IV K 374/57
WyrokIzba Karna1957-11-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku skazania za czyn z art. 215 § 2 k.k., sąd powinien wymierzyć karę pozbawienia wolności zamiast grzywny, jeśli skazanie na grzywnę nie byłoby celowe, a także czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 215 § 2 k.k. daje sądowi wybór między karą pozbawienia wolności a grzywną, jednakże zgodnie z art. 57 § 2 k.k., karę pozbawienia wolności należy wymierzyć, gdy skazanie na grzywnę nie jest celowe. Celowość grzywny ocenia się nie tylko przez pryzmat sytuacji materialnej sprawcy, ale także ze względów wychowawczych i prewencji ogólnej. W przypadku oskarżonego, który był już karany za podobne przestępstwo, a kara została mu warunkowo zawieszona, popełnienie nowego przestępstwa w okresie próby, pod wpływem alkoholu, przemawia przeciwko celowości orzeczenia grzywny. Ponadto, okoliczności te nie dają podstaw do warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.Stan faktyczny
Oskarżony Jan P. został skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu za prowadzenie samochodu ciężarowego w stanie lekkiego upojenia alkoholowego i z nadmierną prędkością, co doprowadziło do uszkodzenia pojazdu. Oskarżony wniósł rewizję, domagając się zmiany kary na grzywnę lub warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Gdowski (sprawozdawca). Sędziowie: A. Górski, J. Dziowgo.Prokurator: H. Wolińska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P. osk. z art. 215 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 27 marca 1957 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 27 marca 1957 r. oskarżony Jan P. został skazany z art. 215 § 2 k.k. na karę 2 miesięcy aresztu za to, że jako kierowca samochodowy Centrali Nasiennej, działając nieumyślnie, prowadził w stanie lekkiego upojenia alkoholowego z nadmierną dla warunków terenowych szybkością samochód ciężarowy marki Lublin Nr rej. E. 91-388 i najechał nim na przydrożne drzewo, powodując uszkodzenie wozu.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony.Rewizja oskarżonego, wnosząc bądź o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez wymierzenie mu stosownej kary grzywny, bądź o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, zarzuca:1)obrazę przepisów prawa materialnego - przez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności zamiast kary grzywny,2)wymierzenie kary rażąco niewspółmiernej - przez nieorzeczenie warunkowego zawieszenia wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego nie jest zasadna.Wprawdzie art. 215 § 2 k.k. daje sądowi możność wyboru między karą pozbawienia wolności a grzywną, jednakże w myśl art. 57 § 2 k.k. sąd wymierza w takim wypadku karę pozbawienia wolności, jeżeli skazanie na grzywnę nie byłoby celowe.Celowość skazania na grzywnę należy oceniać nie tylko z punktu widzenia warunków materialnych sprawcy, ale również ze względów wychowawczych dla oskarżonego i wymagań prewencji ogólnej.Oskarżony, jako kierowca, był już skazany za czyn z art. 242 § 1 k.k., a zatem za czyn należący do tego samego rodzaju przestępstw, przy czym kara została mu warunkowo zawieszona. W okresie zawieszenia tej kary oskarżony dopuścił się nowego przestępstwa. Już więc choćby ten wzgląd przemawia przeciwko celowości orzeczenia kary grzywny wobec oskarżonego.Ponadto jeżeli się uwzględni nagminność przestępstw ze strony kierowców oraz stan podchmielenia alkoholem oskarżonego, to należy również dojść do przekonania, że skazanie oskarżonego na grzywnę nie byłoby celowe.Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do warunkowego zawieszenia oskarżonemu orzeczonej kary, albowiem popełnienie przestępstwa przez oskarżonego pod wpływem alkoholu i jego dotychczasowa karalność nie dają uzasadnionej podstawy do przyjęcia, że oskarżony pomimo niewykonania kary nie popełni w przyszłości nowego przestępstwa.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1438/64 1965-05-01Czy w przypadku przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, zagrożonego alternatywnie karą aresztu lub grzywny, można orzec karę grzywny zamiast kary aresztu, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i przepi…
- IV KK 491/22 2023-01-23Czy sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności, jeśli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
- VI KZP 29/75 1976-02-19Czy wymierzając karę na podstawie art. 221 § 3 k.k. zasadne jest stosowanie art. 54 § 1 k.k. i wymierzenie samoistnej kary grzywny albo ograniczenia wolności, gdy czyn wypełnia dyspozycję art. 221 § 3 k.k. i art. 25 usta…
- IV KK 375/18 2019-09-12Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli było to skazanie z…
- III K 504/56 1956-10-02Czy nagminność przestępstw z art. 215 § 1 k.k. i wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa tych czynów wykluczają możliwość zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary na podstawie art. 61 k.k.…
Powołane przepisy
art. 215 § 2 KKart. 375 KPKart. 57 § 2 KKart. 242 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.