WR 420/90

WyrokIzba Wojskowa1991-01-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara dodatkowa zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierzona w wysokości połowy ustawowego zagrożenia jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu i zasad zapobiegawczo-wychowawczych, jeśli sąd pierwszej instancji nie uzasadnił jej wymiaru w sposób wyczerpujący?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara dodatkowa zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, podobnie jak kara zasadnicza, wymaga szczegółowego uzasadnienia zgodnie z art. 372 § 2 k.p.k. Brak takiego uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście wymierzenia kary w wysokości połowy ustawowego zagrożenia, może prowadzić do uznania jej za zbędnie surową i nieadekwatną do stopnia szkodliwości czynu i zasad zapobiegawczo-wychowawczych. Przy wymiarze kary dodatkowej należy uwzględnić stopień niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego, okoliczności czynu, przeszłość sprawcy oraz jego osobowość.
Stan faktyczny
Marek G. został skazany za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym w stanie nietrzeźwości, co doprowadziło do potrącenia motorowerzysty i uszkodzenia pojazdu. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz karę dodatkową 5 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary dodatkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez złagodzenie kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 3 lat.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Medyk. Sędziowie: płk A. Bartel (sprawozdawca), kpt. J. Dołhy.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt. J. Ciepłowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 1991 r. na rozprawie sprawy Marka G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat oraz - na podstawie art. 43 § 2 k.k. - na karę dodatkową 5 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z powodu rewizji, wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 listopada 1990 r.,zaskarżony wyrok zmienił przez złagodzenie kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 3 lat.Uzasadnienie faktycznePowołanym wyżej wyrokiem Marek G. skazany został za to, że w dniu 13 września 1990 r. około godz. 9.15 w K. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu na drogach publicznych określone w art. 36 pkt 1 i nieumyślnie określone w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1983 r. Nr 6, poz. 35) w ten sposób, iż znajdując się w stanie nietrzeźwości (nie mniej jak 1‰ alkoholu we krwi) kierował swoim samochodem marki Opel-Rekord i na drodze publicznej podczas wyjazdu z ul. (...) na ul. (...), włączając się do ruchu, nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu jadącemu ul. (...) motorowerem Romet Franciszkowi K., doprowadzając do potrącenia motorowerzysty, w wyniku czego doznał on obrażeń w postaci złamania kości piszczelowej prawej nogi, które to obrażenia naruszyły u niego czynności narządu ciała na czas powyżej 7 dni. Natomiast motorower został uszkodzony na kwotę 582.000 zł.Oskarżony w rewizji podniósł zarzut wymierzenia mu rażąco niewspółmiernie surowej kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i wniósł o jej znaczne obniżenie.Po wysłuchaniu obrońcy oskarżonego, popierającego rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rewizję oskarżonego należy uznać za zasadną.Na wstępie zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji, uzasadniając poprawnie wymiar kary zasadniczej oraz rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu jej wykonania, nie uczynił tego co do kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ograniczył się tylko do stwierdzenia, że "na wielkość obligatoryjnej kary dodatkowej (...) wpłynęły okoliczności zaistnienia wypadku". To enigmatyczne stwierdzenie nie wyjaśnia, dlaczego sąd wymierzył tę karę w rozmiarze połowy ustawowego zagrożenia, a nie na krótszy okres.Kara dodatkowa jest tak samo ważnym środkiem represyjnym jak kara zasadnicza, a w swych skutkach może być na równi z karą zasadniczą dolegliwa i dlatego powinna ona być tak samo uzasadniona jak kara zasadnicza - zgodnie z wymaganiami art. 372 § 2 k.p.k.Podkreślić przy tym należy, że przy wymiarze kary dodatkowej obowiązują te same ogólne zasady wymiaru kary, jakie stosować należy przy wymiarze kary zasadniczej (patrz art. 50 k.k.).Określając wysokość kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, sąd powinien ponadto mieć na względzie stopień niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego, jaki sprawca wypadku przedstawia na tle konkretnych okoliczności przypisanego mu czynu oraz swej przeszłości.Kierując się tymi dyrektywami i mając na względzie ustalenia faktyczne, w szczególności co do czasu i miejsca popełnienia przestępstwa, rodzaju naruszonych zasad ruchu, skutku przestępstwa oraz zachowania sprawcy po popełnieniu przestępstwa, jak również w przeszłości w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych, uwzględniając wszystkie okoliczności powołane przez sąd pierwszej instancji przy określaniu wysokości kary zasadniczej, a w szczególności osobowość sprawcy - należy uznać, że w sprawie tej wymierzona oskarżonemu kara dodatkowa nie jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu i zasad zapobiegawczo-wychowawczych, gdyż cechuje się zbędną surowością (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 3 KKart. 145 § 1 KKart. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 43 § 2 KKart. 36 pkt 1art. 14 ust. 2art. 372 § 2 KPKart. 50 KK§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.