VI KZP 19/72
UchwałaIzba Karna1972-08-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 43 k.k. stosuje się do przestępstw innych niż te określone w rozdziale XX kodeksu karnego, jeśli zostały popełnione w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 43 k.k. stosuje się w razie skazania za jakiekolwiek przestępstwo, popełnione przez osobę prowadzącą pojazd mechaniczny, dotyczące naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Nawet jeśli czyn sprawcy nie ma znamion przestępstwa komunikacyjnego z rozdziału XX k.k., ale został popełniony w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 43 k.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 43 k.k. w sytuacji, gdy sprawca popełnił przestępstwo z art. 160 § 1 k.k. (narażenie na niebezpieczeństwo), a czynność wykonawcza polegała na naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w wyniku nietrzeźwości i nieostrożnej jazdy. Pytanie dotyczyło tego, czy art. 43 k.k. ma zastosowanie wyłącznie do przestępstw komunikacyjnych z rozdziału XX k.k., czy również do innych przestępstw popełnionych w podobnych okolicznościach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: K. Mioduski, W. Sutkowski (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ludwika B., oskarżonego z art. 160 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 20 marca 1972 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu przestępnego, w którego ustawowej istocie brak warunku działania przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym (np. art. 160 § 1 k.k.), ale czynność wykonawcza, która doprowadziła do popełnienia tego czynu, polegała na naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w następstwie nietrzeźwości sprawcy i jego nieostrożnej jazdy pojazdem mechanicznym, to czy w tego rodzaju sytuacji po wejściu w życie kodeksu wykroczeń i uchyleniu art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) dopuszczalne jest orzeczenie za ten czyn kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a jeżeli tak, to w jakich granicach i na podstawie których przepisów - art. 43 k.k. czy art. 87 § 3 k.w.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOdpowiedź na przedstawione pytanie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy przepis art. 43 k.k. ma zastosowanie wyłącznie do przestępstw komunikacyjnych, określonych w rozdziale XX kodeksu karnego, czy też i do innych przestępstw, które nie mają znamion przestępstw komunikacyjnych z tego rozdziału, a popełnione zostały w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.Przepis art. 43 k.k. nie wymienia enumeratywnie, do których przestępstw ma on zastosowanie, a jedynie posługuje się określeniem "przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym". Typowe przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym zostały określone w rozdziale XX kodeksu karnego.Przepisy tego rozdziału nie obejmują wszystkich działań skierowanych przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, a zatem nie wyczerpują wszystkich możliwości w zakresie oceny prawnej przestępstwa komunikacyjnego.W związku z przedstawionym pytaniem prawnym należy zauważyć, że jeżeli na skutek naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym nie nastąpi ani sprowadzenie katastrofy (art. 136 k.k.), ani jej bezpośrednie niebezpieczeństwo (art. 137 k.k.), ani też uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby albo poważna szkoda w mieniu (art. 145 k.k.), natomiast nastąpi narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia (art. 160 k.k.), to przez to czyn sprawcy nie traci charakteru przestępstwa komunikacyjnego.Oczywiste jest, że przestępstwo określone w art. 160 k.k. może być popełnione nie tylko na skutek naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, ale wówczas nie jest przestępstwem komunikacyjnym.W świetle powyższego przyjąć należy, że przepis art. 43 k.k. stosuje się w razie skazania za jakiekolwiek przestępstwo, popełnione przez osobę prowadzącą pojazd mechaniczny, dotyczące naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 9/70 1970-06-08Czy określenie "przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym" użyte w art. 43 § 1 k.k. odnosi się wyłącznie do przestępstw z rozdziału XX k.k., a obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia p…
- V KK 307/20 2021-06-30Czy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczony na podstawie art. 42 § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu, może być ograniczony do określonej sfery ruchu lub kategorii pojazdów?
- I KK 23/23 2023-05-09Czy orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 2 k.k. jest dopuszczalne w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. polegające na naruszeniu wcześniejszego zakazu prowa…
- IV KK 282/08 2008-09-11Czy przerwanie biegu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może nastąpić z przyczyn innych niż określone w art. 43 § 2 k.k.?
- I KZP 32/07 2007-10-25Czy w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości, możliwe jest równoczesne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 42 § 1 k.k. i art. 42 §…
Powołane przepisy
art. 160 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 28art. 43 KKart. 87 § 3art. 136 KKart. 137 KKart. 145 KKart. 160 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.