VI KZP 102/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Karolus. Sędziowie: Z. Nyczaj (sprawozdawca), M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka B., oskarżonego z art. 178 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 23 listopada 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w sprawie z oskarżenia prywatnego, jeżeli oskarżony przedmiotowo wyczerpał znamiona czynu karalnego, następuje zaś uniewinnienie go dla braku podmiotowej strony czynu, o której oskarżyciel przy wnoszeniu skargi bez swego zawinienia nie wiedział, nie zostaje wyłączona przy orzekaniu o kosztach postępowania zasada z art. 549 § 1 pkt 1 cz. I k.p.k. na rzecz prawnego uregulowania z art. 549 § 3 cz. I k.p.k. per analogiam?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki dotyczy sprawy toczącej się z oskarżenia prywatnego, w której sąd I instancji uniewinnił oskarżonego z powodu jego niepoczytalności. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 549 § 1 pkt 1 zdanie pierwsze k.p.k. w sprawach toczących się z oskarżenia prywatnego, jeżeli oskarżonego uniewinniono lub umorzono postępowanie, koszty postępowania ponosi oskarżyciel prywatny. Wyjątki od tej zasady ustawa przewiduje w wypadku umorzenia postępowania w razie pojednania się stron (art. 549 § 1 pkt 1 zd. drugie k.p.k.) oraz umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. i warunkowego umorzenia postępowania (art. 549 § 3 k.p.k.).Jeżeli oskarżonego uniewinniono, art. 549 § 3 k.p.k. nie może mieć zastosowania jako norma szczególna przewidziana dla ściśle określonych przypadków. Ponadto należy podkreślić, że wykładnia przepisów kodeksu postępowania karnego per analogiam na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalna. Z powyższego wynika, że w każdym wypadku uniewinnienia - w tym również na podstawie art. 361 § 2 k.p.k. w związku z art. 11 pkt 1 k.p.k. z powodu niepoczytalności oskarżonego - rozstrzygnięcie o kosztach postępowania karnego następuje zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 549 § 1 pkt 1 zd. pierwsze k.p.k., w myśl której koszty te ponosi oskarżyciel prywatny.