VI KZP 22/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Łukaszewicz (sprawozdawca). Sędziowie: F. Kozłowski, W. Żebrowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda H. co do warunkowego przedterminowego zwolnienia, po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 28 marca 1983 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Jakie kryterium formalne należy przyjąć przy rozpoznaniu wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania reszty sumy kar pozbawienia wolności nie nadających się do połączenia, jeżeli do jednej z tych kar ma zastosowanie warunek odbycia jednej trzeciej jej części (art. 3 ust. 1 lit. a dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii), a do drugiej kary warunek odbycia dwóch trzecich jej części (art. 91 § 1 k.k.)?"u c h w a l i ł udzielić odpowiedzi j a k w y ż e j.Uzasadnienie faktycznePrzewidziane w art. 91 § 1 i 2 k.k. - konieczne dla warunkowego przedterminowego zwolnienia - okresy odbycia kary pozbawienia wolności (1/2, 2/3, 3/4) zostały uzupełnione w art. 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) innymi jeszcze okresami odbycia kary pozbawienia wolności (np. 1/3).W wypadku gdy skazany odbywa kolejno dwie - lub więcej - nie podlegające łączeniu kary pozbawienia wolność, warunkowe zwolnienie może być udzielone tylko od sumy tych kar (art. 91 § 3 k.k.). W sytuacji takiej może jednak występować zbieg uprawnień co do minimum kary, po odbyciu której może nastąpić warunkowe zwolnienie (1/3, 1/2, 2/3, 3/4). Ustawa reguluje tę kwestię tylko co do skazanego powracającego wielokrotnie do przestępstwa w warunkach określonych w art. 60 § 2 k.k., czyli co do trzech czwartych części kary (art. 91 § 3 zdanie drugie k.k.). Nie reguluje natomiast tych kwestii w pozostałym ich zakresie. Jest przy tym oczywiste, że w kodeksie karnym (art. 91 k.k.) nie uwzględniono, iż instytucja warunkowego przedterminowego zwolnienia będzie przewidziana również w tak szczególnym akcie prawnym, jakim jest powołany dekret o amnestii.W tej sytuacji, przyjmując, że warunkowe zwolnienie może nastąpić tylko od sumy kar, jeżeli skazany odbywa kolejno dwie - lub więcej - nie podlegające łączeniu kary pozbawienia wolności, wyjaśnienia w drodze wykładni wymaga sposób obliczenia zbiegających się uprawnień co do okresów odbytej karyNiesłuszny byłby pogląd, że w wypadku, gdy chodzi o karę orzeczona za przestępstwo wymienione w art. 3 ust. 1 powołanego dekretu o amnestii oraz karę orzeczoną za inne przestępstwo, warunkowe zwolnienie mogłoby nastąpić dopiero po odbyciu przez skazanego dwóch trzecich części sumy tych kar. Wykładnia taka bowiem nie mająca oparcia w ustawie prowadziłoby do pozbawienia skazanego uprzywilejowanego uprawnienia przewidzianego w powołanym dekrecie o amnestii. Niesłuszny byłby również pogląd, że w omawianym wypadku warunkowe zwolnienie mogłoby nastąpić już po odbyciu przez skazanego jednej trzeciej części sumy kar. W sytuacji takiej szczególny przywilej, mogący mieć zastosowanie tylko do przestępstwa podlegającego amnestii, byłby rozciągnięty na przestępstwo amnestii nie podlegające.Należało przeto uznać za zgodne z intencją omawianych przepisów takie obliczanie części odbytych kar w stosunku do ich sumy, które uwzględnia obie podstawy, tj. jedną trzecią część kary orzeczonej za przestępstwo wymienione w art. 3 ust. 1 powołanego dekretu o amnestii oraz dwie trzecie części kary orzeczonej za przestępstwo inne. Wówczas bowiem ani nie rozszerza się przywileju szczególnego (pozakodeksowego), ani się go nie pozbawia.Dodać należy, że oprócz tych kwestii natury formalnej podstawowe znaczenie dla warunkowego przedterminowego zwolnienia ma zawsze dodatnia prognoza oraz to, czy cele kary zostały osiągnięte (art. 90 § 1 k.k.).