Rw 265/70
WyrokIzba Wojskowa1970-06-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie po dniu 31 grudnia 1969 r. za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, popełnione na podstawie art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, obliguje sąd do orzeczenia kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 43 § 2 k.k., mimo uchylenia art. 31 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie po dniu 31 grudnia 1969 r. za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, określone w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, pociąga za sobą obligatoryjne orzeczenie kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 43 § 2 k.k. Pomimo uchylenia art. 31 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, przestępstwo to jest traktowane jako skierowane przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, co uzasadnia zastosowanie art. 43 § 2 k.k.Stan faktyczny
Stefan S. został skazany nieprawomocnie za prowadzenie motocykla w stanie nietrzeźwości w dniu 2 listopada 1969 r. Z dniem 1 stycznia 1970 r. weszły w życie przepisy Kodeksu karnego, które zmieniły zasady orzekania kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję prokuratora dotyczącą braku orzeczenia tej kary dodatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez orzeczenie na zasadzie art. 43 § 1 i 2 k.k. kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk C. Lipski (sprawozdawca), płk A. Kruszka. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stefana S., skazanego nieprawomocnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na karę 2.500 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.1.zmienił zaskarżony wyrok przez orzeczenie na zasadzie art. 43 § 1 i 2 k.k. - oprócz kary grzywny 2.500 zł - kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.Uzasadnienie faktycznePrzypisane oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) polegało na tym, że w dniu 2 listopada 1969 r. w N.2, będąc w stanie nietrzeźwości, prowadził on ulicą W. motocykl marki "WSK". W chwili popełnienia tego przestępstwa obowiązywał art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, który przewidywał obligatoryjne orzeczenie względem sprawcy kary dodatkowej utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych, ewentualnie - zakazu nadania takiego prawa. Z dniem 1 stycznia 1970 r., zgodnie z treścią art. VII pkt 16 przepisów wprowadzających kodeks karny, art. 31 powołanej ustawy o zwalczaniu alkoholizmu przestał obowiązywać. Od tego dnia obowiązują przepisy art. 43 § 1 i 2 k.k., w myśl których w razie skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym (XX rozdział k.k.) sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, a jeżeli sprawca takiego przestępstwa w chwili jego popełnienia był w stanie nietrzeźwości, sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.Uchylenie art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu nie oznacza, jak to słusznie podnosi rewizja prokuratora, że w razie skazania po dniu 31.XII.1969 r. za popełnione przestępstwo z art. 28 § 1 cyt. ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. orzeczenie - na podstawie art. 43 § 2 k.k. - kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie jest obligatoryjne lub wręcz niedopuszczalne.Przestępstwo określone w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, jakkolwiek nie jest wymienione w rozdziale XX k.k. (traktującym o przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu oraz bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym), to jednak - wbrew odmiennemu stanowisku Sądu I instancji - jest przestępstwem skierowanym przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, albowiem prowadzenie pojazdu mechanicznego przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości stwarza potencjalne niebezpieczeństwo spowodowania wypadku drogowego. Z tego też powodu należało uznać, że skazanie po dniu 31.XII.1969 r. za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu pociąga za sobą obligatoryjne orzeczenie kary dodatkowej określonej w art. 43 § 2 k.k. Na podkreślenie zasługuje przy tym fakt, że art. 43 k.k. w swojej treści nie zawiera sformułowania, które by oznaczało, że do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym zalicza się tylko te, które są wymienione w rozdziale XX k.k. Przepis art. 43 k.k. zawiera klauzulę ogólną dopuszczającą możliwość zaliczenia do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zarówno przestępstw wymienionych w rozdziale XX k.k., jak i przestępstw innych (np. z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10.XII.1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu) bądź też tych czynów, które w przyszłości być mogą uznane przez ustawodawcę za przestępstwa skierowane przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym mimo nieumieszczenia ich w rozdziale XX k.k.(...).Z tych względów zawarty w rewizji prokuratora zarzut naruszenia prawa materialnego przez nieorzeczenie w zaskarżonym wyroku kary dodatkowej zakazu prowadzenia przez oskarżonego pojazdów mechanicznych jest w pełni zasadny (...).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 37/70 1971-01-14Czy w przypadku skazania sprawcy po 1 stycznia 1970 r. za czyn z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, popełniony przed wejściem w życie kodeksu karnego, należy orzec karę dodatkową utrat…
- VI KO 77/60 1961-03-23Czy skazanie za samo prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, na podstawie art. 28 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu z 1959 r., jest wystarczające do zastosowania art. 31 § 1 tej ustawy, czy też koniec…
- VI KZP 28/69 1970-08-04Czy kara dodatkowa w postaci zakazu nadania prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczona na podstawie art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu za występek z art. 28 § 1 tej ustawy ulega…
- V K 779/61 1962-03-01Czy w przypadku skazania za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, polegające na spowodowaniu zagrożenia w komunikacji i śmierci innej osoby, sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnej kary dodatkowej utr…
- VI KZP 9/70 1970-06-08Czy określenie "przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym" użyte w art. 43 § 1 k.k. odnosi się wyłącznie do przestępstw z rozdziału XX k.k., a obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia p…
Powołane przepisy
art. 28 § 1art. 43 § 1art. 31art. 43 § 2 KKart. 43 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.