VI KZP 24/83

UchwałaIzba Karna1983-07-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należy zmienić treść tezy 6 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 27 lutego 1976 r. w sprawach o przestępstwa niegospodarności, marnotrawstwa oraz spowodowania niedoboru w mieniu społecznym, nadając jej nowe brzmienie dotyczące określania szkody "poważnej" i "wielkiej" w rozumieniu art. 217 § 1 i 2 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił zmienić treść tezy 6 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 27 lutego 1976 r. w sprawach o przestępstwa niegospodarności, marnotrawstwa oraz spowodowania niedoboru w mieniu społecznym, nadając jej nowe brzmienie. Zmiana ta wynika z istotnych zmian w sytuacji ekonomicznej kraju i wartości pieniądza, które znalazły odzwierciedlenie w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Podwyższono trzykrotnie kwoty mienia "znacznej wartości" i mienia "wielkiej wartości" w art. 120 § 9 k.k., co uzasadnia analogiczne podwyższenie progów dla szkody "poważnej" i "wielkiej" w rozumieniu art. 217 § 1 i 2 k.k.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zmianę tezy 6 wytycznych z 1976 r. dotyczących przestępstw niegospodarności. Zmiana miała na celu dostosowanie określeń szkody "poważnej" i "wielkiej" do aktualnej sytuacji ekonomicznej kraju. W uzasadnieniu wskazano na zmiany w ustawie z 1982 r. podwyższające kwoty mienia "znacznej" i "wielkiej" wartości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił zmienić treść tezy 6 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 27 lutego 1976 r. w sprawach o przestępstwa niegospodarności, marnotrawstwa oraz spowodowania niedoboru w mieniu społecznym, nadając jej nowe brzmienie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Izby Karnej B. Dzięcioł. Prezes Izby Wojskowej: gen. bryg. K. Lipiński. Sędziowie: Z. Bartnik, B. Bartosik, R. Bodecki, M. Budzianowski, J. Cieślak, Z. Dominikowski, S. Fornalik, R. Góral, płk J. Górski, W. Gruber (sprawozdawca), Z. Halota, A. Hapon, K. Jarząbek, płk J. Jeż, płk J. Juszczak, płk A. Kaszycki, S. Kotowski, C. Kraska, H. Kwaśny, płk J. Mielczarek, płk S. Mendyka, J. Mikos, R. Młynkiewicz, W. Ochman, S. Pawela, S. Pawelec, J. Pustelnik, T. Rink, T. Rybicki (sprawozdawca), S. Sokół, W. Sutkowski. M. Szczepański, H. Szwaczkowski. F. Wołek, płk S. Wojtczak (sprawozdawca), płk E. Zawiłowski, J. Żurawski. Zastępca Prokuratora Generalnego PRL: H. Pracki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 1983 r. o zmianę treści tezy 6 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 27 lutego 1976 r. w sprawach o przestępstwa niegospodarności, marnotrawstwa oraz spowodowania niedoboru w mieniu społecznym - VI KZP 10/75 (OSNKW 1976, z. 4-5, poz. 52) przez przyjęcie, że określanie szkody "poważnej" i "wielkiej" w rozumieniu art. 217 § 1 i 2 k.k. przekraczają znacznie kwoty odpowiednio 50.000 zł i 200.000 zł - na podstawie art. 24 lit. c ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.) -uchwalił zmienić treść tezy 6 wymienionych wytycznych, nadając jej brzmienie jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOd uchwalenia wymienionych wytycznych upłynęło kilka lat, w ciągu których zaszły istotne zmiany w sytuacji ekonomicznej kraju. Dlatego też nie można obecnie uznać, że dotychczasowe określenia "poważnej" szkody i "wielkiej" szkody odpowiadają aktualnej rzeczywistości wartości chronionego mienia.Zmiany wartości pieniądza i cen znalazły swoje odbicie w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 16, poz. 125).Ustawa ta między innymi zmieniła, podwyższając trzykrotnie, określone w art. 120 § 9 k.k. pojęcia kwotowe mienia "znacznej wartości" i mienia "wielkiej wartości" (odpowiednio z 100.000 zł do 300.000 zł i z 200.000 zł do 600.000 zł).Uwzględniając przesłanki natury ekonomicznej oraz to, że dotychczasowe orzecznictwo przy określeniu pojęć "poważna" szkoda i "wielka" szkoda, występujących w art. 217 § 1 i 2 k.k., nawiązywało do ustawowej definicji mienia "wielkiej wartości", zawartej w art. 120 § 9 k.k., a zmienionej powołaną ustawą, uznać należy za w pełni uzasadnione dokonanie stosownej zmiany treści tezy 6 wymienionych wytycznych w części dotyczącej wyjaśnienia znaczenia określeń "poważna" szkoda i "wielka" szkoda.Dlatego też przyjąć należy, że możliwość uznania szkody za "poważną" powstaje dopiero wtedy, gdy przekracza ona kwotę 150.000 zł, a za "wielką" wówczas, gdy wyraża się kwotą wyższą niż 600.000 zł.Zastosowane w nowym brzmieniu tezy 6 omawianych wytycznych trzykrotne podwyższenie tych kwot jest wynikiem analogii do treści znowelizowanego art. 120 § 9 k.k. Zaakcentować jednak należy, że przekroczenie progów, warunkujących uznanie szkody za "poważną" lub "wielką", nie oznacza, iż szkoda taka jest zawsze szkodą w rozumieniu art. 217 § 1 i 2 k.k., gdyż o tym decyduje przede wszystkim nie wyrażona w liczbach wysokość szkody, lecz stosunek, w jakim pozostaje ona do rozmiarów działalności gospodarczej, w związku z którą powstała.W pozostałym zakresie zachowują aktualność dotychczasowe motywy tezy 6 tych wytycznych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 217 § 1art. 24art. 120 § 9 KK§ 1§ 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.