VI KZP 31/65
UchwałaIzba Karna1965-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i księgi inwentarza, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r., obejmuje wszystkie kościelne osoby prawne wymienione w § 1 tego rozporządzenia, czy też tylko te spośród nich, które są podatnikami podatku obrotowego?Ratio decidendi
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i księgi inwentarza, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r., obejmuje wszystkie kościelne osoby prawne wymienione w § 1 tego rozporządzenia. Nieprowadzenie tych ksiąg stanowi niedopełnienie obowiązku przewidzianego w § 2 ust. 2 rozporządzenia do dekretu o podatku dochodowym, jako warunku do korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię prawną dotyczącą obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych i inwentarza przez kościelne osoby prawne. Kwestia ta dotyczyła tego, czy obowiązek ten obejmuje wszystkie takie osoby, czy tylko te będące podatnikami podatku obrotowego. Uzasadnienie odnosi się do przepisów dekretu o podatku dochodowym oraz rozporządzenia wykonawczego, a także okólnika Ministra Finansów z 1963 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: T. Gdowski (sprawozdawca), R. Staszkiewicz (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława H., oskarżonego z art. 35 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1965 r. kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i księgi inwentarza, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r. w sprawie prowadzenia ksiąg przez kościelne osoby prawne oraz zakony i kongregacje duchowne (Dz. U. Nr 18, poz. 77), obejmuje wszystkie kościelne osoby prawne wymienione w § 1 tego rozporządzenia, czy też tylko te spośród nich, które są podatnikami podatku obrotowego w rozumieniu art. 101 pkt 1 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. Nr 7, poz. 25 z 1957 r.)?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW świetle przepisów art. 2 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1957 r. Nr 7, poz. 26) oraz przepisów § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 lutego 1951 r. w sprawie wykonania dekretu o podatku dochodowym (Dz. U. Nr 16, poz. 127) - dochody osiągane przez kościelne osoby prawne, zakony i kongregacje duchowne z działalności gospodarczej, która podlega podatkowi obrotowemu, podlegają podatkowi dochodowemu. Natomiast dochody osiągane z innych źródeł, które nie podlegają podatkowi obrotowemu, są zwolnione od podatku dochodowego tylko wtedy, gdy w całości i bezpośrednio zostały zużyte na cele określone w powołanym wyżej przepisie art. 2 dekretu o podatku dochodowym (m.in. na cele kultu religijnego). Jeżeli zaś przynajmniej część dochodów została zużyta na inne cele, to cały dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.Minister Finansów wydał w tym przedmiocie okólnik z 19 lipca 1963 r. (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Finansów Nr 7, poz. 12), zawierający autentyczną wykładnię odpowiednich przepisów o daninach publicznych (por. uchwałę składu 7 sędziów z 17 października 1963 r. VI KO 35/63, OSNKW 3/64). Wskazano tu, że "nieprowadzenie przez kościelne osoby prawne i zakony ksiąg inwentarza stanowi niedopełnienie obowiązku przewidzianego w § 2 ust. 2 rozporządzenia do dekretu o podatku dochodowym, jako warunku do korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego przewidzianego w art. 2 ust. 2 dekretu o podatku dochodowym. Zgodnie bowiem z przepisami § 2 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia "zwolnienie od podatku dochodowego (...) następuje pod warunkiem udowodnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie. W związku z tym, w wypadku stwierdzenia nieprowadzenia ksiąg inwentarza przewidzianych przepisami należy księgi rachunkowe pomijać jako dowód w postępowaniu podatkowym i orzekać utratę warunków do zwolnienia od podatku dochodowego".
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 17/66 1966-11-18Czy sam fakt nieprowadzenia przez kościelne osoby prawne księgi inwentarza, przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z 20.II.1962 r., za okres, w którym prowadzona jest książka rachunkowa odzwierciedlająca całość…
- VI KO 35/63 1963-10-17Czy nieprowadzenie przez kościelne osoby prawne (zakony) księgi inwentarzowej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r., stanowi występek skarbowy przewidziany w art. 85 § 1 u.k.s.?
- VI KZP 29/65 1965-06-08Czy istnieje obowiązek ujawnienia w księgach podatkowych, pod rygorem uznania ich za nierzetelne, czynów zabronionych pod groźbą kary przez odpowiednie przepisy prawa materialnego?
- III RN 135/99 2000-03-29Czy organy podatkowe, oceniając rzetelność prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, są obowiązane do dokładnego rozważenia wyjaśnień podatnika dotyczących przyczyn niezgodności wpisu ze stanem rzeczywistym,…
- III RN 112/98 1999-02-03Czy naruszenie przez podatnika obowiązku prowadzenia ewidencji dla celów podatku od towarów i usług, skutkujące niemożnością prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, uzasadnia zastosowanie sankcji przewidzianej w…
Powołane przepisy
art. 35 § 1art. 101 pkt 1art. 390 KPKart. 2 ust. 2art. 2§ 1§ 2§ 2 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.