VI KZP 15/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kaciczak, W. Sutkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Janiny W., oskarżonej z art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1969 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 1 marca 1971 r. zagadnień prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy przepis art. 54 § 1 k.k. ma zastosowanie również do przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności i obligatoryjną karą grzywny?2. W razie odpowiedzi twierdzącej - czy wobec wymierzenia oskarżonemu w warunkach opisanych w pytaniu pierwszym kary ograniczenia wolności należy orzec również karę grzywny"?i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. W akcie oskarżenia zarzucono oskarżonej przestępstwo z art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), zagrożone karą aresztu do lat dwóch i karą grzywny do 10.000 zł.Sąd Powiatowy uznał oskarżoną za winną popełnienia zarzucanego czynu i stosując art. 54 § 1 k.k. skazał ją na karę ograniczenia wolności oraz na grzywnę w kwocie 3.000 zł.W związku z rewizją obrońcy oskarżonej, zarzucającą między innymi "niewłaściwe zastosowanie art. 54 § 1 k.k. przez wymierzenie oskarżonej kary ograniczenia wolności", sprawa została rozpoznana przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie, który w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przekazał Sądowi Najwyższemu przytoczone wyżej zagadnienie prawne.Jak z powyższego widać, oskarżonej zarzucano i przypisano przestępstwo zagrożone nie tylko karą pozbawienia wolności, ale ponadto karą grzywny. 2. Mimo że w sankcji zastosowanego przepisu ustawy nie ma zagrożenia karą ograniczenia wolności albo grzywny, art. 54 § 1 k.k. przewiduje możliwość orzeczenia jednej z tych kar, ale jedynie wówczas, gdy "przestępstwo zagrożone jest tylko karą pozbawienia wolności". Oznacza to, że możliwość taka nie zachodzi, jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą zasadniczą surowszą niż tylko kara pozbawienia wolności, a taką surowszą karą jest kara pozbawienia wolności występująca w art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1969 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) kumulatywnie z grzywną.Stanowisko takie wynika także z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1971 r. VI KZP 83/70, wyjaśniającej przepis art. 55 k.k. (OSNKW z 1971 r. nr 6, poz. 82).Wobec negatywnego rozstrzygnięcia kwestii przedstawionej w pytaniu pierwszym zbędne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie drugie. Zresztą zagadnienie to zostało już wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1970 r. (V KRN 216/70), wskazującego na to, że przepisy kodeksu karnego nie przewidują orzeczenia grzywny obok kary ograniczenia wolności (OSNKW z 1970 r. nr 12, poz. 157).