VI KO 32/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski.Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), M. Paluch.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leona S. oskarżonego z art. 85 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 lipca 1963 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy ogólne określenie "kościoły i inne związki wyznaniowe", zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 marca 1959 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 150), obejmuje wszystkie instytucje wchodzące w skład kościoła, a więc i zakony, a w związku z tym czy Zgromadzenie Zmartwychwstańców w okresie od 1959 do 1961 r. było zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z brzmieniem art. 85 § 1 u.k.s. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) i § 1 wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów?"na podstawie art. 390 k.p.k. i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuraturyuchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWątpliwości Sądu Wojewódzkiego powstały na tle porównania użytych w pierwszych paragrafach rozporządzeń Ministra Finansów z dnia 24 marca 1959 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 150) oraz z dnia 20 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 77) następujących sformułowań: "Kościoły i inne związki wyznaniowe oraz poszczególne jednostki organizacyjne tych kościołów i związków, bez względu na to czy posiadają osobowość prawną" (rozporządzenie z 1959 r.) oraz: "Kościelne osoby prawne oraz zakony i kongregacje (domy generalne, prowincjonalne, zakonne, klasztory), zwane dalej "zakonami" (rozporządzenie z 1962 r.).Przytoczone sformułowania nie wykazują żadnej merytorycznej różnicy. Określenia § 1 rozporządzenia z 1962 r. stanowią bardziej precyzyjne pod względem prawnym i bardziej szczegółowe ujęcie określeń użytych w § 1 rozporządzenia z 1959 r. I tak, szerokie pojęcie "kościół" zastąpiono pojęciem "kościelnych osób prawnych", albowiem uznanie za osobę prawną kościoła jako całości nie znajduje w Polsce Ludowej podstawy prawnej. Zakony i kongregacje (domy generalne, prowincjonalne, zakonne, klasztory), o których mowa w rozporządzeniu z 1962 r., to właśnie, łącznie z parafiami i diecezjami, "poszczególne jednostki organizacyjne" kościoła, o których wspomina § 1 rozporządzenia z 1959 r.Twierdzenie, że zakony nie były objęte rozporządzeniem z 1959 r., byłoby nielogiczne, gdyż te same przyczyny, dla których wprowadzono obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przez kościoły, odnoszą się również do zakonów.