VI KZP 30/65
UchwałaIzba Karna1965-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. III § 2 przepisów wprowadzających prawo osobowe z dnia 29 sierpnia 1945 r. zmienił w art. 212 k.k. określenie wieku "lat 21" do granicy pełnoletności "lat 18" ustalonej w art. 3 § 3 prawa osobowego z dnia 29 sierpnia 1945 r.?Ratio decidendi
Przepis art. 212 k.k. posługuje się pojęciem "nieletniego" poniżej lat 21, a nie pojęciem "niepełnoletniego" w rozumieniu prawa cywilnego. Określenie wieku "lat 21" w art. 212 k.k. nie zostało zmienione przez przepisy wprowadzające prawo osobowe, które dotyczą pełnoletności, a nie wieku określonego w kontekście ochrony przed prostytucją i wyzyskiem.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą wykładni art. 212 k.k. w związku z przepisami wprowadzającymi prawo osobowe. Chodziło o ustalenie, czy zmiana wieku pełnoletności w prawie cywilnym wpłynęła na określenie wieku "nieletniego" w kontekście przestępstw nierządu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że art. III § 2 przepisów wprowadzających prawo osobowe z dnia 29 sierpnia 1945 r. nie zmienił w art. 212 k.k. określenia wieku "lat 21" do granicy pełnoletności "lat 18".Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: P. Ławacz (współsprawozdawca), T. Krokosz (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Heleny Rozalii S., oskarżonej z art. 208 i 212 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej na podstawie art. 390 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy art. III § 2 przepisów wprowadzających prawo osobowe z dnia 29 sierpnia 1945 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 224) zmienił w art. 212 k.k. liczbowe określenie wieku "lat 21" do granicy pełnoletności "lat 18" ustalonej w art. 3 § 3 prawa osobowego z dnia 29 sierpnia 1945 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 223)?"na podstawie art. 390 § 2 k.p.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 212 k.k. posługuje się przyjętym w prawie karnym materialnym pojęciem "nieletniego" poniżej lat 21, a nie pojęciem "niepełnoletniego" (bądź małoletniego) w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.Gdyby w art. 212 k.k. chodziło o niepełnoletność, która według ówczesnego stanu prawnego ustawała z chwilą ukończenia 21 lat życia, to wówczas tenże przepis (art. 212 k.k.) stanowiłby zwyczajnie o małoletnim.Z art. 212 k.k. wynika, że zakresem swojej ochrony obejmuje on każdą osobę, która nie ukończyła lat 21. Takie określenie wieku osoby pokrzywdzonej uzasadnione jest szczególnym ciężarem gatunkowym przewidzianego tam kwalifikowanego typu przestępstw nierządu określonych w art. 208-211 k.k.O randze tych przestępstw świadczy między innymi fakt, iż dyspozycje ich pokrywają się z postanowieniami Międzynarodowej Konwencji z dnia 21 marca 1950 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji (Dz. U. z 1952 r. Nr 41, poz. 278, załącznik).Art. 212 k.k. stanowi więc wyraz szczególnej ochrony osób młodych przed prostytucją i ich wyzyskiem.Wymieniony w pytaniu Sądu Wojewódzkiego przepis art. III § 2 przepisów wprowadzających prawo osobowe z dnia 29 sierpnia 1945 r., jako dotyczący pełnoletności, a nie osób poniżej lat 21, nie wzrusza w żadnej mierze dyspozycji art. 212 k.k.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 52/70 1970-03-24Czy wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie, która nie ukończyła 17 roku życia, następuje w momencie podjęcia pierwszej czynności dochodzeniowej lub śledczej skierowanej przeciwko tej osobie, czy dopiero z chwilą…
- II KK 384/18 2020-01-09Czy osoba dorosła może być pociągnięta do odpowiedzialności karnej za czyny popełnione w okresie nieletności, jeśli nie wyczerpują one znamion przestępstw wymienionych w art. 10 § 2 k.k., a przepisy ustawy o postępowaniu…
- VI KO 26/63 1964-01-23Czy od nieletnich, którzy popełnili przestępstwo z rozeznaniem przed ukończeniem lat 17, przeciwko którym wszczęto postępowanie karne przed ukończeniem lat 17, a postępowanie sądowe po ukończeniu lat 17, należy zasądzić…
- IV KK 100/22 2022-05-11Czy osoba, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 roku życia, a która ukończyła 18 lat przed wszczęciem postępowania karnego, może być sądzona i karana na zasadach Kodeksu karnego, jeśli czyn ten nie należy…
- III KS 1/19 2019-02-19Czy w przypadku, gdy postępowanie karne wszczęto przeciwko osobie po ukończeniu przez nią 18 roku życia, a czyn zarzucony został popełniony przed ukończeniem 18 roku życia, zachodzi obligatoryjna obrona z uwagi na wiek o…
Powołane przepisy
art. 208art. 390 KPKart. 212 KKart. 3 § 3art. 390 § 2 KPK§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.