."Ustosunkowując się do tej motywacji rewizja nadzwyczajna trafnie między innymi podnosi: "(...) że gdyby powyższą motywację (...) uznać za przekonującą, to doprowadziłoby to do oczywiście błędnego wniosku, iż wydanie orzeczenia o konfiskacie mienia na podstawie art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s. jako fakultatywnego, uzależnione jest od wysokości wymierzonej grzywny, czy też od okresu pobytu sprawcy przestępstwa w zakładzie karnym."Konfiskata mienia stanowi jeden z elementów kary jako ogółu środków karnych orzeczonych w stosunku do sprawcy i ma na celu zwiększenie dolegliwości kary nie tylko przez pozbawienie sprawcy materialnych korzyści odniesionych z popełnienia przestępstwa, lecz także odebrania mu dóbr materialnych, których gromadzenie jest motywem działania sprawcy, przy czym do orzeczenia konfiskaty mienia nie jest konieczne ustalenie, że mienie to pochodzi z przestępstwa.Rozważając celowość fakultatywnego orzeczenia konfiskaty mienia i jej rozmiarów, sąd uwzględnia dyrektywy określone w art. 50 k.k., a więc także cele kary, które należy mieć na względzie przy rozważaniu kwestii zastosowania art. 70 § 3 pkt 1 u.k.s.Mając powyższe na uwadze, trzeba się zgodzić z motywacją wyroku sądu pierwszej instancji, na którą to motywację powołuje się rewizja nadzwyczajna, a która to motywacja przekonuje o celowości zastosowania wobec oskarżonych kary dodatkowej konfiskaty mienia. Motywacja ta wskazuje między innymi na nagminność przestępstw dewizowych, na wysoki stopień niebezpieczeństwa społecznego - w szczególności przestępstwa określonego w art. 54 § 1 u.k.s., którego dopuścili się oskarżeni - przejawiający się zwłaszcza w pobudkach działania, a charakteryzujący się chęcią osiągnięcia znacznych zysków, w rozmiarach szkody wyrządzonej interesom gospodarczym Państwa, w ciągłości działania (przez okres kilku lat) oraz w fakcie osiągnięcia przez oskarżonych znacznych zysków.Należy jednocześnie mieć na względzie, co trafnie podnosi sąd pierwszej instancji, że oskarżeni działali w grupie przestępczej i czynili ze swojego procederu stałe źródło dochodu między innymi z działalności określonej w art. 54 § 1 u.k.s., co uzasadnia zastosowanie art. 70 § 2 u.k.s., przewidującego karę pozbawienia wolności od roku do lat 10 i grzywny do 1.000.000 zł, a ponadto co do oskarżonego Anatola P. - że był on inicjatorem przestępczej działalności i kierował tą działalnością.Uwzględniając przytoczone wyżej okoliczności, a ponadto mając na uwadze to, że konfiskata mienia stanowi jeden z elementów kary jako ogółu orzeczonych w stosunku do oskarżonych środków karnych umiarkowanych w zakresie kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał za celowe orzeczenie konfiskaty mienia oskarżonych, i to w całości, aby w ten sposób kara konfiskaty spełniła istotne zadanie w sferze dóbr materialnych oskarżonych (...).