N 38/71

WyrokIzba Cywilna1971-06-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można orzec karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec osoby, która była jedynie podżegaczem lub pomocnikiem w popełnieniu przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, a nie bezpośrednim sprawcą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara dodatkowa zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, przewidziana w art. 43 § 1 lub § 2 k.k., ma zastosowanie wyłącznie do osób, które osobiście prowadząc pojazdy mechaniczne dopuszczają się przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Nie można jej orzec wobec podżegacza lub pomocnika, którzy nie są bezpośrednimi sprawcami przestępstw komunikacyjnych.
Stan faktyczny
Jerzy P. został skazany za podżeganie i pomocnictwo do prowadzenia pojazdu mechanicznego przez nietrzeźwego kierowcę, co doprowadziło do wypadku. Wojskowy Sąd Garnizonowy orzekł wobec niego karę grzywny oraz dodatkową karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując zasadność orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczoną wobec skazanego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, uznając ją za orzeczoną z obrazą przepisów prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk K. Mioduski, ppłk S. Sadowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jerzego P., skazanego prawomocnie za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na karę 5.000 złotych grzywny z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 lutego 1971 r.,zmienił zaskarżony wyrok przez uchylenie orzeczonej w stosunku do skazanego kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 lutego 1971 r. Jerzy P., został uznany za winnego tego, że dnia 15 grudnia 1970 r. w N.1 podżegał kierowcę samochodu ciężarowego marki "Star - 66" Andrzeja W. do popełnienia przestępstwa w ten sposób, że wiedząc o tym, iż kierowca spożywał przedtem alkohol i znajduje się w stanie nietrzeźwości, nakłonił go do jazdy wspomnianym samochodem, jak również udzielił mu pomocy w uruchomieniu samochodu przez dostarczenie mu kluczyków do tego wozu, tj. przestępstwa z art. 18 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434).Naczelny Prokurator Wojskowy w złożonej na korzyść skazanego rewizji nadzwyczajnej wnosił o zmianę powołanego na wstępie wyroku przez uchylenie orzeczonej wobec skazanego Jerzego P. z obrazą przepisu art. 43 § 1 k.k. kary dodatkowej, tj. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.Rewizja nadzwyczajna Naczelnego Prokuratora Wojskowego jest zasadna.Z ustaleń wyroku wynika, że Jerzy P. w dniu 15 grudnia 1970 r. w N.1 podżegał kierowcę samochodu wojskowego, współskazanego Andrzeja W., do jazdy przydzielonym mu samochodem, wiedząc o tym, że poprzednio pił on alkohol i znajduje się w stanie nietrzeźwości, a ponadto pomógł mu w uruchomieniu samochodu. W konsekwencji Andrzej W., prowadząc przydzielony mu pojazd, spowodował wypadek, w wyniku którego uszkodzone zostały dwa samochody.Z ustaleń tych wynika, że skazany Jerzy P. był jedynie podżegaczem i pomocnikiem do popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym i wobec tego nie można było, jak to uczynił Sąd I instancji, orzec w stosunku do niego na podstawie przepisu art. 43 § 1 lub 2 k.k. przewidzianej w art. 38 pkt 4 k.k. kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, albowiem kara ta stosownie do brzmienia przepisów art. 43 § 1 lub § 2 k.k. ma zastosowanie tylko do osób, które prowadząc pojazdy mechaniczne dopuszczają się przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, a więc do sprawców sensu stricto przestępstw komunikacyjnych.W tym stanie rzeczy należało uchylić orzeczoną wobec skazanego z obrazą art. 43 § 1 k.k. karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 28 § 1art. 18 § 1art. 43 § 1 KKart. 43 § 1art. 38 pkt 4 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.