VI KZP 11/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: J. Bratoszewski, J. Pustelnik (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mirosława W., oskarżonego z art. 76 § 1 i 2 u.k.s., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 9 marca 1979 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy o zastosowaniu art. 83 § 2 u.k.s. do sprawcy występku określonego w art. 76 § 2 u.k.s. decyduje wartość towaru, czy wysokość uszczuplonej należności państwowej?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 76 u.k.s. przewiduje odpowiedzialność za tzw. paserstwo celne. Polega ono na nabyciu, przechowaniu lub przewozie towaru stanowiącego przedmiot czynu zabronionego, określonego w art. 74 lub 75 u.k.s. Przestępstwo to zachodzi także wtedy, gdy sprawca pomaga do zbycia tego towaru albo gdy - działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - towar ten przyjmuje lub pomaga do jego ukrycia.Przepis art. 76 § 2 u.k.s. przewiduje kwalifikowaną postać paserstwa celnego. Znamię kwalifikujące stanowi tu przedmiot przestępstwa w postaci towaru, którego rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do obrotu handlowego, a wartość towaru przekracza 50.000 zł, przy czym obie te okoliczności muszą występować łącznie.Natomiast art. 83 § 2 u.k.s. wprowadza surowszą odpowiedzialność sprawcy przestępstwa określonego w art. 74 § 2, art. 75 § 2 i w art. 76 § 2 u.k.s. w wypadkach, gdy sprawca popełnił czyn działając w grupie przestępczej lub uczynił sobie z popełnienia przestępstwa skarbowego stałe źródło dochodu albo gdy wartość przedmiotu przestępstwa przekracza 100.000 zł, jako też gdy sprawca powoduje uszczuplenie należności państwowej w wysokości przekraczającej 100.000 zł.Te okoliczności szczególnie obciążające i decydujące o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej mogą występować rozdzielnie lub łącznie - jak to wynika ze sformułowania art. 83 § 2 i art. 25 § 1 u.k.s. Jeżeli jednak do znamion występku skarbowego należy narażenie na uszczuplenie należności państwowej, to o zagrożeniu karnym decyduje wysokość narażonej na uszczuplenie należności państwowej, jeżeli zaś do znamion należy wartość przedmiotu występku, to ta wartość rozstrzyga o zagrożeniu karnym, jak to zostało wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 października 1971 r. - VI KZP 89/70 (OSNKW 1972, z. 2, poz. 22), którą w tym zakresie - ze względu na treść art. 25 § 1 pkt 3 u.k.s. podobną do treści art. 25 § 1 pkt 2 lit. e u.k.s. z 1960 r. - należy uznać za aktualną.W wypadku gdy okolicznością szczególnie obciążającą przewidzianą w art. 83 § 2 u.k.s. jest wartość przedmiotu przestępstwa przekraczająca 100.000 zł, trzeba - uwzględniając treść art. 74 § 2, art. 75 § 2 i art. 76 § 2 u.k.s. - uznać, że chodzi tu o przedmiot przestępstwa w postaci towaru, którego rodzaj i ilość wskazują na przeznaczenie do obrotu handlowego.Ze sposobu bowiem sformułowania art. 76 u.k.s. wynika, że zachowanie sprawcy dotyczy towaru przewiezionego uprzednio przez granicę państwową bez uiszczenia należnego cła - w okolicznościach przewidzianych w art. 74 lub 75 u.k.s. A zatem sprawca przestępstwa przewidzianego w art. 76 u.k.s. nie powoduje swoim zachowaniem uszczuplenia należności państwowej, gdyż owo uszczuplenie nastąpiło już z chwilą zaistnienia czynu zabronionego, określonego w art. 74 lub 75 u.k.s. Wskazuje to na fakt, że wymieniona w art. 83 § 2 u.k.s. ostatnia przesłanka surowszej odpowiedzialności ("sprawca powoduje uszczuplenie należności państwowej w wysokości przekraczającej 100.000 zł") nie odnosi się do sprawcy paserstwa określonego w art. 76 § 2 u.k.s., a jedynie do sprawcy przestępstwa przewidzianego w art. 74 § 2 lub art. 75 § 2 u.k.s.