VI KZP 9/70
UchwałaIzba Karna1970-06-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy określenie "przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym" użyte w art. 43 § 1 k.k. odnosi się wyłącznie do przestępstw z rozdziału XX k.k., a obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z art. 43 § 2 k.k. dotyczy również sprawcy czynu z art. 28 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, nawet jeśli popełniono go na polnej drodze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 43 § 2 k.k. stosuje się również do czynów z ustawy szczególnej, takich jak art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, które wyczerpują znamiona przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dotyczy sprawcy takiego czynu, niezależnie od tego, czy popełniono go na drodze publicznej, czy też na drodze rzadko uczęszczanej, jak polna droga.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Poznaniu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 43 § 1 i § 2 Kodeksu karnego w związku z art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Dotyczyło ono zakresu zastosowania przepisu o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych do czynów popełnionych w stanie nietrzeźwości, w tym na drogach niepublicznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: E. Binkiewicz, H. Kempisty (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława Ł., oskarżonego z art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 stycznia 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy użyte w art. 43 § 1 k.k. określenie "przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym" odnosi się tylko do przestępstw przewidzianych w rozdz. XX k.k., a w razie negatywnej odpowiedzi - czy wynikający z art. 43 § 2 k.k. obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dotyczy również sprawcy czynu określonego w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), i to każdego, choćby czyn polegał na kierowaniu w stanie nietrzeźwości motocyklem na polnej drodze, rzadko uczęszczanej?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Za poglądem, że zasięg przepisu art. 43 k.k. ogranicza się do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, zgrupowanych w rozdziale XX k.k., mogłaby przemawiać jedynie zbieżność występujących w art. 43 k.k. i w tytule rozdziału XX k.k. zwrotów o przestępstwie lub o przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Argument ten musi jednak odpaść wobec braku rzeczowych podstaw do przyjęcia, że z chwilą wejścia w życie kodeksu karnego z 1969 r. żadne z przestępstw tego rodzaju nie może już znajdować określenia w innej, szczególnej ustawie. Oczywiste jest zwłaszcza to, że czyn z art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) stanowi przestępstwo przewidziane w ustawie szczególnej przez nowy kodeks karny w tej części nie uchylonej (art. 7 pkt 16 przep. wprow. k.k.) i że w tych warunkach, zgodnie z art. 121 k.k., stosuje się do tego czynu przepisy części ogólnej tego kodeksu, a więc w szczególności również przepis art. 43 § 2 k.k.2. O tym, że konkretny czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, decydują okoliczności faktyczne danego zdarzenia.Według zaś wytycznych Sądu Najwyższego w sprawach przestępstw drogowych (M.P. z 1963 r. Nr 70, poz. 848) miejscem popełnienia przestępstwa drogowego, którym jest również przestępstwo określone w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r., mogą być wszelkie miejsca, na których odbywa się ogólny lub lokalny ruch pojazdów (pkt 1 ust 4).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 19/72 1972-08-24Czy przepis art. 43 k.k. stosuje się do przestępstw innych niż te określone w rozdziale XX kodeksu karnego, jeśli zostały popełnione w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym?
- V KK 307/20 2021-06-30Czy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczony na podstawie art. 42 § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu, może być ograniczony do określonej sfery ruchu lub kategorii pojazdów?
- I KZP 27/01 2001-11-21Czy wobec sprawcy czynu z art. 178a § 2 k.k. ma zastosowanie przepis art. 42 § 2 k.k. nakładający obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów?
- I KK 23/23 2023-05-09Czy orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 2 k.k. jest dopuszczalne w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. polegające na naruszeniu wcześniejszego zakazu prowa…
- Rw 265/70 1970-06-04Czy skazanie po dniu 31 grudnia 1969 r. za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, popełnione na podstawie art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, obliguje są…
Powołane przepisy
art. 30art. 390 § 1 KPKart. 43 § 1 KKart. 43 § 2 KKart. 28 § 1art. 43 KKart. 28art. 7 pkt 16art. 121 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.