VI KZP 28/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: Z. Kubiec, K. Wagner (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja P., oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy jako rewizyjny postanowieniem z dnia 4 grudnia 1969 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy kara dodatkowa w postaci zakazu nadania prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczona na podstawie art. 31 § 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) za występek z art. 28 § 1 cytowanej wyżej ustawy ulega darowaniu na mocy art. 2 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePodstawowe uregulowania dotyczące dodatkowej kary dla sprawcy przestępstwa pozostającego w związku z naruszeniem w stanie nietrzeźwości obowiązków prowadzącego pojazd mechaniczny zawiera art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434).Artykuł 31 § 6 tejże ustawy nie stanowi przepisu odrębnego, statuującego inną karę dodatkową, lecz przewiduje wypadek szczególny z art. 31 § 1, gdy sprawca nie posiada uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wynika to z faktu, że art. 31 § 6 omawianej ustawy nie łączy obowiązku wymierzenia dodatkowej kary zakazu nadania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych z określonym skazaniem, a tylko używa słów "jeżeli sprawca nie posiada uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych". Stanowi to wyraźne nawiązanie do art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r., zmiana zaś polega tylko na wyciągnięciu praktycznych konsekwencji z faktu, że sprawca nie posiada tak zwanego prawa jazdy.Orzekanie w myśl § 1 albo w myśl § 6 art. 31 cyt. ustawy następuje w stosunku do sprawców na jednej wspólnej podstawie faktycznej (związek przestępstwa z naruszeniem w stanie nietrzeźwości obowiązków prowadzącego pojazd mechaniczny) i w obydwu wypadkach sprowadza ten sam skutek (zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych). Jeżeli zważyć przy tym, że o utracie uprawnienia i zakazie jego nadania mowa jest w tym samym artykule, to należy dojść do wniosku, że w § 1 i § 6 art. 31 powołanej na wstępie ustawy chodzi o jedną karę dodatkową, która tylko orzekana jest w alternatywnej postaci, w zależności mianowicie od tego, czy osoba prowadząca w stanie nietrzeźwości pojazd mechaniczny miała uprawnienie do prowadzenia tych pojazdów, czy też nie.Za takim stanowiskiem przemawia ponadto ujęcie tej kary dodatkowej w nowym kodeksie karnym, mianowicie w ogólnym określeniu "zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych" (art. 38 pkt 4), obejmującym sytuacje przewidziane dotychczas w § 1 i § 6 art. 31 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu.Stąd też - jeżeli ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii w art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 1 wymienia utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych - przepisy te odnoszą się również do zakazu nadania tego uprawnienia. Nie znalazłby uzasadnienia w przepisach prawa pogląd, że ustawodawca, nie wspominając w wymienionych przepisach o zakazie nadania uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, objął darowaniem na podstawie amnestii postać omawianej kary dodatkowej. Przeciwko takiemu poglądowi przemawiałaby bowiem okoliczność, że przepisy § 1-4 artykułu 31 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu stosuje się odpowiednio - w myśl drugiego zdania § 6 - do zakazu nadania uprawnienia, w szczególności zaś § 1 przewiduje, że utratę prawa orzeka się na czas od 6 miesięcy do 10 lat.Wynika z tego, że prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego przez sprawcę nie posiadającego uprawnienia ustawodawca uznał za niebezpieczne w takim samym stopniu jak w wypadku posiadania uprawnienia. Takiemu rozumowaniu nie sprzeciwia się zasada tłumaczenia przepisów ustawy o amnestii, nie jest to bowiem interpretacja rozszerzająca, lecz wykładnia zmierzająca do wydobycia właściwego sensu zawartego w treści omawianego przepisu ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.