VI KO 35/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: Z. Budzianowski (sprawozdawca), A. Kafarski, R. Kryże, M. Paluch, K. Wagner, J. Dankowski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 1963 r. o wyjaśnienie budzącej wątpliwości w praktyce kwestii prawnej, a mianowicie:"Czy nieprowadzenie przez kościelne osoby prawne (zakony) księgi inwentarzowej, o której mówi § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 77), stanowi występek skarbowy przewidziany w art. 85 § 1 u.k.s.?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 12 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym uchwalił:udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneRozstrzygnięcie przedstawionego przez Ministra Sprawiedliwości zagadnienia prawnego zależy od określenia charakteru księgi inwentarza, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r. w sprawie prowadzenia ksiąg przez kościelne osoby prawne oraz zakony i kongregacje duchowne (Dz. U. Nr 18, poz. 77).Cytowane rozporządzenie z dnia 20 lutego 1962 r. wydał Minister Finansów na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z przepisów art. 101 ust. 5 i 6 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. z 1957 r. Nr 7, poz. 25). W akcie prawnym z dnia 20 lutego 1962 r., mającym charakter rozporządzenia wykonawczego, Minister Finansów określił, jakie księgi, mające służyć za dowód w postępowaniu podatkowym, obowiązane są prowadzić kościelne osoby prawne oraz zakony i kongregacje duchowne. Księgami takimi są w rozumieniu wyżej wymienionego rozporządzenia między innymi księgi inwentarzowe (§ 1, 14). W okólniku z dnia 19 lipca 1963 r. w sprawie wykładni przepisów o księgach rachunkowych kościelnych osób prawnych i zakonów oraz niektórych przepisów w zakresie podatku dochodowego (Dziennik Urzędowy Ministra Finansów Nr 7, poz. 12) Minister Finansów wyjaśnił, że księgi inwentarza, jak i księgi przychodów i rozchodów, o których również mowa w rozporządzeniu z dnia 20 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 77), są urządzeniami księgowymi, które - mimo nadania im ze względów technicznych i praktycznych różnych nazw - podpadają pod pojęcie ksiąg rachunkowych w rozumieniu przepisów dekretu o postępowaniu podatkowym. Wymieniony wyżej okólnik z dnia 19 lipca 1963 r. Minister Finansów wydał na podstawie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 1 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. z 1957 r. Nr 7, poz. 25), a więc na podstawie przepisu uprawniającego tegoż Ministra do "wyjaśnienia znaczenia określeń użytych w przepisach o daninach publicznych oraz udzielania wytycznych dla stosowania tych przepisów". Okólnik z dnia 19 maja 1963 r. stanowi zatem tak zwaną wykładnię autentyczną i jako taki ma moc obowiązującą na równi z zasadniczym aktem prawnym, a w niniejszym wypadku - na równi z wyżej cytowanym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 lutego 1962 r.W konsekwencji przyjąć należy, że nieprowadzenie wspomnianej wyżej "księgi inwentarza" przez kościelne osoby prawne oraz zakony i kongregacje duchowne wyczerpuje znamiona występku skarbowego z art. 85 § 1 u.k.s. Nadmienić nadto należy, że przez nieprowadzenie ksiąg w tymże przepisie przewidzianych rozumieć należy zarówno całkowite zaniechanie prowadzenia takich ksiąg, jak i zaniechanie prowadzenia niektórych urządzeń księgowych, jeżeli pozostałe urządzenia nie dają pełnego obrazu obrotów lub dochodów danych instytucji.