VI KZP 29/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: J. Cieślak, S. Fornalik (współsprawozdawca), H. Kempisty, W. Komorniczak (sprawozdawca), Z. Neumann, F. Kozłowski (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka M., oskarżonego z art. 221 § 3 k.k. i z art. 25 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434 z późn. zm.) w związku z art. 10 § 2 k.k.., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Płocku w trybie art. 390 § 1 k.p.k. - postanowieniem z dnia 3 września 1975 r. - a następnie przez skład zwykły Sądu Najwyższego skierowanego pod rozpoznanie składu powiększonego tegoż Sądu następującego zagadnienia prawnego, wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy wymierzając karę na podstawie art. 221 § 3 k.k. zasadne jest stosowanie art. 54 § 1 k.k. i wymierzenie samoistnej kary grzywny albo ograniczenia wolności, gdy czyn wypełnia dyspozycję art. 221 § 3 k.k. i art. 25 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434 z późn. zm.)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 54 k.k., będąc wyrazem zasady rozwarstwiania przestępczości, stwarza możliwości indywidualizacji przy wymiarze kary, ogranicza stosowanie krótkoterminowych kar pozbawienia wolności, tworząc podstawy do orzekania we właściwym zakresie kar nieizolacyjnych i środków wychowawczych względem sprawców przestępstw o nieznacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa oraz sprawców przypadkowych i niezdemoralizowanych.Przepis art. 54 § 1 k.k. nie może jednak mieć zastosowania do występków zagrożonych karami alternatywnymi pozbawienia wolności albo ograniczenia wolności lub grzywny. Jest to oczywiste, skoro bowiem konkretny przepis ustawy daje możność wymierzenia zamiast kary pozbawienia wolności kary ograniczenia wolności albo grzywny, nie ma potrzeby wymierzania tych kar na podstawie art. 54 § 1 k.k.Przepis art. 54 k.k. nie ma również zastosowania do występków zagrożonych karami pozbawienia wolności i grzywny. Wynika to z treści tego przepisu, a praktycznie odnosić się to może do niektórych nielicznych przepisów zawartych w ustawach karnych dodatkowych.W sprawie przeciwko Franciszkowi M. przypisany oskarżonemu występek został zakwalifikowany z dwóch przepisów: art. 221 § 3 k.k. i art. 25 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434 z późn. zm.).Należy podkreślić, że czyn przypisany oskarżonemu Franciszkowi M., wyczerpując ustawowe znamiona przestępstwa określonego w art. 221 § 3 k.k. w związku z § 2 tego artykułu i w art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, jest zagrożony na podstawie art. 221 § 3 k.k. w związku z § 2 tego artykułu karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 3 lat, a na podstawie art. 25 § 1 cytowanej ustawy o zwalczaniu alkoholizmu - karą pozbawienia wolności do 2 lat i karą grzywny do 10.000 zł.Kumulatywne zagrożenie na podstawie art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu uniemożliwia więc zastosowanie do oskarżonego Franciszka M. przepisu art. 54 § 1 k.k. bez względu na to, że podstawę prawną wymierzenia mu kary - uwzględniając art. 10 § 3 k.k. - stanowi przepis art. 221 § 3 k.k. w związku z przepisem § 2 tego artykułu.