VI KZP 38/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), J. Zembaty, P. Ławacz (współsprawozdawca), T. Gdowski, F. Karolus, R. Staszkiewicz.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława B., oskarżonego z art. 24 § 1 m.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego do rozstrzygnięcia w trybie art. 30 ustawy o Sądzie Najwyższym - przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego - postanowieniem z dnia 22 maja 1965 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy odbycie przynajmniej trzeciej części kary pozbawienia wolności, nie mniej jednak niż trzy miesiące - o czym mówi art. 7 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 174) - odnosi się do kary orzeczonej w wyroku za przestępstwo tego samego rodzaju lub popełnione z tych samych pobudek także wówczas, gdy kara ta została następnie zmniejszona wskutek indywidualnego aktu łaski lub wskutek amnestii?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora Generalnej Prokuratury, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzekazane do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczy tej samej materii, która została już wyjaśniona w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1953 r. II KO 42/53 (OSN z 1954 r., zeszyt 1, poz. 1).W postanowieniu tym Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:"1. zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. o amnestii (Dz. U. Nr 46, poz. 309) amnestii nie stosuje się do przestępstw popełnionych w ciągu 5 lat po odbyciu przez sprawcę całej orzeczonej kary za przestępstwo tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek;2. za odbycie kary uważa się również uznanie reszty kary pozbawienia wolności za odbytą w razie przedterminowego warunkowego zwolnienia oskarżonego oraz odcierpienia kary pozbawienia wolności zmniejszonej wskutek indywidualnego aktu łaski lub wskutek amnestii".Wprawdzie powołane postanowienie zawiera wykładnię art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o amnestii z 1952 r., jednakże wyrażony tam pogląd prawny określa ogólną i należycie umotywowaną zasadę, którą należy stosować przy obliczaniu okresów odbycia kary pozbawienia wolności w związku z wypadkami recydywy amnestyjnej. Brak jest bowiem uzasadnionych podstaw, by stosować odmienne zasady obliczania poszczególnych (różnych) okresów odbycia kary pozbawienia wolności w zależności od tego, czy chodzi o karę odbytą w całości, czy też "przynajmniej w trzeciej części".Stanowisko to tym bardziej trzeba uznać za prawidłowe w stosunku do przepisów dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174), że w przepisach art. 7 pkt 1 wymienionego dekretu, traktujących o wyłączeniu spod amnestii w wypadkach recydywy, mówi się nierozdzielnie o odbyciu kary w całości lub "przynajmniej w trzeciej części" (nie mniej jednak niż trzy miesiące).W związku z tym należy też podzielić stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w powołanym na wstępie postanowieniu z dnia 19 listopada 1953 r., że do przyjęcia powrotu do przestępstwa wymagane jest rzeczywiste odbycie zmniejszonej - wskutek indywidualnego aktu łaski lub amnestii - kary pozbawienia wolności (w całości czy 1/3 części), a nie kary pierwotnie orzeczonej.Okoliczność, że przepisy art. 7 dekretu o amnestii z 1964 r. są surowsze w porównaniu z postanowieniami zawartymi w analogicznym przepisie art. 9 ustawy o amnestii z 1952 r., nie mogą mieć znaczenia dla omawianej kwestii, skoro z jednej strony brak jest podstaw do odmiennej wykładni obu tych przepisów, a z drugiej pogląd taki znajduje oparcie w wyrażonej w jednakowy sposób w obu aktach prawnych zasadzie, że w danych wypadkach kara zmniejszona, a nie pierwotnie orzeczona stanowi podstawę stosowania amnestii (por. art. 8 ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. i art. 10 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r.).W końcu wypada zauważyć, że w świetle przedstawionego stanowiska skazany w tej sprawie Czesław B. odbył karę pozbawienia wolności z poprzedniego wyroku w całości, skoro ostatecznie postanowieniem prokuratora pozostała do odbycia z tamtego wyroku część kary została mu darowana na mocy przepisów o amnestii z 1956 r., kwestia zaś, czy ma się tutaj do czynienia z przestępstwami tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek, jest sprawą ustaleń faktycznych i tym należy się zająć przy merytorycznym rozstrzyganiu zażalenia.