VI KZP 49/72
UchwałaIzba Karna1972-11-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przez określenie „inne podobne świadczenie, o którym wie, że jest płatne” zawarte w art. 121 § 2 k.w. należy rozumieć sytuację, gdy sprawca nie uiszcza należności za dłuższy pobyt w hotelu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że określenie „inne podobne świadczenie, o którym wie, że jest płatne” zawarte w art. 121 § 2 k.w. nie obejmuje wyłudzenia świadczenia w postaci mieszkania w hotelu bez zamiaru uiszczenia należności. Świadczenia wymienione w art. 121 k.w. mają na celu wyłudzenie drobnych świadczeń o małej wartości, a pobyt w hotelu wiąże się z zawarciem umowy mieszanej, rodzącej szczególną odpowiedzialność hotelarza.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 121 § 2 k.w. w kontekście nieuiszczenia należności za pobyt w hotelu. Sprawa dotyczyła Jadwigi P., oskarżonej z art. 199 § 1 k.k. Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć, czy pobyt w hotelu bez zamiaru zapłaty mieści się w definicji wyłudzenia świadczenia z art. 121 § 2 k.w.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przekazane zagadnienie prawne, stwierdzając, że wyłudzenie świadczenia w postaci mieszkania w hotelu nie podlega art. 121 § 2 k.w., lecz może być kwalifikowane z innych przepisów kodeksu karnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: J. Szamrej (sprawozdawca), W. Żebrowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jadwigi P., oskarżonej z art. 199 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 26 czerwca 1972 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przez zawarte w przepisie art. 121 § 2 k.w. określenie: «wyłudza (...) inne podobne świadczenie, o którym wie, że jest płatne», rozumieć należy również sytuację tego rodzaju, kiedy sprawca nie uiszcza należności za dłuższy pobyt w hotelu?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOdpowiedzialności z art. 121 k.w. podlega ten: "kto, pomimo nieuiszczenia dwukrotnie kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku bez zamiaru uiszczenia należności wyłudza przejazd koleją lub innym środkiem lokomocji" (§ 1), a ponadto ten: "kto bez zamiaru uiszczenia należności wyłudza pożywienie lub napój w zakładzie żywienia zbiorowego, przejazd środkiem lokomocji należącym do przedsiębiorstwa nie dysponującego karami pieniężnymi określonymi w taryfie, wstęp na imprezę artystyczną, rozrywkową lub sportową, działanie automatu lub inne podobne świadczenie, o którym wie, że jest płatne" (§ 2).Zarówno sam charakter, jak i sposób określenia wymienionych w art. 121 k.w. świadczeń, które mogą być przedmiotem przewidzianego w tym przepisie wyłudzenia - "wyłudza (...) pożywienie lub napój (...), przejazd środkiem lokomocji (...), wstęp na imprezę (...), działanie automatu" - wskazuje, że przepis ten ma na względzie wyłudzenie drobnych świadczeń, przedstawiających z reguły małą wartość. Poza tym charakter tych świadczeń różni je w sposób zasadniczy od świadczenia w postaci mieszkania w hotelu. To ostatnie świadczenie różni się od wymienionych w art. 121 § 2 k.w. zwłaszcza tym, że korzystanie z tego świadczenia jest uzależnione od zawarcia tzw. umowy mieszanej, obejmującej najczęściej elementy umowy najmu pomieszczenia, umowy przechowania i umowy o usługi zbliżone do zlecenia, a więc umowy, której zawarcie rodzi szczególną odpowiedzialność osoby utrzymującej zarobkowo hotel między innymi za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osobę korzystającą z usług hotelu (art. 846 i nast. k.c.).Skoro więc żadne z wymienionych w art. 121 § 2 k.w. typowych świadczeń, które mogą być przedmiotem przewidzianego w tym przepisie wyłudzenia, nie jest podobne do świadczenia w postaci odpłatnego mieszkania w hotelu, a przy tym przepis ten - odmiennie niż art. 265 k.k. z 1932 r. - nie wymienia tego rodzaju świadczenia, to należy przyjąć, że zawarte w nim (w art. 121 § 2 k.w.) określenie: "wyłudza (...) inne podobne świadczenie, o którym wie, że jest płatne", nie obejmuje wyłudzenia świadczenia w postaci mieszkania w hotelu bez zamiaru uiszczenia należności.W konsekwencji powyższego stwierdzenia należy przyjąć, że działanie polegające na wyłudzeniu świadczenia w postaci mieszkania w hotelu na szkodę instytucji państwowej lub społecznej może stanowić przestępstwo określone w art. 199 k.k., którego zbiorcze określenie: "zagarnia mienie społeczne" obejmuje - w myśl art. 120 § 8 k.k. - "przysporzenie sobie lub komu innemu korzyści majątkowej przez kradzież, przywłaszczenie albo oszustwo lub inne wyłudzenie". Wyłudzenie zaś świadczenia w postaci mieszkania w hotelu na szkodę osób prywatnych może stanowić przestępstwo określone w art. 205 k.k.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 66/85 1985-06-12Czy należności z tytułu korzystania z lokali w hotelach pracowniczych, w tym należności za bezumowne korzystanie, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, co skutkowałoby ni…
- I CSK 384/18 2019-09-26Czy naruszenie prawa własności przez korzystanie z nieruchomości w zakresie organizacji wejścia do hotelu może być oceniane w kontekście prawa użytkowania wieczystego, a nie prawa własności, zwłaszcza gdy nieruchomość je…
- IV CSK 687/14 2015-10-22Czy obowiązek wybudowania hotelu na nabytej nieruchomości, obwarowany karą umowną za zwłokę, stanowi zobowiązanie w rozumieniu art. 353 § 1 k.c., a tym samym czy zastrzeżenie kary umownej jest ważne?
- I CSK 383/15 2016-04-15Czy opłata za rezygnację z usług hotelarskich, przewidziana w umowie, stanowi karę umowną lub zryczałtowane odszkodowanie za niewykonanie zobowiązania, czy też jest świadczeniem niezależnym od odpowiedzialności odszkodow…
- II CR 136/85 1985-05-16Czy zakład pracy prowadzący hotel pracowniczy odpowiada za szkodę wyrządzoną przez przedmiot wyrzucony z pomieszczenia hotelowego, jeśli pomieszczenie to było faktycznie zajmowane przez pracowników na długie okresy, a ni…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 121 § 2art. 121art. 846art. 265 KKart. 199 KKart. 120 § 8 KKart. 205 KK§ 1§ 2§ 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.