VI KZP 29/65
UchwałaIzba Karna1965-06-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieje obowiązek ujawnienia w księgach podatkowych, pod rygorem uznania ich za nierzetelne, czynów zabronionych pod groźbą kary przez odpowiednie przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że nie istnieje obowiązek ujawniania w księgach podatkowych czynów zabronionych pod groźbą kary, jeśli nie pozbawiają one świadczeń cywilnoprawnych charakteru. Opodatkowaniu podlega obrót, nawet jeśli jego część została uzyskana w wyniku czynu zabronionego, o ile czynność nadal ma charakter cywilnoprawny i może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła Jana P., oskarżonego o przestępstwo polegające na pobieraniu ceny wyższej od obowiązującej za usługę przemysłową. Sąd Wojewódzki w Białymstoku przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą obowiązku ujawniania w księgach podatkowych czynów zabronionych pod groźbą kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski (sprawozdawca).Sędziowie: R. Kryże (współsprawozdawca), Z. Kubec.Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P., oskarżonego z art. 77 § 2 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 2 kwietnia 1965 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy istnieje obowiązek ujawnienia w księgach podatkowych - pod rygorem uznania ich za nierzetelne - czynów zabronionych pod groźbą kary przez odpowiednie przepisy prawa materialnego?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzedmiotem opodatkowania w zakresie podatku obrotowego są m.in. cywilnoprawne zawodowe i odpłatne świadczenia rzeczy lub usług, wykonywane na obszarze Państwa Polskiego (art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o podatku obrotowym - Dz. U. Nr 49, poz. 449 - oraz art. 2 ust. 2 in fine dekretu z dnia 26 października 1950 r. o podatku dochodowym - Dz. U. z 1957 r. Nr 7, poz. 26). Za cywilnoprawne odpłatne oświadczenia rzeczy bądź usług należy w szczególności uważać m. in. wykonywanie na zamówienie usług o charakterze przemysłowym (§ 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 czerwca 1951 r. - Dz. U. Nr 35, poz. 273) oraz aktualny w danym wypadku § 14 pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 242), dotyczący zakładów przemysłu młynarskiego.Okoliczność, że - jak w sprawie niniejszej - strona zobowiązana na podstawie umowy do wykonania usługi pobiera za tę usługę cenę wyższą od obowiązującej, dopuszczając się przez to przestępstwa przewidzianego w art. 15 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171), nie sprawia, że świadczona usługa przestała mieć charakter cywilnoprawny i że odpłata za wyświadczoną usługę, stanowiąca obrót będący podstawą opodatkowania (art. 4 ust. 1 i 2 wspomnianego wyżej dekretu z dnia 26 października 1950 r., Dz. U. Nr 49, poz. 449), utraciła charakter tego obrotu w części przewyższającej cenę obowiązującą. W tej kwestii § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 czerwca 1951 r. podaje wyraźnie, że "nie podlegają jednak podatkowi czynności pozbawione charakteru świadczeń cywilnoprawnych z tego względu, iż w ogóle nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (np. paserstwo, nierząd)".Na to, że działalność spekulacyjna może być przedmiotem opodatkowania, wskazuje wprost dekret z dnia 26 października 1950 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1957 r. Nr 7, poz. 26). Mianowicie w art. 8 ust. 2 lit. d) powiedziano w tym dekrecie wyraźnie, że obowiązkowi podatkowemu od dochodów podlegają przychody uzyskane ze sprzedaży "przedmiotów majątkowych, jeżeli sprzedaż ma charakter spekulacyjny".
Powiązane orzeczenia
- III ARN 11/96 1996-06-20Czy oczywista omyłka w prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów, która nie miała na celu ukrycia obrotu i nie spowodowała zagrożenia dla interesu fiskalnego państwa, może stanowić podstawę do uznania księgi z…
- III ARN 2/87 1987-09-06Czy powołanie nieobowiązującego zarządzenia o podatkowych normach szacunkowych przez organ podatkowy, które zostało uznane przez sąd administracyjny za naruszenie prawa materialnego, stanowi podstawę do uchylenia decyzji…
- III ARN 9/94 1994-03-03Czy zdarzenia losowe, niezależne od woli podatnika, które przejściowo uniemożliwiają prowadzenie księgi przychodów i rozchodów zgodnie ze stanem rzeczywistym, mogą być brane pod uwagę przy ocenie rzetelności tej księgi w…
- III RN 131/00 2001-08-29Czy w przypadku naruszenia obowiązku prowadzenia ewidencji obrotu przy użyciu kas rejestrujących, sankcja podatkowa powinna być stosowana w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania, czy w brzmieniu obowiązującym w dacie…
- III RN 135/99 2000-03-29Czy organy podatkowe, oceniając rzetelność prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, są obowiązane do dokładnego rozważenia wyjaśnień podatnika dotyczących przyczyn niezgodności wpisu ze stanem rzeczywistym,…
Powołane przepisy
art. 77 § 2art. 390 § 1 KPKart. 2 ust. 1art. 2 ust. 2art. 15art. 4 ust. 1art. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3 pkt 3§ 14 pkt 32§ 7 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.