VI KZP 4/67
UchwałaIzba Karna1967-04-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot z tytułu ubezpieczenia przez PZU kwoty stanowiącej równowartość szkody poniesionej przez przedsiębiorstwo uspołecznione traktować należy jako pokrycie szkody w rozumieniu przepisu art. 8 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., zwłaszcza gdy PZU spłaca dobrowolnie kwotę odszkodowania w ratach?Ratio decidendi
Wypłata odszkodowania przez PZU następuje w wykonaniu umowy cywilnej, która jest res inter alias acta dla sprawcy zagarnięcia. Pokrycie szkody w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. może nastąpić tylko przez sprawcę lub osobę trzecią działającą na jego rzecz. Pokrycie to musi nastąpić w całości przed wydaniem prawomocnego wyroku, a jakiekolwiek stopniowe, ratalne pokrywanie szkody nie spełnia wymagań tego przepisu, chyba że ostatnia rata zostanie spłacona przed wydaniem prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Warszawie dotyczącą oskarżonych z art. 2 § 2 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Chodziło o to, czy wypłata odszkodowania przez PZU na rzecz przedsiębiorstwa uspołecznionego stanowi pokrycie szkody w rozumieniu art. 8 tej ustawy. Szczególny wątek dotyczył sytuacji, gdy PZU spłacało odszkodowanie w ratach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: T. Krokosz, K. Wagner (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa S. i innych, oskarżonych z art. 2 § 2 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 1967 r. przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy jako rewizyjny postanowieniem z dnia 5 grudnia 1966 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy zwrot z tytułu ubezpieczenia przez PZU kwoty stanowiącej równowartość szkody poniesionej przez przedsiębiorstwo uspołecznione traktować należy jako pokrycie szkody w rozumieniu przepisu art. 8 - szczególnie w sytuacji, gdy zobowiązany do pokrycia szkody z tytułu regresu PZU spłaca dobrowolnie kwotę odszkodowania w ratach miesięcznych, których wysokość i terminy płatności ustalone zostały przez wierzyciela, tj. PZU?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Generalnej,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWypłata odszkodowania przez PZU następuje w wykonaniu umowy cywilnej stanowiącej res inter alias acta dla sprawcy zagarnięcia. Byłoby więc rzeczą nielogiczną przyjęcie, że ta wypłata, na którą sprawca zagarnięcia nie ma żadnego wpływu, spełnia zasadniczy warunek otwierający możliwość zawieszenia wykonania kary. Pokrycie szkody, o którym mowa w powołanym na wstępie art. 8 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. może nastąpić tylko przez sprawcę albo przez osobę trzecią działającą na jego rzecz.Pokrycie tej szkody musi nastąpić w całości przed wydaniem prawomocnego wyroku. Wynika to z jednoznacznego brzmienia obowiązującego przepisu, który mówi o pokryciu szkody w całości, a nie tylko o pokryciu szkody. Stanowisku temu dał już wyraz Sąd Najwyższy w pkt VI wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 19 stycznia 1962 r. (OSNKW zesz. III z 1962 r., poz. 37).Wynika stąd, że jakiekolwiek stopniowe, ratalne pokrywanie szkody nie spełnia wymagań art. 8 omawianej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), chyba że ostatnia rata zostanie spłacona jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 80/68 1968-10-31Czy Państwowy Zakład Ubezpieczeń, który w sprawie o odszkodowanie za wypadek przy pracy został prawomocnie oddalony, może zaskarżyć wyrok na korzyść zakładu pracy, z którym łączy go umowa ubezpieczenia od odpowiedzialnoś…
- III KR 275/80 1980-09-16Czy sąd pierwszej instancji mógł zasądzić odszkodowanie na rzecz zakładu ubezpieczeń (PZU) na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. w przypadku szkody wyrządzonej przestępstwem polegającym na podpaleniu stodoły, gdy PZU pokrył s…
- II CR 495/69 1969-09-26Czy pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy i którego pracodawca posiadał ubezpieczenie OC z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa, jest czynnie legitymowany do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych bezpośrednio od ube…
- V KRN 149/71 1971-11-05Czy sąd karny może zasądzić od oskarżonego odszkodowanie na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, jeśli PZU wypłaciło już odszkodowanie pracodawcy z tytułu ubezpieczenia…
- II KR 22/79 1979-02-22Czy sąd ma obowiązek zasądzić od oskarżonego na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń odszkodowanie w pełnej wysokości pokrytej szkody, nawet jeśli część skradzionych przedmiotów została odzyskana i zwrócona pokrzywdzone…
Powołane przepisy
art. 2 § 2art. 390 § 1 KPKart. 8§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.